Một cổ, hai đầu

aA

<p><strong>Không phải là chuyện hài hước. Một người có tới… hai đầu nhưng chỉ có một cổ thì sống thế nào, ngoái cổ làm sao? Nhưng đây lại là một thí dụ nghiêm túc khi mới đây Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận về việc sáp nhập ba văn phòng: Văn phòng đoàn đại biểu Quốc hội-văn phòng HĐND-Văn phòng UBND các tỉnh.</strong></p>

Chẳng là có 12 tỉnh, thành phố đang thí điểm sáp nhập ba văn phòng này thành một nhằm tinh gọn bộ máy, giảm biên chế. Nhưng đây là vấn đề hệ trọng, còn có nhiều bất hợp lý nên phải làm thí điểm, đến đầu năm 2020 mới tổng kết để xem xét có tiếp tục nhân rộng mô hình này hay không.

Khi bàn về việc sáp nhập các văn phòng ở địa phương thì ai cũng giơ cả hai tay nhất trí. Đúng quá đi chứ, không giảm đầu mối thì làm sao giảm được biên chế, giảm gánh nặng chi tiêu ngân sách. Các sở tới đây cũng phải sáp nhập. Có câu chuyện vui: Sở Giao thông vận tải sẽ nhập vào sở Xây dựng thành sở “Dao xây”; sở Tài chính nhập vào sở Kế hoạch đầu tư thành sở “Đầu chính”…Rồi các huyện, các xã, nếu không đáp ứng yêu cầu về diện tích tự nhiên, dân số thì nhất định phải hợp nhất. Nhưng đây là vấn đề lớn, không thể làm đánh rụp cái là xong, vì nó đụng chạm đến con người, đến cán bộ, công chức. Thế nên phải tính toán kỹ, phải có lộ trình. Nhiều nơi chưa nói gì đến chuyện tách nhập mà đã rối như canh hẹ. Khối anh cán bộ lo xa nên đã tranh thủ “chạy chỗ”, “chạy chức”.

Về chuyện sáp nhập ba văn phòng ở các địa phương làm thí điểm thấy có những ưu điểm là đầu mối gọn hơn, cán bộ giảm đi. Nhưng nhược điểm cũng không ít. Mà rõ nhất là không phù hợp chức năng, nhiệm vụ. Nếu chỉ sáp nhập văn phòng HĐND với văn phòng ĐBQH thì hợp lý vì cùng là cơ quan dân cử. Còn UBND thì chức năng là cơ quan tham mưu, làm công tác chuyên môn. Cùng là cơ quan giúp việc cả đấy, nhưng “anh” Hội đồng thực hiện chức năng giúp việc thẩm tra, giám sát, còn “anh” Ủy ban giúp việc báo cáo giải trình. Bây giờ hai “anh” này dính vào nhau chả khác gì anh trọng tài bóng đá một tay cầm hai cái còi. Còn Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển thì nói hình ảnh hơn: “Người ta nói văn phòng giống như cái cổ, bây giờ một cái cổ phục vụ hai cái đầu thì không biết ngoái kiểu nào” (!).

Vậy là qua việc thí điểm thấy rõ một điều: Chủ trương đúng nhưng cách làm thì phải tính toán kỹ hơn. Vấn đề cốt lõi ở đây là không nên sáp nhập một cách cơ học, máy móc. Chẳng hạn có thể chỉ sáp nhập văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội với văn phòng HĐND, còn văn phòng UBND thì vẫn là một tổ chức độc lập làm công tác tham mưu. Tương tự như thế, nay mai các địa phương tiến hành sáp nhập các sở cũng phải chú ý tránh sự lắp ghép cơ học. Bởi nhiều khi giảm được một vài ghế lãnh đạo, một số biên chế cán bộ nhưng lãnh đạo không nắm vững chuyên môn, chỉ đạo chung chung, thậm chí chỉ đạo sai, công việc trì trệ, hiệu quả thấp. Như vậy là giảm về “lượng” kéo theo giảm luôn về “chất”, không đúng với mục tiêu tổ chức sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế của một chính phủ kiến tạo, hành động.

Chúng ta hoan nghênh chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đồng thời luôn nhắc nhau cẩn trọng, có cách làm, bước đi thận trọng. Đương nhiên là thận trọng trên tinh thần khẩn trương, cầu thị chứ không phải thận trọng đến mức… chả dám làm gì, vì sợ mắc sai lầm, khuyết điểm.