Israel mở lại một phần cửa khẩu Rafah nối Gaza với Ai Cập

COGAT – cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng Israel phụ trách điều phối các vấn đề dân sự Palestine – cho biết: "Cửa khẩu Rafah hôm nay được mở cho việc qua lại hạn chế, chỉ dành cho cư dân".

Cửa khẩu Rafah là tuyến huyết mạch đối với cả dân thường lẫn viện trợ, nhưng đã đóng cửa kể từ khi lực lượng Israel kiểm soát nơi này vào tháng 5-2024 trong xung đột với Hamas, ngoại trừ một đợt mở lại ngắn và hạn chế vào đầu năm 2025.

Nằm ở biên giới phía Nam của Gaza với Ai Cập, Rafah còn là cửa khẩu duy nhất ra vào lãnh thổ này không đi qua Israel. Cửa khẩu nằm trong khu vực do lực lượng Israel kiểm soát sau khi họ rút về phía sau cái gọi là “Đường Vàng” theo các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, có hiệu lực từ ngày 10-10.

Việc mở lại cửa khẩu Rafah diễn ra trong bối cảnh bạo lực vẫn tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn tại lãnh thổ Palestine. Cơ quan phòng vệ dân sự Gaza cho biết, hàng chục người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel trong ngày cuối cùng của tháng 1.

Về phần mình, Quân đội Israel cho biết, đang đáp trả các hành vi vi phạm thỏa thuận đình chiến.

Một quan chức Bộ Y tế Gaza, cơ quan hoạt động dưới quyền Hamas, cho biết khoảng 200 bệnh nhân đang rời khỏi Gaza khi cửa khẩu mở lại.

Trong khi đó, một quan chức Palestine cho biết một nhóm “khoảng 40 người Palestine liên quan tới Chính quyền Palestine đã tới phía Ai Cập của cửa khẩu để được phép vào Gaza và bắt đầu công việc”.

Trước đó, Israel từng nói sẽ không mở lại cửa khẩu cho đến khi thi thể của Ran Gvili – con tin Israel cuối cùng bị giữ tại Gaza – được trao trả. Thi thể của người này đã được thu hồi vài ngày trước và an táng tại Israel. COGAT thông báo mở lại cửa khẩu hai ngày sau đó.

Theo COGAT, việc xuất nhập cảnh “sẽ được cho phép phối hợp với Ai Cập, sau khi Israel tiến hành thẩm tra an ninh trước đối với từng cá nhân và dưới sự giám sát của phái bộ Liên minh châu Âu".

COGAT cũng nêu rõ, việc mở lại này là “giai đoạn thí điểm ban đầu,” được phối hợp với Liên minh châu Âu (EU), đồng thời cho biết các bên đang tiến hành “những chuẩn bị sơ bộ nhằm nâng cao mức sẵn sàng cho việc vận hành cửa khẩu một cách đầy đủ”. Việc qua lại thực tế của cư dân theo cả hai chiều sẽ bắt đầu sau khi hoàn tất các công tác chuẩn bị này.

Quân đội Israel hiện vẫn kiểm soát hơn một nửa Dải Gaza, trong khi phần còn lại do Hamas quản lý.

Việc mở lại cửa khẩu được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho một cơ quan kỹ trị Palestine gồm 15 thành viên, Ủy ban Quốc gia Quản lý Gaza (NCAG), vào lãnh thổ để giám sát công việc điều hành hằng ngày đối với 2,2 triệu cư dân.

Ủy ban này được thành lập theo thỏa thuận ngừng bắn và sẽ chịu sự giám sát của “Hội đồng Hòa bình” do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm chủ tịch.