Dù thị trường toàn cầu có biến động, xe điện vẫn duy trì đà tăng trưởng tại nhiều khu vực nhờ giá cả cạnh tranh, nguồn cung đa dạng và xu hướng chuyển đổi xanh.

Thị trường xe điện (EV) toàn cầu đang ghi nhận những biến động ngắn hạn, song xu hướng chuyển dịch sang phương tiện không phát thải vẫn diễn ra mạnh mẽ tại nhiều khu vực, đặc biệt là châu Âu và các thị trường mới nổi.

Xe điện sạc năng lượng trên đường phố ở London, Anh. (Ảnh: The Guardian)
Xe điện sạc năng lượng trên đường phố ở London, Anh. (Ảnh: The Guardian)

Theo dữ liệu từ công ty tư vấn Benchmark Mineral Intelligence (BMI), số lượng đăng ký xe điện toàn cầu giảm 11% trong tháng 2, chủ yếu do sự sụt giảm mạnh tại Trung Quốc, thị trường lớn nhất thế giới.

Nguyên nhân do Trung Quốc thu hẹp các chính sách hỗ trợ xe điện khi ngành đã đủ trưởng thành. Trong tháng 2, lượng đăng ký xe điện chạy pin và xe hybrid sạc ngoài tại nước này giảm 32% so với cùng kỳ, xuống dưới 500.000 xe.

Tuy nhiên, tổng thế bức tranh toàn cầu vẫn thể hiện xu hướng tích cực. Doanh số xe điện tại châu Âu duy trì đà tăng trưởng với mức 21% trong tháng 2.

Tại các khu vực còn lại trên thế giới, lượng đăng ký xe điện tăng tới 78%, lên hơn 180.000 xe, nhờ sự mở rộng mạnh mẽ và đa dạng phân khúc của các hãng xe.

Xe điện ngày càng phủ rộng

Tại Na Uy, gần như toàn bộ xe mới bán ra trong năm 2025 là xe điện . Đan Mạch ghi nhận xe điện chiếm 68% doanh số, trong khi tại California (Mỹ), tỷ lệ xe không phát thải đạt 20%.

Ở nhiều quốc gia châu Âu như Hà Lan, Phần Lan, Bỉ và Thụy Điển, cứ ba xe mới bán ra thì có ít nhất một xe không sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Xe điện đang tăng trưởng nhanh tại nhiều khu vực đang phát triển, với nhu cầu bùng nổ từ Nam Mỹ đến Đông Nam Á.

Theo báo cáo của tổ chức Ember, đến hết năm 2025 có 39 quốc gia đạt tỷ lệ xe điện trên 10% tổng doanh số, tăng mạnh so với chỉ 4 quốc gia vào năm 2019. Singapore, Thái Lan và Việt Nam thậm chí đã vượt EU về tốc độ tiếp nhận xe điện.

Tỷ trọng xe điện trong tổng doanh số xe mới tại Việt Nam tăng vọt trong vài năm gần đây, từ mức gần như không đáng kể trước năm 2021 lên khoảng 38% vào năm 2025. Mức tăng này giúp Việt Nam vượt qua Mỹ và tiến sát Singapore, một trong những thị trường phát triển xe điện nhanh nhất khu vực.

Ông Robbie Andrew, nhà khoa học tại trung tâm nghiên cứu Cicero, nhận định: “Đây là tín hiệu tích cực khi chúng ta thấy thị trường xe điện đang tăng trưởng ở nhiều quốc gia hơn”.

Nhân viên BYD kiểm tra những chiếc xe chuẩn bị xuất xưởng ở Trung Quốc. (Ảnh: EPA)
Nhân viên BYD kiểm tra những chiếc xe chuẩn bị xuất xưởng ở Trung Quốc. (Ảnh: EPA)

Một trong những động lực chính thúc đẩy xe điện là sự mở rộng nhanh chóng của các hãng xe trên toàn cầu, từ thương hiệu lâu đời đến các doanh nghiệp mới nổi.

Tại Trung Quốc, một nửa số xe đăng ký trong năm 2025 là xe điện. Các hãng như BYD không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nhu cầu nội địa, mà còn liên tục mở rộng hoạt động sang các thị trường quốc tế. Giá trị xuất khẩu xe điện của Trung Quốc sang các thị trường ngoài Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã tăng gấp ba lần trong hai năm qua.

Các hãng xe truyền thống tại châu Âu như Volkswagen cũng đang đẩy mạnh chiến lược điện hóa, góp phần gia tăng cạnh tranh và mở rộng nguồn cung tại các thị trường phát triển.

Trong khi đó, tại Mỹ, các công ty như Tesla vẫn duy trì vai trò quan trọng trong việc phổ biến xe điện, dù doanh số gần đây có dấu hiệu biến động.

Không chỉ doanh nghiệp lớn, nhiều hãng xe nội địa thuộc các quốc gia khác cũng nổi lên trong cuộc đua. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, hãng xe Togg vươn lên trở thành nhà cung cấp xe điện lớn nhất thị trường, vượt Tesla, trong khi BYD đứng thứ ba.

