Thức đêm, gắng sức: Nguy cơ 'kích hoạt' biến cố tim mạch ở người trẻ

Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết đột quỵ ở người trẻ thường đến rất bất ngờ. Nhiều người trước đó vẫn khỏe mạnh, sinh hoạt và làm việc bình thường, không nhận thấy dấu hiệu rõ ràng nào.

“Người trẻ có sức khỏe và khả năng chịu đựng tốt nên đôi khi các bất thường tiềm ẩn không được nhận ra. Nhưng khi biến cố xảy ra, hậu quả có thể rất nặng nề“, bác sĩ Mạnh nói.

Không chỉ đột quỵ, một số người trẻ còn có nguy cơ ngừng tim, đột tử do những bệnh lý tim mạch chưa từng được phát hiện.

Theo bác sĩ, một số trường hợp liên quan đến bất thường bẩm sinh hoặc rối loạn hệ thống điện của tim, điển hình như hội chứng Wolff-Parkinson-White (WPW). Tình trạng này có thể gây những cơn rối loạn nhịp tim nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến ngừng tim đột ngột.

Điều đáng lưu ý là những người này có thể hoàn toàn không có biểu hiện bất thường trong cuộc sống hằng ngày. Họ vẫn đi học, đi làm, chơi thể thao, thậm chí tập luyện với cường độ cao mà không biết trong cơ thể tồn tại một nguy cơ tiềm ẩn.

Thức khuya kéo dài, làm việc nhiều giờ, lao động nặng hoặc gắng sức quá mức không phải nguyên nhân trực tiếp gây đột tử ở tất cả người trẻ. Tuy nhiên, với người có bệnh lý tim mạch tiềm ẩn, những yếu tố này có thể trở thành tác nhân kích hoạt biến cố.

Một mối nguy khác được bác sĩ lưu ý là phình mạch não. Túi phình có thể hình thành từ trước nhưng không gây triệu chứng nên người bệnh không biết mình mắc bệnh.

Nguy cơ càng đáng lưu ý khi người có phình mạch tham gia các hoạt động thể lực cường độ cao. Khi chạy marathon, đá bóng hoặc gắng sức, huyết áp có thể tăng nhanh. Trong một số trường hợp, sự thay đổi này có thể góp phần làm túi phình bị vỡ, gây xuất huyết não.

“Không phải cứ tập thể thao là nguy hiểm, nhưng người có bất thường mạch máu não cần được đánh giá nguy cơ trước khi tập luyện cường độ cao”, bác sĩ Mạnh cho hay.

Theo chuyên gia, một phần nguyên nhân khiến các trường hợp này khó được nhận diện là người bệnh chưa từng tầm soát hoặc bệnh lý chưa biểu hiện thành triệu chứng. Vì thế, việc một người vẫn khỏe mạnh, làm việc bình thường không đồng nghĩa với nguy cơ bằng không.

Những biểu hiện như đau đầu bất thường, chóng mặt, ngất đột ngột cần được chú ý, đặc biệt khi xuất hiện không rõ nguyên nhân hoặc tái diễn. Người dân nên khám sức khỏe định kỳ và trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát tim mạch, mạch máu não khi có yếu tố nguy cơ.

Bác sĩ Mạnh nhấn mạnh, khi đột quỵ xảy ra, thời gian là yếu tố quyết định cơ hội điều trị. Nếu một người đột ngột méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nhìn mờ, mất thăng bằng hoặc xuất hiện cơn đau đầu dữ dội khác thường, cần nghĩ ngay đến đột quỵ, gọi 115 và đưa người bệnh đến cơ sở có khả năng cấp cứu đột quỵ.

Với trường hợp ngừng tim đột ngột, những phút đầu tiên đặc biệt quan trọng. Người xung quanh cần nhanh chóng gọi cấp cứu và thực hiện hồi sức tim phổi nếu được hướng dẫn, thay vì chờ người bệnh tự hồi phục.

Trong cả hai tình huống, bác sĩ khuyến cáo không tự ý cho người bệnh uống nước, uống thuốc, chích máu đầu ngón tay, cạo gió hay day bóp. Những cách xử trí này không giúp giải quyết nguyên nhân và có thể khiến người bệnh mất đi khoảng thời gian quý giá để được cấp cứu.

“Đưa người bệnh đến bệnh viện càng sớm thì cơ hội điều trị đột quỵ càng cao. Với ngừng tim đột ngột, cấp cứu ngay từ những phút đầu tiên có thể quyết định sự sống còn“, bác sĩ Mạnh nhấn mạnh.