Vừa nhận S-400, Thổ lật lại vụ giáo sĩ Gulen

aA

Việc bắt giữ các đối tượng tình nghi đứng đằng sau vụ đảo chính diễn ra trong bối cảnh Thổ Nhĩ Kỳ vừa nhận lô thiết bị S-400 đầu tiên của Nga.

Ngày 30/7, các công tố viên ở thành phố Adana, miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ, đã ra lệnh bắt giữ 30 người do tình nghi có liên quan tới Tổ chức khủng bố Fethullah (FETO), nhóm đứng đằng sau vụ đảo chính quân sự bất thành ở nước này hồi tháng 7/2016.

Các nguồn tin an ninh Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, lực lượng chống khủng bố và cảnh sát đã triển khai chiến dịch truy quét và bắt giữ một số đối tượng, trong đó có nhiều cựu cảnh sát.

Chính quyền Ankara luôn cho rằng giáo sĩ Fethullah Gulen sống lưu vong tại Mỹ đứng đằng sau cuộc đảo chính quân sự bất thành hồi tháng 7/2016, làm 251 người thiệt mạng và gần 2.200 người bị thương, mặc dù ông này đã bác bỏ mọi sự liên quan. Chính quyền Mỹ cũng từ chối dẫn độ giáo sĩ Gulen tới Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhằm ngăn chặn những mầm mống đảo chính, chính quyền Ankara đã bắt giữ hơn 77.000 người và khoảng 150.000 công chức, quân nhân và các thành phần khác bị sa thải.

vua nhan s 400 tho lat lai vu giao si gulen

Cảnh sát bắt giữ các phần tử tình nghi liên quan tới giáo sĩ Hồi giáo Fethullah Gulen tại thành phố Kayseri, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 26/4/2017

Các đồng minh phương Tây của Thổ Nhĩ Kỳ đã chỉ trích Tổng thống Tayyip Erdogan sử dụng cuộc đảo chính bất thành làm cái cớ để trấn áp những người chống đối.

Tuy nhiên, chính quyền Ankara cho rằng các biện pháp cứng rắn này là cần thiết trước các mối đe dọa an ninh mà Thổ Nhĩ Kỳ đối mặt và tuyên bố sẽ xóa sổ mạng lưới của giáo sĩ Gulen.

Từ cuộc đảo chính thất bại này, mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và các đồng minh NATO đã bị suy giảm đáng kể. Nhiều nước NATO bày tỏ lo ngại về việc chính quyền Tổng thống Erdogan vi phạm nhân quyền. Ngược lại, Thổ Nhĩ Kỳ lên án các nước EU ủng hộ lực lượng người Kurd cũng như dính líu đến vụ đảo chính.

Các thế lực đối lập ở Thổ Nhĩ Kỳ mặc dù đã lường trước được việc sẽ bị thanh trừng sau đảo chính tuy nhiên, cho tới tận 2 năm sau, các chiến dịch truy quét vẫn âm thầm diễn ra.

Tòa án Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng 5/2018 đã kết án tù chung thân đối với 104 cựu sỹ quan quân đội tham gia vào cuộc đảo chính bất thành ở nước này vào năm 2016. Các nghi phạm này lĩnh án tù chung thân đặc biệt, bản án với những điều khoản khắc nghiệt hơn so với án chung thân bình thường.

Việc bắt giữ các đối tượng tình nghi đứng đằng sau vụ đảo chính diễn ra trong bối cảnh Thổ Nhĩ Kỳ vừa nhận lô thiết bị S-400 đầu tiên của Nga. Thương vụ này đang khiến mối quan hệ của Ankara và Washington trở nên xấu đi rất nhiều.

Trong khi đó, quan hệ giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng trở nên thân thiết hơn bao giờ hết. Hai nước đã gạt bỏ mâu thuẫn trong quá khứ cùng những khác biệt về các vấn đề khu vực để thiết lập mối quan hệ kinh tế chặt chẽ.