Trong xóm nọ, có hai gia đình ở sát cạnh nhau. Gai đình anh Ba có một mảnh vườn nhỏ sau nhà chuyên trồng rau cải. Còn gia đình anh Năm có vường rộng hơn nhưng không trồng trọt mà nuôi gà. Một hôm không biết làm sao mà một con gà của anh Năm lại nhảy qua được hàng rào vào vườn anh Ba mổ lung tung làm hư mấy bụi rau của chị Ba. Chị Ba tức tối chạy qua mắng vốn chị Năm nuôi gà làm sao mà để cho nó chạy qua nhà hàng xóm phá hoại. Nhưng chị Năm cũng không vừa, cãi lại ai biểu hàng rào nhà chị Ba làm không kỹ nên gà mới nhảy qua được. Hai chị lời qua tiếng lại, không ai nhận lỗi mình mà chỉ đổ lỗi cho người kia, nên thoáng chốc hai chị mắng chửi nhau thậm tệ.

Nói đến tình thương, không ai có một tình thương cao cả và rộng lớn như Đức Phật. Trong các tiền thân Ngài thường bố thí quốc thành, thê tử, phế bỏ ngọc ngà châu báu, cung vàng điện ngọc để đi theo tiếng gọi của lòng từ bi. Một thứ tình thương mà hy sinh cả tính mạng, vợ con là thứ tình thương vô bờ bến và chẳng thể nghĩ bàn.

Mỗi khi có sự tranh chấp, buồn phiền, chúng ta thường có khuynh hướng đổ lỗi cho người khác. Sau đây là ba trường hợp:

Trong nền luân lý cổ truyền, việc báo hiếu được xem như một vấn đề trọng đại nhất của đạo làm người, có thể nói hiếu đạo là nền tảng của các đạo lý khác. Một người bất hiếu thì chắc chắn không thể hoàn thành bất cứ một đạo lý nào một cách trọn vẹn được.

Người hành đạo Bồ-tát nói riêng, Phật tử nói chung đều sống theo tinh thần từ bi<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title="">[1]</a>, đều lấy từ bi làm động lực chính cho sự tu tập. Để nuôi lớn lòng thương cả người và vật, được xem như một đức tính căn bản của đạo giải thoát<a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title="">[2]</a>, Đức Phật đề ra pháp môn bố thí độ, là độ thứ nhất trong sáu độ. Thực hành bố thí này, hành giả đạt được hai điều lợi ich: một là dẹp được lòng tham lam hẹp hòi ích kỷ, hai là phát triển đức từ bi vị tha. Khi làm việc bố thí, sẽ có một tấm lòng rộng mở, một niềm sung sướng, không những người cho cảm thấy hạnh phúc mà người nhận cũng dập tắt được nỗi khổ thiếu thốn, từ đó phát khởi sự an vui.

Muốn sự vật phải theo ý mình là nguyên nhân gây ra đau khổ khi giao tiếp, đối xử với người xung quanh. Nhưng còn một nguyên nhân khác cũng gây ra đau khổ vì ở một mình mà không tiếp xúc với ai, đó là <em>tưởng.</em>

Trong <em>kinh Tăng chi </em>Đức Phật dạy: “<em>Ta là chủ nhân của nghiệp, nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến thuộc, nghiệp là điểm tựa. Phàm nghiệp nào sẽ làm, thiện hay ác, ta sẽ thừa tự nghiệp ấy”.</em> Ở nơi khác Thế Tôn dạy: “<em>Mắt tai mũi lưỡi thân và ý là nghiệp cũ. Các hành động thân khẩu ý trong hiện tại là nghiệp mới”. </em>

Có hai loại muốn: ham muốn và mong muốn. Ham muốn (craving) và <em>nhất quyết</em> muốn cho bằng được, nếu không được thì bất mãn, bực tức, buồn giận. Do đó ham muốn càng nhiều thì đau khổ càng tăng. Thí dụ làm ăn thì cứ muốn phải được nhiều tiền, nếu không được thì tính kế gian lận bất chánh; trong gia đình thì cứ muốn vợ chồng, con cái phải sửa đổi tánh tình theo ý mình, nếu không thì khắc khẩu cãi nhau suốt ngày.

