Lãnh đạo Mỹ-Nga-Trung chuẩn bị cuộc gặp thượng đỉnh lịch sử về vũ khí hạt nhân

Ngày 13/11 (giờ địa phương), Nhà Trắng thông báo Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có cuộc gặp ba bên với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin vào tuần tới. Đây sẽ là lần đầu tiên lãnh đạo ba quốc gia trực tiếp tham gia một cuộc gặp chung.

Cuộc gặp dự kiến diễn ra bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Trung Quốc, với trọng tâm là vấn đề kiểm soát và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Ông Trump từng bày tỏ tin tưởng rằng các cuộc thảo luận có thể mở đường cho một thỏa thuận mới giữa những quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới.

“Tổng thống đã khẳng định rõ rằng, bên cạnh những vấn đề khác, ông sẽ thảo luận về việc cắt giảm vũ khí hạt nhân trên toàn cầu. Tổng thống Trump cho rằng sự phổ biến ngày càng rộng rãi của loại vũ khí này là mối nguy hiểm rất lớn”, người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales nói với các phóng viên.

Điện Kremlin cho biết cuộc gặp sẽ diễn ra ngày 19/11 tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc. Phía Trung Quốc hiện chưa chính thức xác nhận thông tin này.

Trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết: “Các bên đã đạt được thỏa thuận tổ chức cuộc gặp ba bên vào ngày 19/11 giữa Tổng thống Putin, Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Trump. Cuộc gặp sẽ diễn ra tại thành phố Thâm Quyến, bên lề Hội nghị Cấp cao APEC”.

Hồi tháng 10, trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov cho biết công tác chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh ba bên đã bắt đầu. Theo ông, Moskva, Bắc Kinh và Washington về nguyên tắc đều sẵn sàng tổ chức cuộc gặp. Tuy nhiên, Nga và Mỹ chưa đạt được thỏa thuận về việc tổ chức cuộc gặp song phương riêng giữa Tổng thống Putin và Tổng thống Trump bên lề hội nghị.

Dù cuộc gặp ba bên giữa ba nhà lãnh đạo là sự kiện chưa từng có tiền lệ, các quốc gia này đều có lịch sử quan hệ ngoại giao lâu dài với nhau.

Kể từ khi trở thành Chủ tịch Trung Quốc năm 2013, ông Tập Cận Bình đã gặp ông Putin hàng chục lần. Hai nhà lãnh đạo xây dựng mối quan hệ đối tác ngày càng chặt chẽ trên nền tảng hợp tác sâu rộng giữa hai quốc gia. Trung Quốc tuyên bố giữ lập trường trung lập trong cuộc xung đột tại Ukraine và khẳng định có thể đóng vai trò trung gian hòa giải.

Trong khi đó, ông Trump và ông Putin từng có nhiều cuộc gặp trực tiếp, gần đây nhất là tại Alaska năm 2025. Quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo trải qua nhiều giai đoạn căng thẳng nhưng có dấu hiệu cải thiện trong những tháng gần đây.

Tháng 10 vừa qua, chính quyền Trump gây tranh cãi khi nới lỏng một số hạn chế đối với các giao dịch liên quan đến dầu diesel có nguồn gốc từ Nga trong khoảng sáu tháng. Động thái này cho phép thực hiện các giao dịch thuộc phạm vi được cấp phép trong bối cảnh giá nhiên liệu tại Mỹ tăng mạnh.

Dù vậy, các quan chức Mỹ tỏ ra thận trọng về khả năng đạt được một thỏa thuận mới liên quan đến vũ khí hạt nhân, đồng thời nhấn mạnh cuộc gặp lần này chủ yếu mang ý nghĩa khởi động đối thoại.

Theo giới chức Mỹ, ba nhà lãnh đạo dự kiến thảo luận về tình hình Iran. Hiện chưa rõ liệu cuộc gặp có đề cập đến cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine.

Hồi tháng 10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từng bày tỏ lo ngại cuộc gặp ba bên giữa ông Trump, ông Tập Cận Bình và ông Putin có thể dẫn đến những thỏa thuận về tương lai Ukraine mà không có sự tham gia của Kiev.

“Chúng tôi thực sự không muốn sự kiện này biến thành ‘Yalta 2, 3 hay 4’, với việc các bên phân chia lại phạm vi ảnh hưởng”, ông Zelensky nói với các phóng viên. Hội nghị Yalta mà ông Zelensky nhắc đến diễn ra năm 1945, trong giai đoạn cuối Chiến tranh thế giới thứ hai, với sự tham gia của lãnh đạo Mỹ, Anh và Liên Xô được xem là sự kiện quan trọng đánh dấu sự phân chia ảnh hưởng của các cường quốc.