Xe Lexus chèn ép trên cao tốc: Hành vi 'dằn mặt' có thể gây tai nạn thảm khốc

Đội CSGT đường bộ cao tốc số 3 (Cục CSGT, Bộ Công an) chuyển giao toàn bộ hồ sơ tang vật phương tiện liên quan vụ việc xe Lexus chèn ép, dừng đột ngột trên cao tốc cho Công an xã Phú Xuyên (Hà Nội) thụ lý theo thẩm quyền. “Đây là vụ việc có dấu hiệu tội phạm theo quy định của pháp luật”, đại diện Cục CSGT nhấn mạnh.

Hành vi đặc biệt nguy hiểm

Trả lời Báo Điện tử VTC News, Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường (Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp) cho biết, việc cơ quan chức năng chuyển hồ sơ vụ tài xế xe Lexus lạng lách, chèn ép, cản trở ô tô khác trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ cho cơ quan công an để tiếp tục xác minh, điều tra là cần thiết và phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của vụ việc.

Thông tin ban đầu, trước khi xảy ra vụ tai nạn liên hoàn, chiếc ô tô Lexus có hành vi lạng lách, chèn ép và cố tình dừng trên làn đường sát dải phân cách, cản trở chiếc xe phía sau. Sau đó, một xe khách di chuyển từ phía sau đã đâm vào hai ô tô phía trước, làm 2 người bị thương và 3 phương tiện bị hư hỏng.

“Nếu những hình ảnh từ camera hành trình phản ánh đúng diễn biến thực tế thì đây không đơn thuần là một tình huống giao thông thiếu quan sát hay một vụ va chạm thông thường. Hành vi cố ý lạng lách, đánh võng, chèn ép phương tiện khác và dừng xe để cản trở phương tiện đang lưu thông trên đường cao tốc là hành vi đặc biệt nguy hiểm, trực tiếp tạo ra nguy cơ tai nạn cho chính người điều khiển phương tiện và tất cả những người đang tham gia giao thông xung quanh”, luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh.

Theo ông Cường, lạng lách, đánh võng, chèn ép phương tiện là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Đối với đường cao tốc, yêu cầu bảo đảm an toàn còn nghiêm ngặt hơn. Luật quy định người điều khiển phương tiện phải tuân thủ những quy tắc giao thông đặc thù; việc dừng, đỗ chỉ được thực hiện tại nơi quy định.

Nếu một người không gặp sự cố, không rơi vào tình huống bất khả kháng nhưng cố ý điều khiển xe lạng lách, chèn ép phương tiện khác rồi dừng xe trên làn đường đang lưu thông để cản trở phương tiện phía sau, thì đây là hành vi có tính chất rất nguy hiểm và cần phải được xử lý nghiêm.

“Trên đường cao tốc, chỉ một thao tác đánh lái bất ngờ, một lần phanh gấp hoặc một lần dừng xe không đúng quy định cũng có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền. Phương tiện phía sau đang chạy với tốc độ cao có thể không đủ khoảng cách và thời gian để xử lý.

Một hành vi tưởng như chỉ nhằm ‘dằn mặt’ hoặc ‘tranh đường’ giữa hai người lái xe hoàn toàn có thể biến thành một vụ tai nạn thảm khốc, đặc biệt nghiêm trọng”, ông Cường phân tích.

Làm rõ dấu hiệu tội phạm

Theo luật sư, cơ quan công an tiếp nhận hồ sơ để điều tra là cần thiết bởi muốn xác định trách nhiệm hình sự thì không thể chỉ nhìn vào một khoảnh khắc va chạm cuối cùng mà phải phục dựng toàn bộ diễn biến trước, trong và sau khi tai nạn xảy ra.

Trong vụ việc này, luật sư Cường cho rằng cần làm rõ chiếc xe Lexus đã thực hiện những hành vi gì, trong thời gian bao lâu, tốc độ của phương tiện, khoảng cách giữa các xe, có chuyển làn liên tục hay không, có cố tình ép xe khác vào vị trí nguy hiểm không, có phanh hoặc dừng xe đột ngột hay không, người điều khiển có nhận thức được nguy cơ tai nạn nhưng vẫn thực hiện hành vi hay không...?

Đồng thời, cơ quan chức năng cũng phải xác định hậu quả cụ thể về người và tài sản. Theo Điều 260 Bộ luật Hình sự, người tham gia giao thông đường bộ vi phạm quy định về an toàn giao thông và gây hậu quả thuộc các trường hợp luật định có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Xem xét hành vi gây rối trật tự công cộng

Một vấn đề khác cũng cần được đặt ra là động cơ và tính chất của hành vi chèn ép.

