Biển nóng đe dọa những “vườn san hô” ở đảo Jeju

Sáu năm trước, Ko Myeong-hyo bắt đầu công việc lặn biển thu hoạch hải sản để mưu sinh tại Jeju. Trong những chuyến lặn, cô thường bắt gặp những vườn san hô mềm rực rỡ sắc màu trải rộng dưới đáy biển. Nhưng những năm gần đây, nhiều cụm san hô đã đổ rũ, bạc màu và dần biến mất.

“Chứng kiến những vườn san hô sụp đổ rồi chuyển sang màu trắng khiến tôi thực sự mất phương hướng”, cô chia sẻ. Theo nữ thợ lặn, nhiệt độ nước biển tăng cao và thời tiết ngày càng khắc nghiệt đã khiến nhiều cụm san hô đổ rũ và chết.

Các thợ lặn thuộc Trung tâm Khoa học Công dân Đại dương Paran, nhóm thường xuyên khảo sát các rạn san hô mềm quanh những đảo nhỏ phía nam Jeju, gần đây cũng ghi nhận tình trạng tương tự. Tại khu vực gần đảo Beomseom, khoảng một nửa số cụm san hô được theo dõi đang có dấu hiệu suy giảm.

San hô mềm có thể mất độ căng, rũ xuống rồi phân rã khi môi trường biển trở nên bất lợi. Nhiệt độ nước biển tăng, thời tiết cực đoan và những biến động liên quan đến El Niño được cho là những yếu tố gây thêm sức ép lên các rạn san hô.

Tình trạng ở Jeju cũng phản ánh sức ép ngày càng lớn đối với các rạn san hô trên thế giới. Báo cáo của Global Coral Reef Monitoring Network công bố cuối tháng 8 cho thấy khoảng cách giữa các đợt mất màu san hô hàng loạt đã rút từ khoảng một thập kỷ xuống còn 5-6 năm. Đợt mất màu năm 2023 ảnh hưởng tới 77% diện tích rạn san hô được khảo sát.

Sự thay đổi dưới đáy biển còn có thể ảnh hưởng đến sức hút của Jeju. Hòn đảo thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận, đón khoảng 13,86 triệu lượt khách năm 2025, trong đó hơn 2,24 triệu khách quốc tế. Vùng biển phía nam đảo, với các đảo nhỏ như Beomseom, Munseom và Seopseom, thu hút du khách đến lặn và khám phá hệ sinh thái biển.

“Nếu xảy ra một đợt suy giảm quy mô lớn khác, san hô có thể phục hồi một phần rồi tiếp tục bị tổn thương. Khi chu kỳ này lặp lại, khả năng phục hồi của chúng sẽ giảm dần”, nhà nghiên cứu Kim Taihun thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Đại dương Hàn Quốc (KIOST) cảnh báo.

Các nhà khoa học Hàn Quốc từng ghi nhận hiện tượng tương tự trên diện rộng tại Jeju vào tháng 8 và 9-2024. Trung tâm Khoa học Công dân Đại dương Paran ước tính khu vực san hô bị ảnh hưởng khi đó trải dài khoảng 80 km dọc bờ biển phía nam đảo. Nhiệt độ nước biển cao cùng sự thay đổi độ mặn được cho là có thể liên quan đến hiện tượng này, song nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định.

Năm nay, san hô mềm tại vùng biển Seogwipo tiếp tục đổ rũ và suy giảm, trên phạm vi quan sát rộng hơn đợt trước. Tuy nhiên, cơ quan chức năng chưa công bố số liệu cụ thể về tổng diện tích hoặc chiều dài khu vực bị ảnh hưởng.

Để theo dõi diễn biến, chính quyền Jeju đã lắp thiết bị đo nhiệt độ và độ mặn tại 9 điểm quanh Beomseom và Hyeongjeseom, đồng thời lên kế hoạch nghiên cứu trong ít nhất 5 năm để xác định nguyên nhân và tìm biện pháp bảo tồn.

Theo Reuters, các đợt sóng nhiệt biển quanh Hàn Quốc trong thập kỷ qua đã kéo dài gần gấp bốn lần, lên trung bình 83,3 ngày. Nhiệt độ nước biển cao, mưa lớn và biến động độ mặn đang tạo thêm sức ép lên các rạn san hô.

“Biển rong biển và biển san hô là những hệ sinh thái nền tảng tạo nên hệ sinh thái biển của Jeju. Nếu nền tảng này sụp đổ, toàn bộ hệ sinh thái biển có thể bị ảnh hưởng”, Yoon Sanghoon, chuyên gia môi trường tại Trung tâm Khoa học Công dân Đại dương Paran cho biết.