Việt Nam nổi lên là thị trường xe điện tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, nhờ chính sách hỗ trợ mạnh mẽ, nhu cầu tiêu dùng cao và sự dẫn dắt của thương hiệu nội địa VinFast.

Năm 2025, VinFast đã bàn giao 175.099 ô tô điện tại thị trường trong nước, mức cao nhất từng được ghi nhận đối với một hãng xe tại Việt Nam. Riêng tháng 12/2025, hãng giao tới 27.649 xe, lập kỷ lục doanh số theo tháng.

So với năm 2024, sản lượng xe điện của VinFast đã tăng khoảng 80%, cho thấy tốc độ mở rộng rất nhanh của thị trường nội địa. Đà tăng này tiếp tục duy trì sang năm 2026, với gần 10.000 xe được bàn giao trong tháng 2 dù trùng kỳ nghỉ Tết.

VinFast dẫn đầu thị phần ô tô Việt Nam nhờ chiến lược phát triển sản phẩm xe điện đa dạng, hạ tầng sạc phủ rộng và chính sách ưu đãi mạnh mẽ. (Ảnh: VinFast)
VinFast dẫn đầu thị phần ô tô Việt Nam nhờ chiến lược phát triển sản phẩm xe điện đa dạng, hạ tầng sạc phủ rộng và chính sách ưu đãi mạnh mẽ. (Ảnh: VinFast)

Giá xe giảm, giá xăng tăng thúc đẩy nhu cầu

Yếu tố giá cả đang đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phổ biến của xe điện.

Ông Robbie Andrew cho biết: “Khi giá ngang bằng, người ta mua xe điện đơn giản vì chúng tốt hơn và chi phí vận hành thấp hơn”.

Một số thị trường như Thổ Nhĩ Kỳ hay Thái Lan, việc giá xe điện giảm cùng với các chính sách hỗ trợ đã đưa chi phí xe điện ngang bằng xe xăng, làm giảm rào cản tiếp cận.

Tại Mỹ, dù doanh số xe điện đang suy giảm, thị trường lại chuyển sang trạng thái có lợi cho người mua. Giá nhiều mẫu xe điện đã giảm mạnh trong năm nay, như GMC Sierra EV giảm 23,5%, Chevrolet Equinox EV giảm 21% và Hyundai Ioniq 5 giảm 22,6%.

Ở Việt Nam, từ năm 2025, xe điện được miễn 100% lệ phí trước bạ đến năm 2027, giúp người mua tiết kiệm hàng chục đến hàng trăm triệu đồng tùy mẫu xe.

Các hãng xe cũng triển khai loạt chính sách nhằm giảm chi phí sử dụng thực tế. Chẳng hạn từ tháng 2/2026, khách hàng mua ô tô điện của Vinfast được miễn phí sạc pin tại hệ thống trạm V-Green trong tối đa 3 năm. Mỗi xe được miễn phí tối đa 10 lần sạc mỗi tháng, tương đương quãng đường sử dụng khoảng 1.500 - 5.000 km/tháng.

Các chính sách ưu đãi này giúp chi phí vận hành xe điện giảm đáng kể, qua đó thu hẹp khoảng cách với xe xăng và thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang phương tiện điện hóa.

Hạ tầng sạc và chính sách ưu đãi hấp dẫn là yếu tố chính thúc đẩy xe điện. (Ảnh: The Guardian)
Hạ tầng sạc và chính sách ưu đãi hấp dẫn là yếu tố chính thúc đẩy xe điện. (Ảnh: The Guardian)

Diễn biến giá nhiên liệu cũng đang tác động đến hành vi người tiêu dùng.

Tại Mỹ, khi giá xăng tăng cao, lượng tìm kiếm về xe điện trên internet đã tăng đáng kể. Dữ liệu từ CarGurus cho thấy lượt xem các tin rao bán xe điện mới tăng gần 10% từ đầu tháng 3, trong khi xe điện đã qua sử dụng tăng gần 15%.

Google Trends ghi nhận lượng tìm kiếm “xe điện đã qua sử dụng” đạt mức cao nhất trong ba tháng và gần như tăng gấp đôi so với cuối tháng 2.

Ông Kevin Roberts, Giám đốc phân tích của sàn giao dịch ô tô trực tuyến hàng đầu Mỹ CarGurus, cho biết: “Những dấu hiệu ban đầu cho thấy giá xăng tăng có thể đang khiến một số người tiêu dùng cân nhắc lại việc mua xe điện” .

Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng còn quá sớm để khẳng định giá xăng cao sẽ ngay lập tức thúc đẩy doanh số.

“Các yếu tố chính vẫn là ưu đãi từ nhà sản xuất và chính sách thuế” , bà Jade Terreberry từ Autotrader nhận định.

Hoa Vũ (vtcnews.vn)