Nét mới trong đợt bảo dưỡng tổng thể ở Nhà máy Đạm Phú Mỹ

Tại một gian nhà kho rộng hàng ngàn m² ở khuôn viên nhà máy, tôi hoa cả mắt khi nhìn thấy hàng ngàn bộ phận máy móc của nhà máy được tháo dỡ, được bày ra để những hàng trăm người thợ xem xét, bảo dưỡng và sửa chữa.

Tôi đã thấy ở đây, để tháo những con bulong to như cái bát tô canh, anh em phải dùng những chiếc cờ lê dài như đòn gánh và phải dùng búa tạ “quai” thật lực mới tháo được. Tôi đã thấy những công nhân chui trong lò đun gỡ từng viên gạch cách nhiệt để thay thế trong một bầu không khí ngột ngạt đến mức độ người thường không thở nổi… Và tôi cũng đã thấy những công nhân sau ca bảo dưỡng của mình ra khỏi cổng bảo vệ với gương mặt đen nhẻm vì khói bụi, lấm lem vì dầu mỡ và những bộ quần áo bê bết dầu. Hình như họ chỉ còn đôi mắt là sáng rực và nụ cười tươi rói.

Cũng trong khuôn viên nhà máy, tôi được chứng kiến một chiếc cần cẩu khổng lồ với sức nâng 1.200 tấn đang sẵn sàng để nâng cái rọ xúc tác của thiết bị hợp Ammonia cao bằng ngôi nhà 6 tầng và nặng ngót nghét 100 tấn. Họ phải thả cái “ống khổng lồ” này vào trong lồng với độ sai số không quá 1mm - đây thực sự là một công việc rất không đơn giản.

Tôi có hỏi về đội lái cẩu và những người thợ lắp ráp, làm vệ sinh trong lòng ống; thì hóa ra cái rọ xúc tác cũ đã hoạt động 21 năm và nay mới phải bảo dưỡng, thay thế. Và trên thế giới, cũng không có nhiều đội thợ có thể làm được điều này, đây là công việc duy nhất mà nhà máy phải thuê nhà thầu nước ngoài và phải nằm trong danh sách các nhà thầu có kinh nghiệm được nhà bản quyền công nghệ chỉ định.

Sau mỗi kỳ bảo dưỡng tổng thể, máy móc thiết bị càng hoạt động ổn định liên tục dài ngày hơn và công suất được nâng lên một mức mới.

Phó Tổng giám đốc PVFCCo – Phú Mỹ Đào Văn Ngọc cho biết rằng, bảo dưỡng lần này xong thì nhà máy sẽ hoạt động trên 115% công suất thiết kế, nghĩa là 1 ngày cho ra 2.540 tấn ure.

Đợt bảo dưỡng này là lần thứ 14 kể từ khi nhà máy đi vào vận hành năm 2004, những kỳ bảo dưỡng ban đầu phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài là chính, đặc biệt là những hạng mục thiết bị quan trọng, ví dụ như máy phát điện hoặc những cụm máy nén, máy bơm lớn, nồi hơi, hệ thống điều khiển,… thì trước kia phải thuê chuyên gia nước ngoài gần như 100 %.

Vậy mà chỉ sau khoảng 4 kỳ bảo dưỡng anh em nhà máy đã tự học, tự nâng cấp, tự đào tạo… để nắm vững toàn bộ kỹ thuật bảo dưỡng. Và đến nay, chúng ta không thuê bất cứ một chuyên gia nước ngoài nào thực hiện công tác bảo dưỡng, mà chỉ còn một số chuyên gia nước ngoài giám sát cho một số dịch vụ cung ứng, nâng cấp mới. Còn về bảo dưỡng, sửa chữa thì tất cả là quân ta cộng thêm một số nhân lực của Đạm Cà Mau, Bình Sơn và một số nhân lực thuê ngoài hỗ trợ. Cán bộ chỉ huy quá trình bảo dưỡng đều của Nhà máy Đạm Phú Mỹ.

Trao đổi với tôi, Phó Tổng Giám đốc Đào Văn Ngọc hào hứng: “Khi mình làm chủ được máy móc, thiết bị, kỹ thuật bảo dưỡng thì có rất nhiều thuận lợi. Thứ nhất là mình tự biết được tình trạng máy móc, thiết bị của mình như thế nào, do đó mình có kế hoạch bảo dưỡng chuẩn xác. Thứ hai là mình làm chủ được tiến độ, chất lượng, và chi phí sẽ tốt hơn thuê chuyên gia nước ngoài rất nhiều. Thứ ba, qua việc sửa chữa, bảo dưỡng anh em lại càng nắm chắc hơn về tình trạng thiết bị để vận hành nó tốt hơn”.

Nói thì nghe đơn giản, nhưng để anh em tự chủ được công tác bảo dưỡng thì ngay từ những kỳ bảo dưỡng đầu tiên lãnh đạo Phú Mỹ đã xác định phải bằng mọi cách làm chủ được công tác bảo dưỡng. Chính vì thế nên anh em đã học hỏi từ các chuyên gia trong quá trình bảo dưỡng ban đầu. Bên cạnh đó, nhà máy cử anh em đi học một số khóa đào tạo chuyên sâu của các nhà bản quyền, nhà sản xuất thiết bị. Và điều này mới thực là quan trọng, đó là cử cán bộ kỹ thuật đi học hỏi các nhà máy tương tự như ở các nước khác như Petronas (Malaysia) hoặc Indonesia, Thái Lan, quan trọng nhất là học hỏi trực tiếp từ các chuyên gia tại công trường.

