Quốc hội Mỹ phê chuẩn gói ngân sách 70 tỷ USD phục vụ kiểm soát nhập cư: Bước ngoặt định hình tương lai xứ cờ hoa

Hạ viện Mỹ ngày 10-6 đã thông qua dự luật với tỷ lệ sít sao 214 phiếu thuận và 212 phiếu chống, ngay sau khi Thượng viện phê chuẩn với tỷ lệ 52 phiếu thuận và 47 phiếu chống. Động thái mới này đã chấm dứt bế tắc kéo dài nhiều tháng về việc thực thi chính sách nhập cư, vốn đã khiến một phần Bộ An ninh Nội địa Mỹ tê liệt hoạt động.

Với quy mô chưa từng có tiền lệ, dự luật được đánh giá sẽ là một trong những di sản chính sách lớn nhất của Tổng thống Donald Trump trong nhiệm kỳ hiện nay, đồng thời tác động đến nhiều lĩnh vực của nước Mỹ trong những năm tới. Bởi lẽ, trong nhiều thập niên, nhập cư là chủ đề gây tranh cãi nhưng thường được đặt trong mối quan hệ cân bằng giữa nhu cầu lao động, giá trị nhân đạo và yêu cầu an ninh. Nay, cán cân đang thay đổi rõ rệt theo hướng đặt yếu tố kiểm soát biên giới và thực thi pháp luật lên hàng đầu.

Theo các nhà phân tích, khoản ngân sách 70 tỷ USD có quy mô tương đương ngân sách quốc phòng hằng năm của nhiều quốc gia phát triển. Điều này cho thấy chính quyền Mỹ coi vấn đề nhập cư không còn đơn thuần là thách thức hành chính mà đã trở thành một vấn đề an ninh quốc gia.

Đối với Tổng thống Donald Trump, đây là thắng lợi chính trị mang ý nghĩa biểu tượng đặc biệt. Kiểm soát nhập cư vốn là chủ đề trung tâm trong các chiến dịch tranh cử của ông chủ Nhà Trắng. Sau nhiều năm đối mặt với những rào cản pháp lý, tranh cãi tại Quốc hội và phản ứng từ các bang, Tổng thống Mỹ và bộ máy điều hành hiện đã có trong tay nguồn lực tài chính đủ lớn để triển khai các chương trình giám sát biên giới, truy quét người nhập cư bất hợp pháp và tăng cường hoạt động của các cơ quan thực thi.

Một điểm đáng chú ý là dự luật được Quốc hội Mỹ thông qua bằng cơ chế hòa giải ngân sách, cho phép đảng Cộng hòa vượt qua sự phản đối của đảng Dân chủ. Điều này cho thấy sự phân cực sâu sắc trong nội bộ chính trị Mỹ về nhập cư. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy lập trường cứng rắn về nhập cư đang nhận được sự ủng hộ đáng kể từ cử tri xứ cờ hoa. Trong bối cảnh áp lực từ làn sóng di cư xuyên biên giới kéo dài nhiều năm, ngày càng nhiều người dân Mỹ coi việc kiểm soát biên giới là yêu cầu cấp thiết. Cũng không phải ngẫu nhiên mà Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson mô tả việc thông qua dự luật là chiến thắng lớn của đảng Cộng hòa. Với nguồn ngân sách đã được bảo đảm đến hết nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump, các cơ quan thực thi nhập cư sẽ ít chịu tác động từ những cuộc đấu đá ngân sách thường niên tại Quốc hội. Điều này đồng nghĩa với việc chính sách kiểm soát nhập cư cứng rắn hiện nay sẽ được duy trì ít nhất trong vài năm tới.

Dĩ nhiên, tác động của dự luật mới không chỉ giới hạn ở nhập cư. Thị trường lao động Mỹ chắc chắn sẽ chịu ảnh hưởng đáng kể, bởi lao động nhập cư chiếm tỷ trọng lớn trong nhiều ngành nghề như: Nông nghiệp, xây dựng, dịch vụ ăn uống hay chăm sóc cá nhân. Việc siết chặt thực thi luật nhập cư có thể khiến nguồn cung lao động giá rẻ suy giảm, từ đó đẩy chi phí sản xuất và tiền lương tăng lên.

Ở góc độ đối ngoại, dự luật mới khi có hiệu lực sẽ tác động sâu sắc đến quan hệ giữa Mỹ với nhiều quốc gia. Trong đó, nổi bật là các nước Mỹ Latinh - nơi xuất phát của phần lớn dòng người di cư vào Mỹ. Mexico, Guatemala, Honduras và Venezuela sẽ chịu áp lực lớn hơn trong việc kiểm soát dòng người di cư và tiếp nhận công dân bị trục xuất. Về lâu dài, gói ngân sách mới cũng cho thấy một xu hướng rộng hơn trong chính sách của Mỹ, trong đó ưu tiên các vấn đề nội địa và an ninh biên giới. Rõ ràng, Mỹ đang ngày càng tập trung vào những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống cử tri, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc và xung đột kéo dài ở nhiều khu vực trên thế giới.

Bước đi pháp lý mới của Washington nói trên không chỉ là một động thái về ngân sách, mà còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản trị quốc gia, định hình cách nước Mỹ xử lý vấn đề nhập cư, biên giới và an ninh trong giai đoạn mới.