Theo luật sư Đặng Văn Cường, nếu chứng minh được người điều khiển xe cố tình sử dụng phương tiện để tranh chấp, đe dọa, chèn ép, truy đuổi hoặc gây mất trật tự trên đường, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội thì trong trường hợp chưa đủ căn cứ xử lý về tội phạm về vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ hoặc hành vi cản trở giao thông, cơ quan chức năng vẫn có thể xem xét dấu hiệu của tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự.

Ông Cường cũng lưu ý, một nguyên tắc rất quan trọng của điều tra tai nạn giao thông là không được mặc nhiên quy toàn bộ trách nhiệm cho một phương tiện chỉ vì phương tiện đó có hành vi vi phạm trước khi tai nạn xảy ra. Theo thông tin ban đầu, xe khách đi phía sau đã đâm vào hai ô tô đang dừng phía trước. Đặc biệt, thời điểm xảy ra tai nạn có mưa, mặt đường trơn trượt.

Cơ quan chức năng sẽ xác định vụ tai nạn xảy ra là do yếu tố khách quan hay do nguyên nhân chủ quan từ việc thiếu chú ý quan sát, không làm chủ tốc độ của phương tiện tông vào xe ô tô có gắn cam hành trình.

Nếu là bất khả kháng, do nguyên nhân khách quan từ mặt đường trơn trượt có thể không xem xét trách nhiệm pháp lý đối với tài xế, nếu do người này thiếu chú ý quan sát, không làm chủ tốc độ dẫn đến tai nạn xảy ra thì tài xế sẽ bị xem xét trách nhiệm.

Với chiếc xe có camera hành trình, việc camera ghi lại được hành vi của xe Lexus là nguồn chứng cứ rất quan trọng, nhưng không đồng nghĩa với việc người tài xế xe này mặc nhiên không có lỗi.

Cơ quan điều tra cần làm rõ toàn bộ diễn biến trước khi xe này dừng lại: vì sao xe dừng trên làn đường sát dải phân cách; có phải bị xe Lexus ép vào vị trí đó hay không; người điều khiển có đủ điều kiện để tránh hay chuyển làn không; có hành vi nào góp phần tạo ra tình huống nguy hiểm hay không.

Nếu người này hoàn toàn không có lỗi thì trách nhiệm của họ đương nhiên không được đặt ra. Nhưng nếu có hành vi vi phạm quy tắc giao thông và hành vi đó có quan hệ nhân quả với hậu quả xảy ra thì cũng phải xem xét trách nhiệm pháp lý tương ứng.

Cơ quan chức năng cũng cần xác minh các tài xế có sử dụng rượu, bia, ma túy hoặc chất kích thích hay không; giấy phép lái xe, tình trạng phương tiện, dữ liệu camera hành trình, dữ liệu tốc độ và các dữ liệu điện tử khác có liên quan. Đây là những tình tiết có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá lỗi, mức độ nguy hiểm của hành vi và trách nhiệm pháp lý.

“Trường hợp khởi tố người điều khiển xe ô tô Lexus về tội gây rối trật tự công cộng thì chiếc xe này sẽ bị tịch thu do được xác định là công cụ phương tiện phạm tội. Trường hợp khởi tố về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ hoặc tội cản trở giao thông đường bộ thì phương tiện này cũng có thể được tạm giữ để xử lý theo quy định của pháp luật về xử lý vật chứng trong vụ án hình sự”, luật sư Cường phân tích.

Đừng biến cao tốc thành nơi “dạy nhau một bài học”

Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp cho rằng, điều đáng lo ngại nhất trong vụ việc không chỉ thiệt hại đã xảy ra mà còn là thông điệp về văn hóa giao thông. Có thể một người lái xe cho rằng mình bị vượt sai, bị tranh đường, bị chèn hoặc bị xúc phạm, nhưng không ai có quyền biến phương tiện của mình thành công cụ để “dạy cho người khác một bài học”.

“Trên đường cao tốc, một chiếc ô tô có khối lượng hàng tấn đang chạy với tốc độ cao. Một cú đánh lái, một lần phanh gấp hay một hành động chèn ép có thể khiến chiếc xe mất kiểm soát và tạo ra tai nạn liên hoàn. Khi đó, người phải trả giá không chỉ là hai người đang tranh chấp mà có thể là hàng chục người hoàn toàn không liên quan.

Vì vậy, hành vi lạng lách, đánh võng, chèn ép, dừng xe để cản trở phương tiện khác trên cao tốc cần phải được nhìn nhận là hành vi đặc biệt nguy hiểm, chứ không thể coi là chuyện nóng giận nhất thời giữa những tài xế”, luật sư Cường bày tỏ quan điểm.