Căn bệnh nguy hiểm chỉ 10% được chẩn đoán sớm, có người vài năm mới phát hiện

PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Trung tâm Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, lupus ban đỏ hệ thống là bệnh tự miễn mạn tính, diễn tiến phức tạp, có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể như da, khớp, thận, tim, phổi và hệ thần kinh.

Không chỉ gây tổn thương lâu dài, lupus còn đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời. Thống kê cho thấy hơn 70% người mắc bệnh có chất lượng sống ở mức kém hoặc trung bình, phải đối mặt với những đợt bệnh bùng phát kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và công việc hàng ngày.

Một đặc điểm đáng chú ý của lupus là tỷ lệ mắc ở nữ giới cao gấp 9 lần so với nam, đặc biệt tập trung ở độ tuổi từ 15 đến 45 - giai đoạn quan trọng liên quan đến học tập, lao động, sinh sản và xây dựng gia đình. Điều này khiến gánh nặng bệnh tật không chỉ dừng lại ở cá nhân mà còn ảnh hưởng đến gia đình và xã hội.

Rào cản lớn nhất của việc điều trị lupus nằm ở khâu chẩn đoán (Ảnh minh họa)

Dù trong nhiều năm qua, điều trị lupus có những bước tiến đáng kể, giúp giảm tỷ lệ tử vong và kéo dài thời gian sống, song việc quản lý bệnh vẫn còn nhiều thách thức. Theo các chuyên gia, rào cản lớn nhất nằm ở khâu chẩn đoán.

Lupus được xem là “kẻ giả danh vĩ đại” trong y học bởi triệu chứng rất đa dạng và không điển hình. Người bệnh có thể khởi phát bằng những dấu hiệu rất mơ hồ như mệt mỏi kéo dài, đau khớp, sốt nhẹ, nổi ban da hoặc rụng tóc… Những biểu hiện này dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường khác, khiến người bệnh chủ quan hoặc đi khám rải rác ở nhiều chuyên khoa khác nhau.

Thực tế, bệnh nhân lupus thường phải trải qua một hành trình khám chữa kéo dài. Họ có thể lần lượt đến khám tại các chuyên khoa nội tổng quát, da liễu, tim mạch, hô hấp hay thần kinh trước khi được chuyển đến chuyên khoa cơ xương khớp để xác định chính xác bệnh.

Vì vậy, tỷ lệ được chẩn đoán sớm ngay từ đầu vẫn rất thấp, chỉ dưới 10%. Không ít trường hợp mất vài tháng, thậm chí vài năm mới được chẩn đoán đúng. Trong khi đó, theo PGS Hùng, chỉ cần chậm trễ khoảng 6 tháng, lupus đã có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng ở các cơ quan quan trọng như thận, tim hoặc não, nhiều trường hợp không thể hồi phục hoàn toàn.

“Để kiểm soát tốt lupus ban đỏ hệ thống, cần một chiến lược toàn diện, bao gồm chẩn đoán sớm, điều trị hiệu quả, quản lý lâu dài và phối hợp đa chuyên khoa”, PGS.TS Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, người dân không nên chủ quan với những dấu hiệu bất thường kéo dài như mệt mỏi không rõ nguyên nhân, đau khớp dai dẳng, phát ban hoặc rụng tóc nhiều. Việc thăm khám sớm tại các cơ sở y tế có chuyên khoa sẽ giúp rút ngắn thời gian chẩn đoán, từ đó tăng cơ hội kiểm soát bệnh và hạn chế biến chứng nguy hiểm.