Việt Nam chuẩn bị khởi động thị trường tài sản mã hóa

Thị trường đầy tiềm năng

Tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” vừa diễn ra, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, Bộ đã báo cáo Chính phủ ban hành đề án thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Đây là khung pháp lý đầu tiên nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo trên nguyên tắc thận trọng, kiểm soát rủi ro và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia. Dự kiến sớm nhất trong quý III sẽ có những hoạt động chính thức đầu tiên dưới sự quản lý của nhà nước.

Thông tin này được đánh giá là dấu mốc đáng chú ý bởi trong nhiều năm qua, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam phát triển khá mạnh nhưng thiếu hành lang pháp lý cụ thể. Các giao dịch chủ yếu diễn ra trên nền tảng quốc tế hoặc thông qua các cộng đồng đầu tư trực tuyến, khiến cơ quan quản lý gặp khó trong việc giám sát dòng tiền, xử lý tranh chấp và kiểm soát rủi ro.

Cần chú ý, trong năm 2025, Việt Nam đứng thứ 4 thế giới về mức độ chấp nhận tài sản mã hóa cũng như là thị trường lớn thứ 3 tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương về lĩnh vực này. Tính riêng trong giai đoạn từ tháng 7-2024 đến tháng 6-2025, tổng giá trị giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam ước đạt khoảng 230 tỷ USD, tăng trưởng tới 55% so với một năm trước đó. Ngoài ra, đang có tầm 18 triệu người Việt sở hữu hoặc sử dụng tài sản mã hóa, tương đương gần 20% dân số.

Được biết, theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, chương trình sẽ kéo dài trong 5 năm với khá nhiều điều kiện ngặt nghèo như: Phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 49%, và hạ tầng công nghệ đáp ứng chuẩn an toàn cấp độ 4 … Tuy nhiên, các điều kiện này cũng không phải là rào cản quá lớn để những tên tuổi đình đám trong mảng tài chính tích cực tham gia thị trường đầy tiềm năng này.

Hiện, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước chọn ra 5 doanh nghiệp chuẩn bị triển khai dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Các doanh nghiệp này gồm: CTCP Sàn Giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX); CTCP Dịch vụ Tài sản số Việt Nam; CTCP Sàn Giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (VIXEX); CTCP Sàn Giao dịch Tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam (LPEX) và CTCP Sàn Giao dịch Tài sản mã hóa Techcom (TCEX). Đứng sau những đơn vị này đều là các thế lực về tài chính như Sun Group, Techcombank, VPBank hay Chứng khoán VIX.

Như vậy có thể thấy, ngay từ giai đoạn khởi đầu, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đã ngay lập tức nóng lên khi định hình cuộc chơi không dành cho những tên tuổi có khả năng hạn chế về tài chính cũng như kinh nghiệm quản trị. Điều này cũng phản ánh đúng sự yêu cầu cốt lõi của thị trường này khi cần những doanh nghiệp có lộ trình kinh doanh an toàn, minh bạch, hiệu quả, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư.

Không thiếu rủi ro

Mặc dù được đánh giá là thị trường rất tiềm năng với mức độ lợi nhuận cao nhưng đi kèm thị trường tài sản mã hóa cũng mang lại các rủi ro tương ứng. Đối với doanh nghiệp triển khai là áp lực tuân thủ pháp lý, nguy cơ tấn công mạng, rủi ro thanh khoản … Còn với nhà đầu tư là lừa đảo, mô hình đa cấp, biến động giá mạnh của tài sản số …

Điều này có thể thấy rõ từ câu chuyện của Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI (SSI). Đây được xem là một trong những cái tên tiên phong và tích cực của Việt Nam trong việc tiếp cận thị trường tài sản mã hóa. Đồng thời doanh nghiệp này cũng đã xây dựng cả một hệ sinh thái về tài chính số cũng như fintech nhằm đón đầu xu hướng. Tuy nhiên, vào cuối tháng 3-2026 vừa qua, SSI đã bất ngờ rút khỏi cuộc đua khi đưa ra thông báo tạm thời chưa tham gia thị trường tài sản mã hóa. Lý do được Chủ tịch HĐQT SSI Nguyễn Duy Hưng chia sẻ là khi hình thành khung pháp lý tài sản mã hóa đang được định hình theo hướng ngày càng tiệm cận mô hình của thị trường chứng khoán. Do đó, khi đi vào triển khai thực tế, SSI chưa tìm thấy một mô hình có thể đáp ứng đồng thời ba yêu cầu: Phù hợp với tôn chỉ hoạt động, mang lại hiệu quả cho doanh nghiệp và vẫn bảo đảm an toàn cho nhà đầu tư.

Lãnh đạo SSI cũng cho biết thêm, việc không tham gia ở giai đoạn khởi đầu không có nghĩa công ty đứng ngoài hay không quan tâm đến thị trường này. Ngược lại, SSI vẫn theo dõi rất sát diễn biến của lĩnh vực tài sản số, song lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn khi cấu trúc thị trường, tiêu chí xét duyệt và hiệu quả kinh doanh vẫn còn là những dấu hỏi lớn.

Ngoài SSI, Chứng khoán Vietcap và Chứng khoán HSC cũng từng rất năng nổ lúc ban đầu nhưng sau một thời gian lại lựa chọn đứng ngoài để quan sát và tìm kiếm cơ hội trong tương lai. Lý do cũng tương tự với SSI khi hai doanh nghiệp này đều đưa ra nhận định tài sản số vẫn là lĩnh vực kinh doanh mới, cần thêm thời gian để hoàn thiện cả về mô hình hoạt động lẫn định hướng phát triển. Đây không phải cuộc chơi có thể tham gia chỉ vì xu hướng ngắn hạn, mà đòi hỏi sự chuẩn bị dài hơi về công nghệ, tài chính, quản trị và năng lực kiểm soát rủi ro.

Ở khía cạnh khác, Giám đốc Trung tâm đào tạo quản trị và an ninh mạng ATHENA Võ Đỗ Thắng đã đưa ra cảnh báo về năng lực bảo mật của các doanh nghiệp tham gia thị trường cũng như khả năng đảm bảo an toàn thông tin của nhà đầu tư. Theo đó, tài sản mã hóa không chỉ đơn giản là tiền số mà còn bao gồm rất nhiều thông tin cá nhân của người dùng như địa chỉ email, tài khoản ngân hàng, thông tin mạng xã hội …

Việc người dùng bất cẩn để lộ mật khẩu hay nhiễm mã độc hoàn toàn có thể khiến tin tặc chiếm quyền của cả hệ thống. Hoặc hệ thống bị tấn công dẫn tới việc thông tin người dùng bị lộ. Từ đó dẫn tới việc tài sản mã hóa bị đánh cắp và không thể thu hồi. Cần lưu ý, hiện nay tài sản số đang là một trong những mục tiêu ưu tiên hàng đầu của các cuộc tấn công mạng với thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Cũng theo ông Võ Đỗ Thắng, các doanh nghiệp tham gia thị trường tài sản hóa cần đặc biệt đầu tư theo hướng hệ thống đối với nhu cầu an ninh mạng. Từ quản lý danh tính người dùng, xác thực đa yếu tố cho đến giảm sát, sao lưu và phục hồi dữ liệu. Bởi đây chính là yếu tố sống còn đối với lĩnh vực kinh doanh này,