Tàu sân bay USS Ronald Reagan và nhóm tàu tác chiến của Mỹ đã tiến vào Biển Đông trong khuôn khổ hoạt động theo lịch trình của Hạm đội 7.

Cùng với việc tuân thủ nghiêm Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), các nước ASEAN cũng như Trung Quốc cần thúc đẩy nhanh tiến độ đàm phán Bộ quy tắc ứng xử về Biển Đông (COC), văn bản pháp lý không chỉ tiếp nối mà quan trọng hơn mang tính ràng buộc pháp lý để giải quyết những căng thẳng, tranh chấp chủ quyền tại vùng biển chiến lược với cả hai bên này.

Lập trường chung mang tính nguyên tắc của các thành viên ASEAN về Biển Đông, trong đó đề cao luật pháp quốc tế và nhấn mạnh Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982 là khung khổ điều chỉnh các hành vi trên biển và đại dương, nhận được sự ủng hộ rộng rãi và mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế.

Tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao diễn ra chiều 23/6, việc Trung Quốc tập trận ở khu vực Quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam và vấn đề Biển Đông, được truyền thông trong nước và quốc tế đặc biệt quan tâm.

Từ ngày 13-17/6, Hội nghị lần thứ 32 Các quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc (LHQ) năm 1982 về Luật Biển (UNCLOS) diễn ra tại trụ sở LHQ nhằm xem xét báo cáo của các cơ quan thành lập theo Công ước như Tòa án quốc tế về Luật Biển, Ủy ban ranh giới thềm lục địa (CLCS), Cơ quan quyền lực đáy đại dương và các vấn đề thủ tục, ngân sách, nhân sự của các cơ quan này; tiến hành bầu cử các thành viên của CLCS.

Một lần nữa những tiếng nói, quan điểm về sự cần thiết và cách thức duy trì hòa bình, ổn định và an ninh cũng như đảm bảo tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông lại vang lên bao trùm, lấn át những phát biểu mà thực tế cho thấy “nói không đi đôi với làm”, “nói một đằng, làm một nẻo” tại diễn đàn an ninh Đối thoại Shangri-La 2022.

Việc Trung Quốc liên tục tăng cường năng lực tấn công đổ bộ ở Biển Đông đã khiến cộng đồng quốc tế, trước hết là các quốc gia trong khu vực, hết sức lo ngại bởi sức mạnh quân sự của Bắc Kinh càng gia tăng thì rủi ro với hòa bình, ổn định, an ninh cũng như tự do hàng hải, tự do hàng không tại vùng biển chiến lược này càng lớn.

Việc liên tiếp tổ chức các cuộc tập trận tại Biển Đông với sự tham gia của những tàu chiến, máy bay chiến đấu hiện đại nhất có trong biên chế, Trung Quốc muốn không chỉ thị uy sức mạnh quân sự ngày càng ghê gớm mà truyền tải thông điệp sẵn sàng sử dụng sức mạnh này để hiện thức hóa những yêu sách lãnh thổ phi lý ở vùng biển chiến lược này.

Philippines hôm 30/5 ra công hàm phản đối lệnh đánh bắt cá đơn phương của Trung Quốc trên Biển Đông.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị chỉ trích chính sách ngoại giao của Mỹ ở châu Á, cho rằng nó gây chia rẽ kích động đối đầu.

Việc phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) sẽ giúp Mỹ có thêm đòn bẩy trong việc kêu gọi các quốc gia khác hành động tương tự. Hải quân của Mỹ đa phần tuân theo những quy tắc hàng hải mà UNCLOS đưa ra.

Mỹ và Indonesia sẽ tổ chức cuộc tập trận chung thường niên "Lá chắn Garuda" vào tháng 8, với sự tham gia của 14 nước.

Từ 7-8/4 có khả năng xuất hiện 1 áp thấp nhiệt đới trên vùng biển phía nam biển Đông và 2 cơn bão ở phía đông Philippines, có thể đi vào biển Đông.

Hải quân Mỹ trục vớt chiếc tiêm kích F-35C Lightning II gặp nạn ở Biển Đông hồi tháng 1 ở độ sâu từ độ sâu 3.770 m.

Để đối phó với Hải quân Trung Quốc trên Biển Đông, Indonesia có thể mua tiêm kích F-15 của Mỹ hoặc Rafale của Pháp để kết hợp với chiến đấu cơ Su-27 và Su-30 của Nga.

Video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại khoảnh khắc cuối của chiếc tiêm kích F-35C trước khi gặp sự cố hạ cánh trên tàu sân bay USS Carl Vinson hôm 24/1.

Hải quân Mỹ đang cố gắng thu hồi xác chiếc tiêm kích F-35 vừa gặp nạn ở Biển Đông trước những lo ngại về việc Trung Quốc có thể đánh cắp máy bay này.

Mỹ tiến thêm một bước trong việc gia tăng áp lực lên tham vọng đòi độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc khi công bố một tài liệu nghiên cứu để một lần nữa phản bác “các yêu sách trái pháp luật” của Trung Quốc ở vùng biển chiến lược quan trọng toàn cầu này.