Các quan chức Vũ Hán thừa nhận khoảng 5 triệu người đã rời khỏi thành phố trước khi nó bị phong tỏa hôm 23/1, câu hỏi đặt ra bây giờ là những người này đã đi tới đâu ở Trung Quốc.

Vài tuần sau khi có những báo cáo đầu tiên về một loại virus mới bí ẩn xuất hiện ở Vũ Hán, hàng triệu người đã rời khỏi thành phố này, chen chúc trên những chuyến xe buýt, tàu điện và máy bay, khi cả đất nước đang bước vào kỳ Xuân Vận. Vũ Hán vốn đóng vai trò trung tâm giao thông vận tải kết nối các vùng của Trung Quốc.

Chính quyền trung ương bắt đầu phong tỏa thành phố vào ngày 23/1, nhưng có vẻ lúc đó đã quá muộn. Phát biểu trước các phóng viên sau lệnh phong tỏa, Thị trưởng Chu Tiên Vượng ước tính đã có khoảng 5 triệu người khỏi thành phố.

lenh phong toa vu han dua ra qua cham
ản đồ phân bổ số ca nhiễm bệnh tại các tỉnh của Trung Quốc (màu càng đậm càng nhiều ca nhiễm), hiện tại có 3 tỉnh với hơn 1.000 ca bệnh là Hồ Bắc (tâm dịch), Chiết Giang và Quảng Đông. 4 tỉnh xung quanh Hồ Bắc đều ghi nhận từ 500-1.000 ca nhiễm. Đồ họa: AP.

Sử dụng dữ liệu bản đồ của Baidu để phân tích, hãng tin AP phát hiện rằng trong vòng 2 tuần trước khi Vũ Hán bị phong tỏa, gần 70% các chuyến đi ra khỏi thành phố là để tới các địa điểm bên trong tỉnh Hồ Bắc.

14% những chuyến đi khác kết thúc ở các tỉnh lân cận là Giang Tô, Hồ Nam, Hà Nam và An Huy. Gần 2% di chuyển xuống phía nam đến tỉnh Quảng Đông, và những chuyến đi còn lại được thực hiện tới khắp đất nước.

Tính ở ngoài tỉnh Hồ Bắc, Trùng Khánh là điểm đến của nhiều chuyến đi từ Vũ Hán nhất. Dữ liệu đi lại này cũng hợp lý nếu so sánh với thống kê về sự lây lan sớm của virus. Phần lớn các trường hợp nhiễm mới và tử vong diễn ra bên trong tỉnh Hồ Bắc. Tiếp theo là số lượng lớn các ca nhiễm ở miền trung - các tỉnh xung quanh Hồ Bắc. Và cuối cùng là các ổ dịch nhỏ hơn tại Trùng Khánh, Bắc Kinh và Thượng Hải.

lenh phong toa vu han dua ra qua cham
Thượng Hải vắng lặng trong thời gian dịch corona

"Lệnh phong tỏa rõ ràng là được đưa ra quá muộn. 5 triệu người đã rời khỏi thành phố, đó là một thách thức lớn. Rất nhiều trong số này có thể sẽ không quay lại Vũ Hán mà lưu lại ở đâu đó. Để kiểm soát sự bùng phát, chúng ta phải xử lý vấn đề này. Một mặt, chúng ta cần phải xác định những người đã rời đi, và mặt khác, chúng ta phải giải quyết vấn đề kỳ thị và phân biệt đối xử", ông Jin Dong-Yan, nhà nghiên cứu phân tử virus tại Trường Khoa học Y sinh thuộc Đại học Hong Kong, nhận định.

Ông Jin nói thêm rằng sự lây lan ban đầu tới các tỉnh ở miền Trung Trung Quốc - với số lượng lớn lao động nhập cư và hệ thống chăm sóc y tế với năng lực kém hơn - đã gây ra gánh nặng lớn cho các bệnh viện tại những tỉnh này.

Dữ liệu công khai của Baidu cho thấy các chuyến đi theo tỷ lệ, không phải số lượng tuyệt đối và không bao các chuyến đi của những người không sử dụng điện thoại di động, hoặc không sử dụng ứng dụng dựa trên dịch vụ định vị của Baidu.

lenh phong toa vu han dua ra qua cham
Bắc Kinh lạnh lẽo, vắng vẻ người

Các nhà nghiên cứu của WorldPop phát hiện ra rằng việc đi ra khỏi Vũ Hán thường trở nên rầm rộ vào vài tuần trước Tết Nguyên đán. Dựa trên các mô hình di chuyển trước đây, họ đã xác định 18 thành phố có nguy cơ cao ở Trung Quốc, những nơi đón nhận nhiều người từ Vũ Hán nhất trong giai đoạn này.

Sau đó họ tiếp tục sử dụng dữ liệu chuyến bay năm 2018 từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế IAA để lập bản đồ kết nối toàn cầu của các thành phố đó.

Họ lưu ý rằng tất cả những mô hình này được xây dựng trên dữ liệu trước ngày 23/1, và khách du lịch có thể di chuyển tới nơi khác sau khi lệnh phong tỏa được ban hành.

Theo phân tích của WorldPop, các điểm đến hàng đầu bên ngoài Trung Quốc có rủi ro cao là Thái Lan, Nhật Bản, Hong Kong, Đài Loan, Hàn Quốc, Mỹ, Malaysia, Singapore...

Ông Lai và các đồng nghiệp cho biết họ đã tìm thấy một sự tương quan cao giữa những trường hợp lây nhiễm ban đầu được phát hiện, với mô hình rủi ro mà họ đã xây dựng trên cơ sở dữ liệu của Baidu và IAA.

lenh phong toa vu han dua ra qua cham
Tình hình nhiễm virus corona ở các nước

Trường hợp đầu tiên nhiễm virus bên ngoài Trung Quốc được báo cáo hôm 13/1 ở Thái Lan, 2 ngày sau đó đến lượt Nhật Bản - quốc gia có nguy cơ cao nhất theo phân tích của World Pop. Trong vòng 10 ngày kể từ khi Vũ Hán bị phong tỏa, virus đã lan sang hơn 20 quốc gia. Chín trong số 10 quốc gia có nhiều chuyến bay kết nối với các thành phố có nguy cơ cao ở đại lục, cũng là các nước có nhiều ca nhiễm virus nhất tới lúc này.

Mô hình dự đoán không phải là hoàn hảo. Ví dụ, tỉnh Chiết Giang không phải là điểm đến hàng đầu của những người ra khỏi Vũ Hán, nhưng hiện là nơi có nhiều ca nhiễm bệnh nhất bên ngoài tỉnh Hồ Bắc, với 1.048 trường hợp. Mặc dù chỉ có 2% chuyến đi từ Vũ Hán là tới tỉnh Quảng Đông, nhưng hiện nay số người nhiễm bệnh ở tỉnh này cũng lên tới 1.095 người.

Phóng viên (t/h)

Theo Nghề nghiệp & Cuộc sống

lenh phong toa vu han dua ra qua cham Khi nào bệnh nhân được xác định khỏi bệnh viêm phổi Vũ Hán do virus corona?
lenh phong toa vu han dua ra qua cham Trung Quốc chi hơn 10 tỷ đô chống virus corona
lenh phong toa vu han dua ra qua cham Cuộc sống của sinh viên quốc tế ở vùng dịch corona
lenh phong toa vu han dua ra qua cham Cảm động những tình nguyện viên xả thân cứu Vũ Hán
lenh phong toa vu han dua ra qua cham Trung Quốc nói Vũ Hán đối mặt "điều kiện thời chiến"