Chuyện trên đường
19/05/2026 16:07Thế giới tăng tốc chuyển đổi xanh, điện hóa giao thông
Điện hóa giao thông đang trở thành ưu tiên chiến lược tại nhiều nền kinh tế lớn, khi các chính phủ đồng loạt tăng đầu tư cho xe điện, pin và hạ tầng sạc nhằm thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch.
Châu Âu đầu tư mạnh vào chuỗi cung ứng
Tại châu Âu, báo cáo của tổ chức nghiên cứu New Automotive cho biết các quốc gia thuộc Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA) và Thụy Sĩ cam kết đầu tư gần 200 tỷ euro (khoảng 5,9 triệu tỷ đồng) cho lĩnh vực EV.
Trong đó, khoảng 109 tỷ euro được dành cho chuỗi cung ứng pin, 60 tỷ euro cho sản xuất xe điện và 23 - 46 tỷ euro cho hạ tầng sạc công cộng. Hiện khu vực này đã triển khai hơn một triệu điểm sạc công cộng.
Các khoản đầu tư phản ánh nỗ lực ngày càng rõ rệt của châu Âu nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc hiện sản xuất hơn 80% tổng lượng pin toàn cầu trong năm 2025, bao gồm cả pin dùng ngoài lĩnh vực ô tô điện.
"Châu Âu hiện sản xuất pin cho khoảng một phần ba số xe điện bán ra trong khu vực. Công suất đã công bố có thể đáp ứng nhu cầu trong tương lai nếu được khai thác đầy đủ", New Automotive cho biết.
Đức đang giữ vai trò đầu tàu trong quá trình điện hóa của châu Âu khi chiếm gần một phần tư tổng vốn đầu tư EV toàn khu vực.
Theo New Automotive, Đức không chỉ là trung tâm sản xuất nội địa mà còn là “xương sống” của chuỗi giá trị EV châu Âu nhờ sự chuyển đổi quy mô lớn của các hãng xe truyền thống cùng sự tham gia của nhiều nhà sản xuất pin quốc tế.
Trong khi đó tại Romania, tập đoàn năng lượng Rompetrol công bố kế hoạch xây dựng mạng lưới 30 trạm sạc nhanh cho ô tô điện và xe tải điện hạng nặng trước cuối năm 2027.
Dự án có tổng vốn khoảng 8,2 triệu euro (khoảng 242 tỷ đồng), trong đó hơn 2 triệu euro được tài trợ bởi Liên minh châu Âu thông qua quỹ Connecting Europe Facility (CEF).
Đáng chú ý, 13 trong số 30 trạm sạc sẽ dành riêng cho xe tải điện hạng nặng với công suất tối đa 350 kW.
Động thái này cho thấy quá trình điện hóa giao thông tại châu Âu không còn giới hạn ở xe cá nhân mà đang mở rộng sang lĩnh vực logistics và vận tải đường dài, một trong những ngành phát thải lớn nhất khu vực.
Châu Á mở rộng hạ tầng và thị trường
Trong khi châu Âu tập trung xây dựng năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng, nhiều quốc gia châu Á lại ưu tiên mở rộng hạ tầng và kích cầu thị trường.
Tại Philippines, chính phủ đang chuẩn bị triển khai chương trình ưu đãi mới mang tên Chiến lược khuyến khích xe điện (EVIS) nhằm thúc đẩy sản xuất xe điện trong nước.
Theo đề xuất, Manila sẽ dành gói ưu đãi tài khóa trị giá 60 tỷ peso (khoảng 27.000 tỷ đồng) cho bốn doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất EV, mỗi doanh nghiệp có thể nhận hỗ trợ lên tới 15 tỷ peso.
Khác với chương trình hỗ trợ sản xuất ô tô trước đây, EVIS không yêu cầu mục tiêu sản lượng cụ thể. Chính phủ Philippines muốn tạo điều kiện linh hoạt hơn để thu hút đầu tư vào xe thuần điện và hybrid sạc điện trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Bộ trưởng Tài chính Philippines Frederick Go cho biết, kế hoạch đã được trình lên Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. và có thể sớm được ban hành trước bài phát biểu Thông điệp Liên bang vào tháng 7.
Một điểm sạc xe điện trong khu dân cư ở Ấn Độ. (Ảnh: Tata Power)
Trong khi đó, Ấn Độ đang theo đuổi chiến lược điện hóa dựa trên hạ tầng số và khả năng tiếp cận đại chúng.
Chính phủ nước này mới đây công bố phát triển nền tảng Unified Bharat e-Charge (UBC), ứng dụng thống nhất cho phép người dùng tìm kiếm trạm sạc, sử dụng bộ sạc từ nhiều nhà vận hành khác nhau và thanh toán trên cùng một nền tảng.
Bên cạnh nền tảng số, New Delhi cũng tăng tốc đầu tư hạ tầng sạc công cộng thông qua chương trình PM E-DRIVE với tổng ngân sách hơn 10.900 crore rupee (khoảng 32.000 tỷ đồng). Riêng ngân sách cho mạng lưới sạc công cộng đã chiếm khoảng 2.000 crore rupee.
Chính phủ Ấn Độ cho biết chiến lược phát triển EV trong giai đoạn tới sẽ tập trung vào ba yếu tố gồm khả năng tiếp cận, chi phí hợp lý và độ tin cậy của hạ tầng sạc. Mục tiêu không chỉ là phủ sóng tại các đô thị lớn mà còn mở rộng tới thị trấn nhỏ và khu vực nông thôn.
