Dù đã qua đời, Gia Cát Lượng vẫn khiến Tư Mã Ý sợ hãi chạy không kịp thở hơn 50 dặm mới bàng hoàng hỏi thủ hạ của mình: "Đầu của ta còn không?".

Gia Cát Lượng dặn thuộc hạ rằng sau khi ông qua đời, hãy đặt vào miệng ông 7 hạt gạo và lệnh cho quân lính không được than khóc buồn bã, cố giữ vẻ yên ổn như thường.

Ông là vị tướng có tài năng quân sự kiệt xuất, hào hoa, cởi mở, khí phách hơn người nhưng nghìn năm qua mang tiếng xấu là kẻ hẹp hòi, luôn đố kỵ với Gia Cát Lượng.

Vì sao sau khi Lưu Bị qua đời, Gia Cát Lượng không giành được bất kỳ chiến thắng quyết định nào, liệu ông có được thần thánh hóa quá mức trong "Tam Quốc diễn nghĩa"?

Trong thời Tam Quốc, nơi tài trí và mưu kế được xem trọng chẳng kém gì binh quyền, một người từng qua mặt cả quân sư huyền thoại như Gia Cát Lượng hay Bàng Thống.

Trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, có năm vị quân sư được nhắc đến như biểu tượng của trí tuệ và chiến lược.

Người đời không chỉ quan tâm nhiều đến sự túc trí đa mưu, liệu sự như thần của Gia Cát Lượng mà còn dành nhiều sự tò mò đối với người bạn đời của ông, nữ sĩ Hoàng Nguyệt Anh.

Thời Tam Quốc có rất nhiều thành trì thích hợp cho việc phòng thủ, trong đó có hai thành trì khiến những nhân vật tài năng bậc nhất đương thời cũng phải khóc ròng bất lực.

 Gia Cát Lượng, tự Khổng Minh, hiệu Ngọa long tiên sinh, là nhà chính trị, nhà ngoại giao, quân sự, nhà phát minh lỗi lạc của Thục Hán, thời Tam Quốc. Lượng được công nhận là một trong những chiến lược gia vĩ đại nhất trong thời đại của mình, xếp ngang hàng với Tôn Tử.

Mối quan hệ của Khổng Minh và "Ngũ hổ tướng" tồn tại nhiều góc khuất, thế nên trong số các danh tướng cốt cán này, chỉ có duy nhất một người có thể xem là thực lòng với Gia Cát Lượng.

Trong khi cả Thục Hán đang đau buồn vì mất đi trụ cột là Thừa tướng Gia Cát Lượng thì nhân vật này lại công khai buông lời xúc phạm Khổng Minh.

<strong>Diệu kế “Thuyền cỏ mượn tên” của Gia Cát Lượng được La Quán Trung miêu tả rất sinh động trong “Tam Quốc diễn nghĩa”. Hàng nghìn năm qua đó vẫn là biểu tượng của trí tuệ Gia Cát Khổng Minh. Xung quanh mưu kế kỳ lạ này, người ta vẫn truyền nhau những câu chuyện chưa bao giờ dứt.</strong>

Nếu Gia Cát Lượng không đột ngột qua đời ở gò Ngũ Trượng, liệu rằng vị Thừa tướng sẽ xưng đế hay sẽ chọn đi theo con đường của Tào Tháo năm xưa?

Những câu chuyện kể về Gia Cát Lượng quả thực không có hồi kết. Xung quanh nhân vật huyền thoại này, hậu thế vẫn truyền tụng những điều kỳ bí, khó lý giải. Một trong số đó liên quan đến chuyện mai táng, hậu sự của ông.

Gia Cát Lượng và Tư Mã Ý từng là kỳ phùng địch thủ thời Tam quốc ở Trung Quốc, nhưng trải qua thời gian, hậu duệ Tư Mã Ý lại thống nhất thiên hạ còn hậu duệ Gia Cát Lượng chết trong cay đắng.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa, hình ảnh Gia Cát Lượng luôn gắn liền với chiếc quạt lông vũ trên tay. Nhưng ít ai biết rằng, chiếc quạt này có lai lịch như thế nào.

<strong>Ngoài một chữ “nghĩa” nổi bật, xuyên suốt nội dung, “Tam quốc diễn nghĩa” cũng miêu tả rất nhiều về chữ “trí”. Trong rất nhiều tình tiết đấu trí trong truyện, xuất sắc hơn cả vẫn là đoạn Tôn – Lưu liên hợp kháng Tào, hỏa thiêu Xích Bích. Từ câu chuyện ấy, người đời có thể thấy nghệ thuật thuyết phục có một không hai của Khổng Minh Gia Cát Lượng.</strong>

<p><strong>Nhân vật này xem ra có ảnh hưởng lớn tới cả thời đại Tam Quốc, cũng là đầu mối trong rất nhiều mối quan hệ phức tạp giữa các anh hùng.</strong></p>