Khả năng Mỹ kiểm soát đảo Kharg: Lợi bất cập hại

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11-6 cho biết ông muốn kiểm soát đảo Kharg - trung tâm hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ của Iran.

Tầm quan trọng của Đảo Kharg

Đảo Kharg nằm cách bờ biển Iran khoảng 26 km tại khu vực phía Bắc Vịnh Ba Tư, cách Eo biển Hormuz khoảng 483 km về phía Tây Bắc.

Hòn đảo thuộc vùng nước đủ sâu để các tàu chở dầu cỡ lớn có thể cập cảng, trong khi phần lớn vùng ven biển Iran quá nông để tiếp nhận những tàu siêu trọng như vậy.

Trước khi xung đột bùng phát vào ngày 28-2 vừa qua, khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran được vận chuyển qua đảo Kharg. Vì vậy, nếu kiểm soát được hòn đảo này, Mỹ có thể gây gián đoạn hoạt động xuất khẩu năng lượng của Iran cũng như tạo áp lực đáng kể lên nền kinh tế nước này.

Iran hiện là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).

Lực lượng Mỹ đã tiến hành các đợt không kích nhằm vào Đảo Kharg hồi tháng 3 và tháng 4 vừa qua. Thời điểm đó, Tổng thống Trump tuyên bố các mục tiêu quân sự trên đảo đã bị "xóa sổ hoàn toàn" và cho biết cơ sở hạ tầng dầu mỏ cũng có thể trở thành mục tiêu tiếp theo.

Theo Reuters dẫn lời các quan chức Mỹ, Washington đã cân nhắc khả năng triển khai lực lượng mặt đất tới hòn đảo này.

Kể từ đó, Đảo Kharg không tiếp tục bị tấn công, dù Mỹ vẫn nhắm mục tiêu vào các tàu chở dầu hoạt động gần khu vực này trong khuôn khổ lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran.

Ngày 11-6, ông Trump một lần nữa bày tỏ mong muốn kiểm soát Đảo Kharg, dù chưa công bố kế hoạch cụ thể.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc kiểm soát hòn đảo này có thể không tạo ra tác động kinh tế tức thời đối với Iran, bởi xuất khẩu dầu của nước này vốn đã suy giảm do xung đột.

Nguy cơ kéo dài cuộc xung đột?

Theo giới chuyên gia quân sự, quân đội Mỹ nhiều khả năng có thể kiểm soát Đảo Kharg trong thời gian ngắn; nhưng điều này không đồng nghĩa với một chiến thắng nhanh chóng hay mang tính quyết định.

Trong một báo cáo công bố hồi tháng 3, hai chuyên gia Ryan Brobst và Cameron McMillan thuộc Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD) nhận định, binh sĩ Mỹ đồn trú trên đảo sẽ phải đối mặt với các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ Iran.

Đặc biệt, Iran có thể sử dụng các loại UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) gắn camera - loại vũ khí đã được sử dụng với số lượng lên tới hàng triệu chiếc trong chiến sự Ukraine.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu những cuộc tấn công như vậy gây thương vong cho binh sĩ Mỹ, Tehran có thể nhanh chóng công bố các đoạn video ghi lại hiện trường nhằm phục vụ mục đích tuyên truyền.

Tướng Joseph Votel, cựu Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), nhận định hồi tháng 3 rằng Mỹ chỉ cần khoảng 800-1.000 binh sĩ để duy trì quyền kiểm soát Đảo Kharg.

Tuy nhiên, lực lượng này sẽ phải phụ thuộc vào hệ thống hậu cần và tiếp tế quy mô lớn, trong khi chính các tuyến hậu cần đó cũng cần được bảo vệ liên tục.

Ông Votel cho rằng các đơn vị đồn trú trên đảo sẽ ở trong tình trạng dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công từ Iran và bày tỏ nghi ngờ về lợi ích chiến thuật mà việc kiểm soát Đảo Kharg có thể mang lại.