Mọi người mới chỉ tranh cãi nhau ở mức con COVID lây qua giọt nào, giọt bự như droplet hay giọt nhỏ như airborn mà quên nói đến khí động học, tức là sự di chuyển của không khí, một yếu tố quan trọng trong việc lây truyền virus SARS-CoV-2.

 

Trong đầu mùa dịch, chúng ta nghe tranh cãi về airbornes và droplets. Có người nói rằng virus này nó to hơn virus khác nên nó nằm trong droplet. Còn có người nói nó nằm trong airborn, tức dạng sương mù.

Mô tả

- Droplet là giọt nước văng ra khi ta hắt xì hơi hoặc ho, mắt ta thấy được dưới ánh sáng như những giọt bụi nước, văng không quá xa, trong phạm vi 1-2m và rớt xuống đất hay bề mặt thấp.

- Airbone (aerosolised airborn) hay sương mù là những giọt hơi nước cực kỳ nhỏ bé, hầu như không trọng lượng, có thể bay lơ lửng trong không khí.

 

Theo BS Phan Xuân Trung, Việc làm tăng nhiệt độ môi trường xung quanh ta có vai trò quan trọng trong việc giải tán airborn, giải tán virus.- Ảnh: AloBacsi tổng hợp

Cách lây lây virus

- Droplet có trọng lượng nên khi ta hắt hơi, các giọt droplet văng bắn ra và rơi xuống đất. Người đứng gần với người ho, nhảy mũi sẽ hứng các giọt droplets vào mũi, mắt, miệng... (trực tiếp). Hoặc các giọt này rơi xuống mặt bàn, ghế và bám trụ ở đó cho đến khi ai đó lỡ tay quẹt trúng và đưa lên mặt, mắt, mũi... (gián tiếp). Với cách này thì việc lây lan không thể nhanh được. Chẳng có mấy người hắt hơi hay ho vào mặt nhau. Có một số quẹt dính virus trên bàn và trây vào mũi, nhưng thao tác đó không nhiều.

- Airborne:
Khi hắt hơi, nói chuyện và thậm chí là hít thở, ta có thể tạo ra các luồng “khói” như xem trong phim Hàn Quốc vừa đi vừa thở ra khói. “Khói” đó chính là airborne. Con COVID tồn tại trong airborn, lơ lửng trong không khí và lưu thông quanh quẩn từ phòng ốc này sang phòng ốc khác mà không cần phải lây trực tiếp từ người sang người. Airborn sinh ra từ hơi thở chứ không cần phải ho hay hắt hơi.

Ngừa lây virus như thế nào?

Do vậy, việc dãn cách xa nhau 1-2m hầu như chỉ áp dụng được cho droplet, tức là tránh người này nói chuyện và văng nước miếng qua người kia. Lúc này việc đeo khẩu trang tỏ ra hiệu quả. Việc rửa tay, vệ sinh vật dụng là quan trọng giúp tránh lây gián tiếp. Đây là những lời khuyên hữu dụng cho việc tránh vi trùng lao. Rửa tay cũng rất tốt để tránh dịch tả, nơi đó mầm bệnh là những con vi trùng.

Tuy nhiên việc giãn cách này là vô dụng đối với hạt airborn. Nó được phát tán ra môi trường từ hơi thở và lưu hành đó chờ người khác hít vào. Xong. Chỉ có cách đó thì việc lây lan mới nhanh chóng, dễ dàng.

Và người ta mới chỉ tranh cãi nhau ở mức con COVID lây qua giọt nào, giọt bự như droplet hay giọt nhỏ như airborn? Và người ta cũng không nói gì đến khí động học, tức là sự di chuyển của không khí.

Khí động học trong lan truyền virus

Theo vật lý thì không khí nóng sẽ bốc lên cao, không khí lạnh sẽ chìm xuống thấp. Điều này đúng với hơi thở của ta. Nếu ta thở ra trong bầu không khí nóng thì lập tức hơi thở (có airborn) được đẩy lên cao quá đầu người. Nếu ta thở trong bầu không khí lạnh thì hơi thở của ta không bốc hơi nhanh mà quanh quẩn ngang tầm mặt để người khác hít vào.

Qua quan sát ta thấy đặc điểm chung của các quốc gia bùng phát dịch là đang mùa lạnh. Một người mang virus hít thở bình thường cũng trở thành nguồn lây lớn cho nhiều người khác. Tất nhiên là nó sẽ phát tán mạnh ở chốn đông người.

Xem xét tại các xứ nóng, ta thấy không lây rầm rộ như xứ lạnh. Tại một số nước Á Đông đã xảy ra các vụ lây nhưng là xảy ra trong nhà, văn phòng, phòng họp, giáo đường... là nơi mà không khí không thông thoáng, có máy lạnh.

Giải pháp phòng ngữa hữu hiệu:

Hiều rõ về airborn và khí động học ta áp dụng các giải pháp khác hơn là những giải pháp dành cho droplet. Những giải pháp dùng cho droplet như rửa tay, khẩu trang, dãn cách xa... là cần thiết nhưng không đủ để chống lại sự lây lan của COVID. Để tránh được nó ta cần các giải pháp liên quan đến nhiệt độ. Việc làm tăng nhiệt độ môi trường xung quanh ta có vai trò quan trọng trong việc giải tán airborn, giải tán virus.

Mở toang cửa và làm ấm không khí sẽ làm không khí loãng và bốc hơi lên cao, mang theo các giọt airborn chứa mầm bệnh. Do vậy khả năng lây truyền ở nơi nắng nóng là rất khó xảy ra.

Nhà cửa, hàng quán, nơi dịch vụ... không nên bật máy lạnh, không được đóng kín cửa. Đây mới chính là giải pháp căn cơ.

 

BS Phan Xuân Trung

Ba bệnh nhân nặng có tiến triển tốt, 60 ca có kết quả âm tính lần 1

Hiện 60/158 bệnh nhân mắc COVID-19 đang điều trị tại các cơ sở y tế đã có kết quả xét nghiệm âm tính lần 1 ...

Pháp thêm hơn 4.600 ca nCoV một ngày

Pháp ghi nhận thêm 4.611 ca nhiễm nCoV trong một ngày, nâng tổng số bệnh nhân lên 37.575 cùng 2.314 người chết. 

16 ca Covid-19 liên quan Bệnh viện Bạch Mai

Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận 16 ca Covid-19, gồm 7 người Công ty Trường Sinh cung cấp dịch vụ trong viện, còn lại là ...

 

 

https://alobacsi.com/khong-khi-nong-loai-bo-virus-gay-benh-covid-19-nhu-the-nao-n409135.html?fbclid=IwAR3Mn0tKF3iGIi18N4_9T9bm6DHpmrteC0nY4gKgGF_LHRERe9XV-6FbuNk

alobacsi.com