Từ đó anh em tích lũy dần thành tri thức, kinh nghiệm. Một điểm rất hay nữa là lãnh đạo công ty tin tưởng vào tay nghề, trình độ và tinh thần trách nhiệm của anh em nên đã mạnh dạn trao cơ hội tự chủ cho anh em. Mà việc này cũng không phải chỉ có ở riêng Đạm Phú Mỹ, mà các đơn vị khác như: Đạm Cà Mau, PV GAS vẫn tin tưởng giao cho “quân ta” làm mọi việc.

Tại nhà máy Đạm Phú Mỹ, bản quyền công nghệ sản xuất amoniac (NH3) là của Haldor Topsoe (Đan Mạch), sản xuất urê là của Snamprogetti (Italy), sản xuất NPK là của Incro SA (Tây Ban Nha). Còn thiết kế, chế tạo thiết bị thì chủ yếu ở khối EU/G7 như Đức, Ý, Nhật. Trước đây những thiết bị quan trọng như máy nén, hệ thống sản xuất điện, hệ thống điều khiển thì phải thuê chuyên gia Đức, Nhật bảo dưỡng, nhưng hiện tại anh em Nhà máy tự chủ hết, tiết kiệm được rất nhiều tiền và thời gian.

Nếu phải thuê chuyên gia Đức, Ý thì bình quân là một ngày phải mất 1.000 USD, một tháng gần 30.000 USD cho một người. Vậy nếu phải thuê khoảng 50 chuyên gia cho một đợt bảo dưỡng kéo dài hơn 1 tháng thì bằng thuê khoảng 1.300 lao động Việt Nam. Đã thế, các ông Tây thường chỉ làm đúng 8 tiếng một ngày, 5 ngày một tuần, khiến thời gian bảo dưỡng bị kéo dài, trong khi thời gian là tiền bạc.

Ví dụ, có những hạng mục chúng ta muốn đẩy nhanh tiến độ thì phải làm liên tục 24 tiếng/ngày và 7 ngày/tuần. Điều này chỉ khả thi khi chúng ta tự làm, không phụ thuộc vào ai.

Ngay từ khâu lập kế hoạch bảo dưỡng cũng là anh em tự thực hiện dựa trên các phần mềm chuyên dụng đánh giá tình trạng thiết bị, khuyến cáo của nhà sản xuất, nhà bản quyền và kinh nghiệm của đội ngũ vận hành, bảo dưỡng, xây dựng rất công phu trước cả hai năm, tức là ngay sau kỳ bảo dưỡng là chúng ta đã phải xây dựng kế hoạch cho đợt bảo dưỡng tiếp theo. Tiếp đó là lên phương án triển khai, mua sắm vật tư, lựa chọn nhà thầu, rồi tổ chức thực hiện. Việc chuẩn bị thường bắt đầu từ trước 1,5 năm đến 2 năm.

Đợt bảo dưỡng lần này sau hơn 21 năm vận hành, đã đến kỳ một số thiết bị lớn cần phải thay thế, nâng cấp. Do đó đây là đợt bảo dưỡng lớn nhất, dài ngày nhất, với chi phí bảo dưỡng cũng lớn nhất từ trước đến nay.

Kỳ bảo dưỡng lớn đương nhiên có những rủi ro, nguy cơ nhất định. Thứ nhất, phải nâng cấp, thay thế thiết bị, thì thiết bị mới có tương thích với hệ thống công nghệ hiện hữu không? Đây là rủi ro lớn nhất, bởi thế nó đã được đánh giá hết sức kỹ càng, và đến nay anh em hoàn toàn tin tưởng là thiết bị mới tương thích với hệ thống hiện hữu. Thứ hai là có những hạng mục lớn như thay rọ xúc tác 21 năm nay mới làm lần đầu, có độ phức tạp rất cao, thì sẽ có rủi ro kéo dài tiến độ, ảnh hưởng chất lượng. Đối với những hạng mục này anh em đã làm việc kỹ lưỡng với nhà bản quyền công nghệ đồng thời là nhà bản quyền thiết bị, nhà thầu thi công lắp đặt, đánh giá rủi ro kỹ lưỡng và chuẩn bị phương án cho các tình huống. Đến nay mọi sự đang trong tầm kiểm soát cả về tiến độ và chất lượng.

Một tin vui nữa là sau đợt bảo dưỡng lớn lần này, Nhà máy Đạm Phú Mỹ sẽ bước vào “kỷ nguyên mới”- Đó là kỷ nguyên xây dựng “nhà máy thông minh và tối ưu”. Có rất nhiều mục tiêu của “nhà máy thông minh và tối ưu” nhưng tôi chỉ muốn nói gọn là khi đi vào hoạt động, nhà máy sẽ chạy 116 % công suất sản xuất ure và giảm tiêu hao năng lượng từ 2-5 %. Đó thực sự là những con số có hồn.