Tái định hình chiến lược nhà ở: Mở rộng cơ hội an cư cho người dân

Tái cấu trúc thị trường bất động sản vì an sinh

Chuyển đổi tư duy phát triển nhà ở để cân bằng cung - cầu

Theo ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), mặc dù thị trường bất động sản Việt Nam thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song vẫn tồn tại không ít bất cập, đặc biệt là tình trạng lệch pha cung - cầu.

Trong khi nguồn cung nhà ở cao cấp liên tục gia tăng, phân khúc nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của đại bộ phận người dân lại thiếu hụt nghiêm trọng. Cơ cấu sản phẩm trên thị trường hiện vẫn thiên về nhà ở để bán, trong khi nhà ở cho thuê dài hạn chưa phát triển tương xứng với nhu cầu thực tế.

Một thực tế khác đang đặt ra áp lực lớn đối với thị trường là giá nhà ở tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập của người dân, khiến giấc mơ sở hữu nhà ngày càng trở nên khó khăn, đặc biệt tại các đô thị lớn. Trong khi đó, các cơ chế ưu đãi dành cho doanh nghiệp đầu tư phát triển nhà ở cho thuê giá hợp lý vẫn chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút mạnh mẽ các nguồn lực xã hội tham gia.

Từ thực tiễn đó, Lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu phát triển thị trường bất động sản theo hướng bền vững, hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội.

Trên cơ sở các định hướng lớn của Đảng và Chính phủ, Bộ Xây dựng đã xác định 5 định hướng trọng tâm cho chiến lược phát triển nhà ở trong giai đoạn tới.

Trước hết là chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển nhà ở, từ mô hình chủ yếu tập trung vào nhà ở thương mại sang phát triển đồng bộ nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở xã hội được xác định là một chính sách an sinh dài hạn nhằm phục vụ công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Thứ hai, phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường nhưng dưới sự định hướng và quản lý hiệu quả của Nhà nước. Vai trò của Nhà nước sẽ được phát huy thông qua việc hoàn thiện thể chế, quy hoạch, chính sách đất đai, tín dụng và các công cụ điều tiết nhằm bảo đảm thị trường vận hành ổn định, minh bạch.

Thứ ba, phát triển nhà ở phải gắn chặt với quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, phát triển khu công nghiệp và hệ thống giao thông công cộng. Theo ông Hưng, cần ưu tiên các mô hình nhà ở cho thuê và chung cư cho thuê tại các khu vực có hạ tầng giao thông công cộng phát triển, các khu công nghiệp, khu vực chỉnh trang đô thị và những hành lang kinh tế trọng điểm.

Định hướng thứ tư là huy động đa dạng nguồn lực cho phát triển nhà ở. Bên cạnh nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, cần sử dụng hiệu quả nguồn lực công để dẫn dắt thị trường, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nhằm thu hút mạnh mẽ nguồn vốn tư nhân tham gia đầu tư.

Định hướng thứ năm là phát triển mạnh hơn các loại hình nhà ở cho thuê, đặc biệt tại các đô thị lớn và vùng kinh tế động lực. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm đa dạng hóa lựa chọn chỗ ở, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm dân cư và góp phần cân bằng lại cấu trúc thị trường.

Hoàn thiện thể chế để tạo động lực mới cho thị trường

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Bộ Xây dựng đang triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý và tạo động lực phát triển mới cho thị trường bất động sản.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng là sơ kết việc thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới.

Theo ông Hà Quang Hưng, mặc dù Chỉ thị số 34 mới được ban hành hơn hai năm, nhưng Bộ Xây dựng đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học để đánh giá toàn diện kết quả triển khai.

Trên cơ sở tổng hợp các ý kiến đóng góp, Bộ Xây dựng sẽ hoàn thiện báo cáo trình Đảng ủy Chính phủ, đồng thời đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp với yêu cầu phát triển mới của thị trường. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về nhà ở và kinh doanh bất động sản trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản theo hướng tạo thêm động lực cho các doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.

Theo định hướng này, các cơ chế ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế, tài chính và các chính sách hỗ trợ khác sẽ được nghiên cứu theo hướng mạnh mẽ hơn, qua đó thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân và các thành phần kinh tế tham gia phát triển nhà ở giá phù hợp.

“Mục tiêu là hình thành nguồn cung nhà ở cho thuê ổn định với mức giá hợp lý, giúp người dân có thêm lựa chọn về chỗ ở và nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở”, ông Hưng nhấn mạnh.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng đang nghiên cứu xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn riêng cho từng loại hình và từng phân khúc nhà ở. Việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn tạo cơ sở pháp lý minh bạch cho hoạt động đầu tư, phát triển và vận hành dự án.

Theo đại diện Bộ Xây dựng, cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện thể chế và xây dựng các cơ chế ưu đãi đủ mạnh sẽ là những giải pháp then chốt để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cũng như nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở ngày càng gia tăng và yêu cầu phát triển bền vững trở thành xu thế tất yếu, việc chuyển đổi tư duy phát triển nhà ở cùng với hoàn thiện khung khổ pháp lý được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới cho thị trường bất động sản Việt Nam, nơi mục tiêu tăng trưởng kinh tế đi đôi với bảo đảm quyền an cư của người dân.

“Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục triển khai quyết liệt các nhiệm vụ đã đề ra nhằm xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu bảo đảm an sinh nhà ở và phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, hiệu quả trong giai đoạn tới”, ông Hà Quang Hưng khẳng định.