Khoa học - Công nghệ
20/11/2026 20:41Trung Quốc đưa AI vào trường học, chuẩn bị thế hệ nhân lực công nghệ mới
Tại một trường tư thục hàng đầu ở Bắc Kinh, Peng Gaodi, 13 tuổi, đã sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng hơn 200 ứng dụng, trong đó có nền tảng nộp bài tập và sàn giao dịch hàng hóa đã qua sử dụng. Cậu bé còn trực tiếp giới thiệu ý tưởng với các nhà đầu tư và nuôi dưỡng tham vọng trở thành nhà khoa học máy tính.
Xung quanh Peng, các học sinh khác đang lập trình robot hình người chơi bóng đá, tham gia các lớp học mã hóa và thực hành trên thiết bị mô phỏng chuyến bay. Những tấm áp phích trong khuôn viên rộng 12 ha của Học viện New Talent Bắc Kinh (BNTA) khuyến khích học sinh tạo ra thế giới ảo chỉ trong 5 phút bằng công nghệ lập trình AI.
Theo Reuters, ngôi trường có học phí khoảng 39.000 USD/năm này phục vụ hơn 2.000 học sinh, đồng thời xây dựng chương trình đổi mới sáng tạo riêng về AI, robot và lập trình. Nhà trường cũng phát triển mô hình AI phục vụ giảng dạy, tích hợp các tính năng từ những hệ thống trí tuệ nhân tạo phổ biến của Trung Quốc.
Đây là một phần trong quá trình chuyển đổi giáo dục quy mô lớn tại quốc gia này. Với gần 200 triệu học sinh tiểu học và trung học, Trung Quốc đang triển khai một trong những chương trình ứng dụng AI trong giáo dục lớn nhất thế giới. Bắc Kinh đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ học sinh phổ thông đều có kiến thức và năng lực sử dụng AI.

Tham vọng này gắn liền với mục tiêu cạnh tranh công nghệ với Mỹ. Trung Quốc kỳ vọng việc tiếp xúc sớm với AI sẽ hình thành thế hệ nhân lực có khả năng đổi mới sáng tạo, tạo ra những đột phá khoa học và công nghệ trong tương lai.
Theo Reuters, gần một nửa số tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương Trung Quốc đã ban hành kế hoạch giáo dục AI có tính ràng buộc. Thượng Hải yêu cầu mỗi khối lớp có ít nhất 30 giờ giảng dạy kỹ năng AI mỗi năm. Bắc Kinh dự kiến tích hợp AI vào hoạt động theo dõi sức khỏe học sinh và xây dựng 100 trường học thí điểm. Trong khi đó, Ninh Hạ và Cam Túc lên kế hoạch đưa kiến thức AI vào các kỳ thi tuyển sinh quan trọng từ năm 2027.
Phạm vi ứng dụng còn mở rộng sang nhiều hoạt động khác. Quý Châu thử nghiệm nhận diện khuôn mặt và phân tích hành vi trong lớp học; Thượng Hải triển khai hệ thống theo dõi sức khỏe thể chất, tinh thần. Tại Vân Nam, khoảng 14.000 phòng học dự kiến được trang bị công nghệ ghi hình và phân tích bài giảng bằng AI.
Tiềm ẩn nguy cơ phụ thuộc công nghệ
Từ năm 2024, Bộ Giáo dục Trung Quốc đã khuyến khích các trường triển khai môn học AI, đào tạo giáo viên và xây dựng chương trình thí điểm. Học sinh tiểu học được tiếp cận công cụ cơ bản, trong khi học sinh lớn hơn tìm hiểu nguyên lý hoạt động và ứng dụng AI vào các dự án phức tạp.
Reuters rà soát hơn 100 hồ sơ mua sắm công và phát hiện các cơ quan chức năng Trung Quốc đã cam kết chi ít nhất 31 triệu USD trong năm qua cho thiết bị lớp học, đào tạo và nền tảng giảng dạy AI. Công ty tư vấn iResearch ước tính chi tiêu cho số hóa giáo dục năm 2025 đạt gần 83 tỷ USD, trong đó AI tạo sinh chiếm 46% tổng giá trị mua sắm AI trong lĩnh vực này.
