'Cơn khát' dài 318 ngày của Nguyễn Xuân Son

Ngày 19/11, hàng công Việt Nam bế tắc suốt hiệp một trước Lào ở lượt năm bảng F vòng loại cuối Asian Cup 2027. Ngay trước khi hiệp hai bắt đầu, HLV Kim Sang-sik thay cùng lúc 4 cầu thủ, trong đó có Nguyễn Xuân Son. 23 phút sau, tiền đạo sinh năm 1997 mở tỷ số trên chấm phạt đền, mở ra chiến thắng 2-0.

Vượt qua nghịch cảnh

Một chiến thắng vất vả trước đối thủ yếu hơn, nhưng là cột mốc quan trọng với Xuân Son. Sân vận động Quốc gia Lào mới trở thành nơi giúp anh “giải cơn khát” được thi đấu và ghi bàn trong một trận chính thức, sau 318 ngày, kể từ chấn thương gãy chân phải tại lượt về chung kết ASEAN Cup 2024 ở Thái Lan.

Xuân Son miêu tả khoảnh khắc ấy là “ngọt ngào”. Anh cảm ơn người thân, bạn bè, CLB Nam Định và đội tuyển Việt Nam đã hỗ trợ để được tái xuất thi đấu trong thời gian sớm nhất. Son cũng cảm kích khi được đồng đội nhường đá phạt đền để được lấy lại cảm giác ghi bàn, ăn mừng và như một liều thuốc trợ lực cho hành trình tìm lại phong độ cao nhất.

Trước khi được bung tỏa, nỗi nhớ sân cỏ và khát khao chơi bóng như một lò xo nén chặt cảm xúc của Xuân Son trong hơn 10 tháng. Anh buộc phải làm bạn nhiều với giường bệnh, xe lăn, nạng, cùng hàng trăm ngày ở phòng gym. Sau đó, tiền đạo 28 tuổi xin phép CLB trở về Brazil làm mới tinh thần và nhận thêm hỗ trợ trong quá trình tập hồi phục. Nam Định cũng gạch tên Xuân Son khỏi danh sách đăng ký giai đoạn một mùa giải 2025 - 2026, nhằm giúp cầu thủ nhẫn nại hơn và tránh tâm lý vội vàng trong quá trình hồi phục.

Trước chấn thương, năm 2023 và 2024 chứng kiến Xuân Son sở hữu hiệu suất ghi bàn đáng kinh ngạc, với 69 pha lập công sau 63 trận, tức 1,09 bàn mỗi trận, cho CLB Bình Định (nay là Quy Nhơn United), Nam Định và đội tuyển Việt Nam. Ở V-League, anh là Vua phá lưới 2023 và 2023 - 2024, đồng thời trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất trong một mùa, với 31 bàn ở kỳ giải 2023 - 2024. Xuân Son còn là nhà vô địch V-League, rồi trở thành công dân Việt Nam để góp công lớn vào chức vô địch ASEAN Cup 2024.

“Ban đầu, tôi khó chấp nhận hiện thực khi gặp chấn thương đúng lúc phong độ tốt nhất. Nhưng tôi tin rằng đó là thử thách mà Chúa muốn tôi đối mặt và vượt qua. Tôi có thể lấy lại mọi thứ, bằng sự chuyên nghiệp và tinh thần không từ bỏ”, Xuân Son nói.

Trận thắng Lào ngày 19/11 sẽ là cột mốc cho khởi đầu mới trong sự nghiệp Nguyễn Xuân Son. Quãng thời gian khó khăn vừa qua cũng khiến anh nhớ lại chuyến xuất ngoại đầu tiên từ Brazil đến Nhật Bản chơi cho Vegalta Sendai ở J-League 2 vào năm 2018. May mắn không mỉm cười khi tiền đạo, khi ấy mới 21 tuổi, gãy xương bàn chân trong một buổi tập. Anh rời xa sân cỏ 4 tháng và cũng không còn cơ hội chứng tỏ bản thân tại xứ sở Mặt trời mọc.

Biến cố ấy dẫn đến Son sang Đan Mạch chơi cho đội hạng Nhất Naestved. Và khi CLB xuống hạng, cơ duyên đưa anh đến Nam Định. Bước chuyển ấy không được đánh giá cao về chuyên môn vì Việt Nam là một nền bóng đá có trình độ thấp hơn Đan Mạch và Nhật Bản, nhưng thực tế nó là bước ngoặt mở ra một cuộc sống mới cho chàng trai sinh ra tại Maranhao, Brazil.

Sức sống mới

Hiệu ứng tích cực mà Nguyễn Xuân Son tạo ra ở đội tuyển Quốc gia và bóng đá Việt Nam đã được chứng minh ở ASEAN Cup 2024. Anh thi đấu 5 trận cuối, nhưng ghi 7 và kiến tạo 2 bàn để góp công lớn vào chức vô địch, và ẵm luôn cú đúp danh hiệu Cầu thủ hay nhất và Vua phá lưới. Nó có thể được liệt kê và nhóm những màn trình diễn hay nhất của một cá nhân ở cấp độ ĐTQG.

Sự bùng nổ của Son cũng đến đúng vào thời điểm bóng đá nói riêng và thể thao Việt Nam nói chung vào giai đoạn trầm lắng, thiếu những ngôi sao mới lôi cuốn người hâm mộ và tạo cú hích về thành tích. Sự xuất hiện của Son ở ĐTQG phá băng một giai đoạn Việt Nam nói không với các cầu thủ nhập tịch có gốc nước ngoài hoàn toàn. Trong tương lai, tiền vệ Đỗ Hoàng Hên (tên Brazil là Hendrio) có thể nối gót Xuân Son lên tuyển.

Với vấn đề nhập tịch, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) từng khẳng định sẽ trao cơ hội cho những cầu thủ có trình độ vượt trội, nhưng với số lượng hạn chế. Trong khi đó, những cầu thủ mang dòng máu lai luôn được chào đón nếu đã sở hữu quốc tịch, có khao khát cống hiến và trình độ đáp ứng yêu cầu của HLV trưởng.

Dù vậy, trong lộ trình phát triển, nhập tịch vẫn được xem là giải pháp ngắn hạn. Dài hạn là tập trung phát triển công tác đào tạo trẻ, các CLB và giải đấu quốc nội. Điều này nhận được sự ủng hộ từ Sasi Kumar, cựu tuyển thủ Singapore - Quốc gia tiên phong ở Đông Nam Á về việc nhập tịch các VĐV ở nhiều môn thể thao.

Kumar cho rằng khả năng kết nối giữa cầu thủ nhập tịch với cộng đồng địa phương nên được xem là tiêu chí quan trọng. Bên cạnh đó, các liên đoàn phải kiên định với mục tiêu dài hạn là phát triển đào tạo trẻ, bất chấp kết quả không tốt và người hâm mộ chỉ trích.

“Bạn phải xây dựng từ gốc rễ. Đó luôn là trọng tâm. Bạn không thể chỉ đưa những cầu thủ giỏi sinh ra ở nơi khác vào sân mà không làm gì khác. Việc dùng giải pháp ngắn hạn để thành công không xấu, nhưng phải song song đầu tư vào nền tảng, tạo ra sự cân bằng về lâu dài”, Kumar cho biết./.