Nhiều tài xế Việt quá liều mạng khi không sắm búa phá kính, tam giác phản quang

Tôi không đồng ý với quan điểm của tác giả bài “Búa thoát hiểm trên ô tô 4 chỗ: Không cần thiết đến mức bắt buộc phải có”, và ủng hộ đề xuất bắt buộc ô tô gia đình 4 chỗ cũng phải trang bị búa thoát hiểm, theo dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới, thay thế QCVN 122:2024/BGTVT (theo đó, ô tô thiếu búa thoát hiểm sẽ trượt đăng kiểm và buộc phải khắc phục trước khi kiểm định lại).

Vì sao quy định này cần thiết? Dụng cụ thoát hiểm trên ô tô không bao giờ thừa, rủi ro tai nạn có thể cao hay thấp hơn giữa các loại phương tiện nhưng không bao giờ chừa một ai; cho nên sự chuẩn bị tốt lúc nào cũng cần thiết.

Có một nghịch lý vẫn tồn tại bao lâu nay là đa số người sở hữu ô tô cá nhân sẵn sàng chi hàng chục triệu đồng cho những bộ loa xịn, nội thất xe hơi sang trọng hay những món đồ phong thủy treo gương chiếu hậu để cầu bình an, nhưng lại không bỏ qua số tiền chỉ mấy chục hay vài trăm nghìn đồng để mua búa phá kính, tam giác phản quang... để bảo vệ an toàn cho các cuộc hành trình.

Ai lái xe cũng nghĩ về an toàn, nỗi lo sợ về tai nạn vẫn hiện hữu, nhưng dường như luôn thiếu đi những hành động phòng ngừa thực chất. Người ta thường nghĩ tai nạn hay sự cố nghiêm trọng là chuyện của ai đó ngoài kia và “có lẽ mình sẽ không đen đủi đến thế đâu”.

Vì thế mà khi Cục Đăng kiểm Việt Nam đề xuất quy định đưa búa thoát hiểm thành trang bị bắt buộc đối với tất cả các loại ô tô (bao gồm cả xe cá nhân dưới 9 chỗ) khi đi đăng kiểm, nhiều tài xế phản đối, cho là “vẽ việc” và không cần thiết.

Chiếc búa thoát hiểm vừa goiups đập vỡ cửa kính, vừa giúp cắt dây an toàn trong tình huống khẩn cấp. Vật dụng này rất bé nhưng có thể cứu mạng người. Nó chiếm rất ít chỗ chứa trên xe nên việc trang bị chỉ có lợi mà không thấy hại.

Người ta bỏ qua búa phá kính không phải do vấn đề tài chính, mà do lỗ hổng lớn trong nhận thức về an toàn và văn hóa phòng ngừa rủi ro. Nhiều tài xế đang quá quen với tư duy “nước đến chân mới nhảy” và luôn hy vọng rằng những điều tồi tệ sẽ luôn chừa mình ra.

Với các phương tiện an toàn khác cũng vậy. Rất nhiều lần, Cục CSGT khuyến cáo rằng mỗi ô tô nên có tối thiểu 3 chóp nón hoặc 3 biển tam giác phản quang. Khi gặp sự cố thì tài xế lập tức đặt chóp nón hoặc biển tam giác phản quang phía sau xe để cảnh báo, khoảng cách tối thiểu là 50m trên quốc lộ và 100m trên tuyến cao tốc.

Thế nhưng rất nhiều tài xế vẫn không chuẩn bị dù đây là thứ bảo vệ an toàn cho chính bản thân họ. Khi gặp sự cố phải dừng, họ chỉ đơn giản là bật đèn cảnh báo nguy hiểm (hazards) trên xe, hoặc tệ hơn là bẻ vài cành cây, đặt một chiếc xô nhựa, hòn đá ngay sát đuôi xe để báo hiệu. Đây là hành vi cực kỳ liều lĩnh và thiếu hiểu biết.

Sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bao gồm việc trang bị các dụng cụ, phương tiện an toàn mang lại hai giá trị cốt lõi giúp tài xế định đoạt cục diện khi đối mặt với hiểm nguy. Lợi ích đầu tiên và quan trọng nhất chính là thiết lập tâm thế chủ động. Khi biết rõ mình đã phòng bị chu đáo, họ có điểm tựa vững chắc để kiểm soát nỗi sợ hãi, ngăn hoảng loạn – kẻ thù lớn nhất trong tình huống khẩn cấp để có phản ứng nhanh và chính xác trong khoảng thời gian ngắn ngủi mang ý nghĩa sinh tử.

Lợi ích thứ hai là khi biến cố ập đến, công cụ an toàn đã sẵn sàng ở đó để hành động ngay lập tức mà không mất đi một nhịp phản xạ nào. Trong ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, đây chính là chìa khóa mở ra con đường sống.

Hãy nhớ lại thời điểm trước năm 2007, khi có quy định bắt buộc người đi xe máy đội mũ bảo hiểm, dư luận cũng từng bùng lên luồng ý kiến phản đối với đủ lý do như nóng bức, hỏng kiểu tóc, bất tiện... hay “chạy xe trong thành phố có nhanh được đâu mà sợ”... Tuy nhiên sau đó, chiếc mũ bảo hiểm đã trở thành vật bất ly thân, làm giảm mạnh số trường hợp chấn thương não nặng do tai nạn giao thông.

Đề xuất bắt buộc trang bị búa thoát hiểm có thể sẽ gặp nhiều ý kiến phản đối, nhưng một khi đã trở thành quy định, tôi tin rằng dần dần người dân sẽ hiểu tầm quan trọng của nó và tuân thủ nghiêm túc, từ đó giảm thương vong do tai nạn.

Nhưng tại sao bạn phải chờ có quy định bắt buộc mới sắm những công cụ bảo vệ đó? Bạn sợ bị phạt, sợ trượt đăng kiểm hơn hay sợ cho tính mạng mình hơn? Đừng để đến khi đối mặt với ranh giới của sự sống và cái chết mới thốt lên hai chữ “giá như”, bởi lúc đó mọi sự hối hận đều đã quá muộn màng.