Doanh nghiệp công nghệ thông tin có thực sự đánh mất doanh số vào tay AI?

Lực cản cấu trúc và áp lực chuyển giao

Trong bối cảnh AI bùng nổ toàn cầu, không ít nhà đầu tư bắt đầu đặt dấu hỏi về tương lai của các doanh nghiệp dịch vụ công nghệ thông tin. Sự hoài nghi này hoàn toàn có cơ sở khi mô hình kinh doanh cốt lõi của ngành trong nhiều thập kỷ qua - bán giờ công và gia công phần mềm quy mô lớn, đang đối mặt với nguy cơ bị phá vỡ. Sự xuất hiện của Gen AI và Agentic AI đã tạo ra một lực cản mang tính cấu trúc rõ rệt. Các tác vụ lõi như viết mã (code), kiểm thử phần mềm (testing) hay tự động hóa vận hành giờ đây có thể được AI xử lý với tốc độ vượt trội.

Khách hàng doanh nghiệp không còn sẵn sàng chi trả ngân sách khổng lồ cho các đội ngũ kỹ sư gia công đông đảo. Cùng một khối lượng công việc, các nhóm nhân sự nhỏ gọn với sự hỗ trợ của công cụ AI có thể hoàn thành nhanh chóng hơn. Điều này đẩy các dịch vụ công nghệ tiêu chuẩn hóa, lặp đi lặp lại vào vòng xoáy cạnh tranh gay gắt và áp lực cắt giảm chi phí mạnh mẽ nhất. Bức tranh này từng khiến thị trường chứng khoán phản ứng thận trọng, phản ánh trực tiếp lên diễn biến cổ phiếu của nhiều công ty cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin.

Tuy nhiên, báo cáo phân tích mới nhất từ MBS Research chỉ ra rằng AI không đẩy ngành dịch vụ công nghệ thông tin vào bước đường thoái trào mà đang đóng vai trò chất xúc tác cho một giai đoạn chuyển giao mang tính bước ngoặt. Thay vì làm tiêu biến quy mô ngành, AI đang tái định nghĩa chiến lược cạnh tranh, lấy năng suất, hạ tầng số và giá trị gia tăng làm trọng tâm.

Dữ liệu từ Gartner củng cố nhận định này: quy mô chi tiêu dịch vụ công nghệ thông tin năm 2026 dự kiến đạt 1.867 tỷ USD, tăng trưởng 8,7% và tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi tiêu công nghệ thông tin toàn cầu. Đặc biệt, chi tiêu cho AI toàn cầu tính đến năm 2027 sẽ chạm mốc 3.335 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) lên tới 38%.

Nếu AI thực sự làm co hẹp thị trường, lượng hợp đồng ký mới, chỉ báo sớm cho doanh thu tương lai sẽ là điểm gãy đầu tiên. Thực tế lại chứng minh chiều ngược lại. Accenture, tập đoàn tư vấn và dịch vụ công nghệ lớn nhất thế giới, vừa khép lại năm tài chính 2026 với tổng giá trị hợp đồng ký mới đạt mức kỷ lục 84,5 tỷ USD. Đáng chú ý, hơn 400 khách hàng của họ đã triển khai các dự án AI tiên tiến.

Tại Ấn Độ, nơi các doanh nghiệp từng bị xem là dễ tổn thương nhất trước làn sóng AI, TCS ghi nhận doanh thu AI quý II lần đầu vượt mốc 10% tổng doanh thu. HCLTech báo cáo giá trị hợp đồng ký mới đạt 3,3 tỷ USD, tăng 27% cùng kỳ, với doanh thu AI tăng vọt gần 80%. Ngay cả Infosys, dù hạ dự báo tăng trưởng chung, vẫn mang về 5,2 tỷ USD hợp đồng mới, minh chứng cho việc dòng tiền khách hàng chưa hề suy giảm mà chỉ đang dịch chuyển sang các siêu dự án dữ liệu và nền tảng số.

FPT và minh chứng tại thị trường Việt Nam

Xu hướng tăng trưởng đơn hàng nhanh hơn tốc độ ghi nhận doanh thu cũng đang diễn ra tại các doanh nghiệp Việt Nam. Điển hình là FPT, tập đoàn kết thúc 9 tháng đầu năm 2026 với doanh thu 40.023 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 8.770 tỷ đồng, tăng trưởng lần lượt 12,4% và 17% so với cùng kỳ. Khối Công nghệ tiếp tục là đầu tàu khi đóng góp 89% doanh thu toàn tập đoàn.

Điểm sáng lớn nhất nằm ở mảng dịch vụ công nghệ thông tin thị trường nước ngoài. Dù doanh thu ghi nhận tăng 11,6% (đạt 28.538 tỷ đồng), lượng doanh thu ký mới lại tăng vọt tới 23,1%, cán mốc 36.137 tỷ đồng. Tập đoàn đã thắng thầu 16 dự án quy mô trên 10 triệu USD, trong khi số lượng hợp đồng từ 1 triệu USD trở lên tăng 29%. Cơ cấu doanh thu chuyển dịch mạnh mẽ: mảng chuyển đổi số từ thị trường nước ngoài đạt 14.411 tỷ đồng, trong đó riêng mảng AI/Data Analytics bứt phá 55%, mang về 2.915 tỷ đồng và chiếm tới 10% doanh thu dịch vụ công nghệ thông tin nước ngoài. Những con số này khẳng định AI không chỉ là công cụ tối ưu hóa nội bộ mà đã trở thành “cỗ máy in tiền” thực thụ.

Thành quả của các doanh nghiệp dẫn đầu trong quý III/2026 không đến từ sự may mắn ngắn hạn mà là kết quả của chiến lược đầu tư bài bản từ nhiều năm trước. Các "ông lớn" như Accenture (Công ty dịch vụ chuyên nghiệp toàn cầu) hay FPT đều mạnh tay sử dụng M&A để thâu tóm năng lực chuyên môn và tệp khách hàng. Cùng với đó, chiến lược ưu tin AI (AI First) yêu cầu đào tạo lại toàn bộ đội ngũ nhân sự để làm chủ công nghệ, kết hợp với việc xây dựng hệ sinh thái đối tác chiến lược cùng OpenAI hay NVIDIA nhằm đi tắt đón đầu các mô hình mới nhất.

Dĩ nhiên, áp lực giảm phát doanh thu đối với các dịch vụ công nghệ thông tin truyền thống là có thật. Accenture thừa nhận giá dịch vụ ở một số mảng đã giảm sút, trong khi cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Khách hàng cũng thắt chặt hầu bao đối với các tác vụ gia công thông thường.

Tuy nhiên, sự "giảm phát" ở phân khúc giá trị thấp không đủ lực để kéo lùi toàn bộ ngành công nghiệp. Trái lại, nó đang thúc đẩy một cuộc thanh lọc và tái cấu trúc sâu rộng: đào thải những công việc mang tính lặp lại để nhường dư địa cho các dự án chuyển đổi số, dữ liệu và AI quy mô lớn. Doanh nghiệp dịch vụ công nghệ thông tin không hề bị thu hẹp, họ chỉ đang bước lên một nấc thang giá trị mới.