Một ứng dụng đáng chú ý xuất hiện tại Trường Trung học Qinqing, tỉnh An Huy. Khoảng 4.000 học sinh, phần lớn là con em lao động di cư, được học các môn chính thông qua bài giảng do AI tạo ra trên máy tính bảng. Hệ thống được thiết kế để đặt câu hỏi gợi mở thay vì cung cấp đáp án ngay khi học sinh gặp khó khăn.
Theo hiệu trưởng Yang Tianliang, nhà trường sử dụng các mô hình AI của Alibaba, ByteDance và Z.AI để tạo văn bản, hình ảnh, bài học tương tác và video. Ông cho biết tỷ lệ học sinh trúng tuyển đại học đã tăng từ dưới 60% lên 90% trong những năm gần đây. Tuy nhiên, Reuters chưa thể xác minh độc lập số liệu này.
Dù vậy, chương trình giáo dục AI của Trung Quốc vẫn thiếu hệ thống tiêu chuẩn thống nhất để đánh giá năng lực sử dụng công nghệ của học sinh. Các nghiên cứu ban đầu cũng đưa ra những kết quả trái chiều về tác động của AI đối với khả năng học tập.

Một nghiên cứu trên gần 27.000 thanh thiếu niên Trung Quốc cho thấy việc sử dụng AI có liên quan đến mức tăng 18% điểm bài tập về nhà, nhưng đồng thời điểm thi định kỳ hằng tháng giảm 20% trong vòng 6 tháng. Một khảo sát khác với hơn 320.000 học sinh ghi nhận nhóm sử dụng AI ít nhất 3 lần mỗi tuần có kết quả thấp hơn về ghi nhớ, khả năng hiểu, phân tích và sáng tạo so với nhóm sử dụng ít thường xuyên hơn.
Các nghiên cứu chưa đủ cơ sở khẳng định AI trực tiếp gây suy giảm năng lực nhận thức, nhưng làm gia tăng lo ngại về tình trạng học sinh giao phó hoạt động tư duy cho công nghệ.
Để hạn chế nguy cơ này, một số phụ huynh áp dụng nguyên tắc yêu cầu con tự giải quyết bài toán trong ít nhất 15 phút trước khi sử dụng AI. Sau đó, các em phải tự giải lại bài toán mà không có sự hỗ trợ của công nghệ.
Những thử nghiệm cho thấy Trung Quốc không chỉ hướng tới phổ cập AI trong trường học mà còn muốn đào tạo thế hệ có khả năng làm chủ công nghệ. Tuy nhiên, việc cân bằng giữa ứng dụng AI và phát triển tư duy độc lập vẫn là thách thức lớn đối với hệ thống giáo dục nước này.
- Trung Quốc đưa AI vào trường học, chuẩn bị thế hệ nhân lực công nghệ mới (20:41)
- Bỏng gạo Việt Nam thành món ăn vặt ngon đến kinh ngạc trong mắt khách Tây (20:05)
- Cứ ốm là mẹ tự mua thuốc, bé 19 tháng tuổi 'nhờn' nhiều loại kháng sinh (3 giờ trước)
- Vì sao Ukraine liên tiếp tấn công cầu Crimea trong thời gian ngắn? (3 giờ trước)
- Công bố và trao Quyết định bổ nhiệm Phó Tổng Giám đốc PV GAS (3 giờ trước)
- Miền Bắc chìm trong đợt rét nhất từ đầu đông, vùng núi dưới 9°C (3 giờ trước)
- Thượng đỉnh Mỹ - Nga - Trung: Những nút thắt nào chưa thể tháo gỡ? (4 giờ trước)
- Giá vàng liên tục giảm sâu, dòng tiền "nóng" đang tháo chạy? (4 giờ trước)
- Để doanh nghiệp Việt không lỡ cơ hội vào chuỗi cung ứng (4 giờ trước)
- Fed sẽ tăng lãi suất tại 3 cuộc họp liên tiếp sắp tới? (5 giờ trước)