Danh sách 10 tỉnh, thành được ưu tiên khuyến khích sinh đủ 2 con

Theo thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, Bộ Y tế xác định 10 trong 34 tỉnh, thành có mức sinh thấp hơn mức sinh của cả nước.

Danh sách gồm Hà Nội, Khánh Hòa, Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau, Cần Thơ, Tây Ninh và TP.HCM.

Tại các địa phương này, ngành y tế sẽ tăng cường cung cấp thông tin, nâng cao năng lực cho cán bộ y tế - dân số cấp xã về chính sách khuyến khích sinh đủ hai con và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe liên quan.

Cục Dân số có trách nhiệm xây dựng, biên soạn và thử nghiệm tài liệu về chính sách khuyến sinh, cùng các dịch vụ y tế liên quan. Từ tài liệu và hướng dẫn của Cục Dân số, các Sở Y tế sẽ xây dựng hoặc điều chỉnh nội dung tuyên truyền cho phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Một trong những hoạt động được yêu cầu là tổ chức phát động phong trào khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân sinh đủ hai con. Việc tập trung chính sách vào 10 địa phương cho thấy công tác dân số đang được triển khai theo đặc điểm mức sinh của từng vùng, thay vì áp dụng một cách tiếp cận giống nhau trên cả nước.

Theo Cục Dân số, mức sinh thấp tiếp tục là một trong những thách thức lớn của công tác dân số. Tổng tỷ suất sinh của Việt Nam năm 2025 đạt 1,93 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế, trong khi xu hướng kết hôn muộn, sinh con muộn và sinh ít con ngày càng rõ tại các đô thị và những vùng có mức sinh thấp.

Các chính sách hỗ trợ sinh đủ hai con ở nhiều địa phương vẫn còn hạn chế, chủ yếu mới ở giai đoạn xây dựng hoặc thí điểm. Vì vậy, việc tăng cường truyền thông được đặt cùng với các giải pháp hỗ trợ khác nhằm tác động đến quyết định kết hôn và sinh con của người trẻ.

Song song với chính sách khuyến sinh, chương trình cũng đặt ra các hoạt động khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi.

Nhóm thanh niên chuẩn bị kết hôn sẽ được cung cấp kiến thức về hôn nhân và gia đình, sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, mang thai, sinh con và chăm sóc trẻ nhỏ. Nội dung về sử dụng, quản lý tài chính gia đình cũng được đưa vào chương trình để giúp người trẻ chuẩn bị tốt hơn cho cuộc sống sau kết hôn.

Bộ Y tế dự kiến tổ chức các khóa học trước hôn nhân dành cho nam, nữ chuẩn bị bước vào cuộc sống gia đình. Cục Dân số sẽ xây dựng tài liệu về những kỹ năng cần thiết, từ chăm sóc sức khỏe sinh sản, chuẩn bị đời sống vợ chồng đến mang thai, sinh con và quản lý tài chính.

Các nội dung này cũng được đưa lên nền tảng số để phụ nữ mang thai, người nuôi con nhỏ có thể tiếp cận thông tin về thai kỳ, sinh con và chăm sóc trẻ.

Hàng năm, Sở Y tế các tỉnh, thành lựa chọn 20% số cấp xã để triển khai hoạt động truyền thông. Tại mỗi xã, phường được lựa chọn sẽ tổ chức ít nhất một hội thảo, tọa đàm hoặc giao lưu về chuẩn bị kết hôn, trong đó tập trung vào chăm sóc sức khỏe sinh sản, chuẩn bị cuộc sống vợ chồng và những giá trị của gia đình.

Các hoạt động này được triển khai trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với xu hướng mức sinh giảm, đặc biệt tại các đô thị và khu vực kinh tế phát triển. Chính sách dân số vì thế không chỉ hướng đến việc vận động sinh đủ hai con, mà còn đặt trọng tâm vào việc giúp người trẻ có thêm kiến thức và điều kiện chuẩn bị cho hôn nhân, sinh con và nuôi con.