Hội nghị COP30 phải kéo dài do bất đồng

Hội nghị kéo dài 2 tuần được tổ chức tại thành phố Belem dự kiến kết thúc vào tối 21-11, nhưng đã bị trì hoãn do các cuộc đàm phán tiếp tục diễn ra. Brazil đã coi hội nghị này là thời điểm quyết định cho sự hợp tác khí hậu, kêu gọi các quốc gia thu hẹp khoảng cách về các vấn đề, bao gồm tương lai của nhiên liệu hóa thạch và gửi đi thông điệp rằng, hành động thống nhất toàn cầu là con đường tốt nhất để tiến về phía trước.

"Đây không thể là một chương trình nghị sự chia rẽ chúng ta", Chủ tịch COP30 André Corrêa do Lago phát biểu trong phiên họp toàn thể công khai trước khi đồng ý cho các bên tiếp tục đàm phán.

Một số nền kinh tế mới nổi đã phản bác lại lập trường của EU, yêu cầu khối này cam kết tài trợ nhiều hơn để giúp các quốc gia nghèo ứng phó với biến đổi khí hậu. "Chúng ta không thể chỉ làm việc theo một lộ trình. Nếu đã có lộ trình cho nhiên liệu hóa thạch, thì cũng phải có lộ trình cho tài chính khí hậu", một nhà đàm phán đại diện cho quốc gia đang phát triển nói.

Bất đồng về nhiên liệu hóa thạch, cắt giảm phát thải CO2 nhanh hơn và tài chính là nguyên nhân cản trở hội nghị đạt được sự đồng thuận.

Bản dự thảo thỏa thuận, được Brazil công bố rạng sáng ngày 21-11, không hề đề cập đến nhiên liệu hóa thạch và loại bỏ một loạt nội dung liên quan, vốn đã được đưa vào phiên bản trước đó. Tuy nhiên, hàng chục quốc gia, bao gồm các quốc gia sản xuất dầu khí lớn, đã phản đối dự thảo mới nhất này.

Trước đó, tại hội nghị, khoảng 80 chính phủ đã yêu cầu COP30 đưa ra một kế hoạch chuyển đổi nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, đến tối 21-11, nhiều quốc gia trong số đó đã bày tỏ trong các cuộc đàm phán kín rằng, họ sẽ chấp nhận thỏa thuận mà không cần đưa vào dự thảo.

Đại diện EU cho rằng, những cam kết đưa ra trong dự thảo mới quá yếu ớt. "Trong mọi trường hợp, chúng tôi sẽ không chấp nhận điều này", Ủy viên EU về Khí hậu Wopke Hoekstra phát biểu trong một tuyên bố.

EU cho biết, khối này có thể "vượt ra khỏi vùng an toàn" về tài chính để hỗ trợ các quốc gia đang phát triển, nhưng chỉ khi các nội dung trong dự thảo về hành động cắt giảm khí thải gây nóng lên toàn cầu được tăng cường.

Theo một số nhà đàm phán châu Âu, khối này thậm chí đang cân nhắc phương án rút khỏi các cuộc đàm phán, thay vì chấp nhận thỏa thuận hiện tại.

Để cứu vãn kết quả của hội nghị, các lựa chọn khác đang được các nhà đàm phán thảo luận, bao gồm một thỏa thuận phụ riêng về nhiên liệu hóa thạch mà các quốc gia có thể tự nguyện ký kết.

Dự thảo thỏa thuận cũng kêu gọi các nỗ lực toàn cầu nhằm tăng gấp 3 lần nguồn tài chính hiện có để giúp các quốc gia thích ứng biến đổi khí hậu vào năm 2030, so với mức năm 2025. Tuy nhiên, dự thảo không nêu rõ liệu số tiền này sẽ được cung cấp trực tiếp bởi các quốc gia giàu có, hay các nguồn khác, bao gồm các ngân hàng phát triển hoặc khu vực tư nhân.

Văn bản thỏa thuận sẽ cần được sự đồng thuận của gần 200 quốc gia có mặt để được thông qua.