Bị tái phát ung thư đúng lúc có bầu, Carrie DeKlyen (Mỹ) quyết định hy sinh mạng sống bảo vệ đứa con trong bụng.  

Tôi ăn chay tính đến thời điểm này cũng sắp được bảy năm. Quãng thời gian không dài cũng không ngắn nhưng cho tôi biết bao kỷ niệm trên bước đường thực tập nuôi dưỡng tâm từ cũng như học giữ giới đầu tiên trong năm giới của người Phật tử là: Không sát sinh.

Vào ngày 7 tháng 1 năm 2008, có một người Mỹ gốc Việt<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title="">[1]</a>, 38 tuổi, đã ném bốn đứa con nhỏ từ bốn tháng đến ba tuổi trên một chiếc cầu tại tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Theo tin tức thì hai vợ chồng anh thường cãi nhau suốt ngày, hầu như không ngày nào mà hàng xóm không nghe vợ chồng anh to tiếng mắng chửi nhau. Ngoài việc xung đột, bất đồng ý kiến với vợ, anh còn uống rượu và xài thuốc kích thích, nên không kiềm chế nổi cơn sân. Vào ngày nói trên, sau khi cãi nhau với vợ, anh xách bốn đứa con lên xe và đem ra cầu liệng xuống biển, sau đó cảnh sát đã tìm được xác bốn đứa trẻ này. Khi ra tòa anh đã thú tội và nhận án tử hình. Câu chuyện này đã làm rung động giới truyền thông Mỹ nói chung và giới cộng đồng Việt Nam nói riêng.

Trong Tứ Diệu Đế (Khổ, Tập, Diệt, Đạo), phần Tập đế thường nói nguyên nhân của đau khổ là 10 phiền não căn bản: tham, sân, si, mạn, nghi, thân kiến, biên kiến, tà kiến, kiến thủ, giới cấm thủ. Nhiều người học đạo không nhớ nổi 10 danh từ trên và dù có nhớ đi nữa cũng chưa chắc hiểu rõ ý nghĩa. Qua kinh nghiệm cá nhân, tôi xin tóm tắt lại thành một thứ cho dễ nhớ:

Giới luật được đặt ra để giúp hành giả tu tâm sửa tánh, tránh những điều lầm lỗi đưa đến đau khổ cho mình và kẻ khác. Thọ giới nhiều là điều rất tốt nhưng nhiều khi không nhớ hết để mà giữ.

Trong buổi thuyết trình về “Điều hòa sự căng thẳng”, một giáo sư cầm ly nước đưa lên và hỏi thính chúng: “Ly nước này nặng bao nhiêu?”.

Khẳng khái, vui vẻ, nhiệt tình với công tác từ thiện xã hội là ấn tượng đầu tiên của chúng tôi khi tiếp chuyện anh Nguyễn Văn Tác ở ấp Thạnh Quới 1, xã Trung Hưng, huyện Cờ Đỏ.

Lễ khai giảng đặc biệt này được tổ chức vào ban đêm, của thầy trò Trường phổ cập giáo dục phường 12, quận Bình Thạnh, nơi các em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt.

Trong một buổi thuyết trình về giá trị đạo đức, một giáo sư bắt đầu buổi giảng bằng cách giơ cao một tờ giấy 20 đô-la và hỏi các sinh viên: “Ai muốn có tờ giấy bạc này?”.

<b>HỎI:</b> Tôi là nữ Phật tử, 24 tuổi, hiện có nhiều ưu tư. Bởi tôi có ý định xuất gia khi ba mẹ tôi trăm tuổi già nhưng gia đình, cô dì chú bác ép tôi phải lấy chồng, quen người họ giới thiệu. Tôi biết lòng mình khi đã quyết thì không ai ngăn cản được. Tuy vậy, vẫn mong quý Báo cho tôi lời khuyên, làm thế nào để vẹn toàn lễ nghĩa?