Sau khi tiêm vaccine COVID-19, cơ thể tạo ra kháng thể, người được tiêm đủ 2 mũi vaccine có được hệ miễn dịch với virus tốt hơn nhiều so với người không được tiêm.

Những ngày gần đây, đánh vào tâm lý e ngại và mong muốn tìm hiểu về nồng độ kháng thể mà cơ thể mình có được sau khi tiêm vaccine hoặc sau khi mắc COVID-19, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều quảng cáo làm dịch vụ xét nghiệm định lượng kháng thể SARS-CoV-2.

Theo những quảng cáo này, việc xét nghiệm định lượng kháng thể để đánh giá khả năng sinh kháng thể sau khi tiêm đủ 2 mũi vaccine COVID-19 là cần thiết; đã khiến không ít người dân đi làm các xét nghiệm và tạo tâm lý hoang mang nếu kết quả xét nghiệm cho chỉ số thấp.

Người tiêm 2 mũi vaccine COVID-19 có cần làm xét nghiệm kháng thể?  - 1
Ảnh minh họa.

Theo BS Trần Văn Công, nhóm bác sĩ tình nguyện "Giúp nhau mùa dịch" tại TP.HCM, một người xét nghiệm có kháng thể cũng không thể chắc chắn khẳng định người đó có đang bị nhiễm virus SARS-CoV-2, nên không được dùng để xét nghiệm khẳng định COVID-19.

Trước khi làm xét nghiệm chúng ta phải trả lời được câu hỏi, ngưỡng kháng thể là bao nhiêu thì an toàn? Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại, câu hỏi này cũng chưa có khuyến nghị chính thức. Nếu chỉ số càng cao thì càng tốt, điều này chứng tỏ cơ thể đã sinh được nhiều kháng thể. Nhưng nếu nồng độ đạt được từ 50AU/mL trở lên là rất đáng mừng.

Ngoài ra, chúng ta cần hiểu rõ về chỉ số kháng thể COVID-19 như sau: Lượng kháng thể tồn tại trong máu sẽ giảm dần theo thời gian, kháng thể giúp bảo vệ một người trước COVID-19 nhưng không hoàn toàn giúp chúng ta miễn nhiễm với virus SARS-CoV-2.

Xét nghiệm tìm kháng thể là chẩn đoán một người đã từng nhiễm bệnh, đang mắc COVID-19 và có nguy cơ nhiễm bệnh. Kháng thể giúp nếu mắc COVID-19 sẽ ít triệu chứng hơn. Hơn nữa, theo thời gian, lượng kháng thể này cũng sẽ giảm dần. Do đó, chỉ số kháng thể có thấp cũng không hề đáng lo ngại”, BS Công nói.

Kháng thể có thể hiểu đơn giản nó chính là hàng rào bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của virus. Trong cơ thể người có hệ miễn dịch khỏe mạnh, luôn có một lượng kháng thể tự nhiên nhất định. Chúng giúp cơ thể phòng ngừa sự tấn công của các virus, vi khuẩn. Đó chính là lý do một người khỏe mạnh ít khi nhiễm bệnh, hoặc có nhiễm bệnh cũng có thể nhẹ hơn và nhanh khỏi hơn những người có hệ miễn dịch suy yếu.

BS Trần Văn Công cho hay, hiện nay, xét nghiệm định lượng kháng thể SARS-CoV-2 đang thực hiện ở đa số phòng Lab là định lượng kháng thể IgG. Nói về kháng thể thì có thể chia 2 loại: Kháng thể liên kết (binding antibody) gồm: IgM, IgG,IgA… và kháng thể trung hòa (neutralizing antibody).

Do đó xét nghiệm định lượng kháng thể hiện nay chỉ thể hiện được lượng IgG, nó không phản ánh được tổng lượng kháng thể cơ thể tạo ra (các kháng thể hòa tan và kháng thể liên kết khác). Vì vậy nếu chỉ dựa vào chỉ số IgG đơn độc đánh giá tình trạng miễn dịch là không có nhiều ý nghĩa.

Ngoài ra, một hàng rào cực kỳ quan trọng, hơn cả lượng kháng thể cao bao nhiêu - đó chính là các tế bào nhớ, các B cell memory...

Nói cách khác, khi virus hay một phần virus xâm nhập vào cơ thể, ngoài việc sinh ra các loại kháng thể kể trên, cơ thể chúng ta còn có một đội ngũ các tế bào nhớ. Đội ngũ này sẽ ghi nhớ bộ mặt virus hoặc kháng nguyên. Các tế bào này tồn tại rất lâu, được tính bằng nhiều năm. Và khi có virus xâm nhập lần tiếp theo, các tế bào này sẽ nhận ra và nhanh chóng khởi động hệ thống, sản xuất ồ ạt các kháng thể để tiêu diệt mầm bệnh. Sự tồn tại của các tế bào này không thể hiện trên các xét nghiệm thông thường chúng ta đang làm.

Chính vì thế, dù ít hay nhiều kháng thể, nếu đã chích đủ 2 liều vaccine hoặc là F0 đã khỏi bệnh, bạn đã có một hệ thống hoàn hảo trong cơ thể để chống lại virus ở lần tấn công sau. Xác suất bệnh nặng sẽ thấp hơn rất rất nhiều so với những người khác.

Mục tiêu của việc tiêm vaccine là phòng bệnh. Người dân đổ xô đi xét nghiệm đo kháng thể như hiện nay là điều không cần thiết. Hơn nữa, mỗi loại vaccine có một tỉ lệ tạo kháng thể khác nhau, mỗi giai đoạn kết quả xét nghiệm lại khác nhau nên việc xét nghiệm đo kháng thể hầu như không mang lại giá trị nhiều”, BS Công nói.