Khi phí QL5 “nuôi” cao tốc được coi là đương nhiên

aA

Chia buồn với Hải Phòng, và không chỉ Hải Phòng, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông vừa giải thích rồi: Thu phí QL5 là để lấy tiền trả nợ Nhà nước cho cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Có nghĩa, sẽ không có chuyện dẹp trạm QL5. Và cũng có nghĩa huyết mạch nào cũng có thể bị đặt trạm thu tiền trả nợ.

khi phi ql5 nuoi cao toc duoc coi la duong nhien

Trạm thu phí trên QL5. Ảnh: PV

Trên Đài tiếng nói VN, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông giải thích nguyên văn: Khi làm cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, lẽ ra Nhà nước phải bỏ ra một khoản tiền để giải phóng mặt bằng dự án, nhưng không có tiền nên Nhà nước phải góp vốn bằng cách cho thu phí trên QL5 để coi là vốn góp GPMB cho cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Dòng tiền thu phí từ QL5 trong thời gian qua chính là nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước tham gia vào dự án cao tốc Hà Nội - Hải Phòng…”.

Ông Đào Văn Chiến - Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Đầu tư phát triển Hạ tầng và Đầu tư tài chính (VIDIFI) - chủ đầu tư BOT cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, đơn vị đang thu phí QL5 cũng giải bày rành rọt: Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng không phải là hình thức đầu tư BOT mà là hình thức đối tác công-tư (PPP), trong đó Nhà nước cam kết hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách 23%, thu từ các dự án phát triển 16% trong tổng mức đầu tư hơn 45.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, do không có tiền mặt góp vốn cho doanh nghiệp nên đối ứng bằng quyền thu phí QL5 để bù vào phần góp vốn này và thu hồi vốn cho dự án.

Rất tròn vành rõ chữ, rất dễ hiểu, rất... đương nhiên và thoạt tiên tưởng như hợp lý. Nhà nước nợ và phải thu để trả nợ.

Nhưng như thế, đặc thù này, kiểu trả nợ này đang tạo ra một nghịch lý: Những người dân không hề đi một mét đường cao tốc vẫn phải trả phí cao tốc.

QL5, được đầu tư bằng ngân sách nhà nước, đã thu phí từ rất nhiều năm và tiếp tục thu ngay cả khi người dân phải nộp phí bảo trì đường bộ. Và sau khi Cao tốc Hà Nội- Hải Phòng hoàn thành, mức phí tại 2 trạm đặt trên QL5 đã tăng cao hơn mức cũ. Cụ thể, phí tăng từ 10-45 ngàn.

Vấn đề đặt ra là có nên duy trì cơ chế mang tính đặc thù riêng này khi người dân phản đối, khi chủ đầu tư cũng không hề muốn thu trên QL5, và khi nó có nguy cơ tạo ra tiền lệ xấu: Đặt trạm trên các huyết mạch để thu phí cho những con đường mà người không hề đi cũng phải nộp.