Vì sao sân Azteca khai mạc World Cup 2026 được gọi là 'Thánh địa' bóng đá

Khi World Cup 2026 chính thức khởi tranh tại Mexico City, mọi ánh mắt sẽ một lần nữa hướng về sân vận động Azteca - công trình đã trở thành biểu tượng của bóng đá thế giới suốt hơn nửa thế kỷ qua. Với việc tổ chức các trận đấu tại World Cup 2026, Azteca sẽ đi vào lịch sử với tư cách sân vận động đầu tiên và duy nhất từng đăng cai ba kỳ World Cup (1970, 1986 và 2026).

Đối với người Mexico, Azteca không đơn thuần là một sân bóng. Đây là niềm tự hào quốc gia, là nơi chứng kiến những khoảnh khắc vĩ đại nhất của bóng đá thế giới, đồng thời là công trình thể thao mang tính biểu tượng bậc nhất khu vực Bắc Mỹ.

Thánh địa bóng đá Mexico

Ý tưởng xây dựng sân vận động Azteca xuất hiện vào đầu thập niên 1960 khi Mexico muốn sở hữu một sân vận động đủ tầm vóc để cạnh tranh với các cường quốc bóng đá trên thế giới. Công trình được thiết kế bởi hai kiến trúc sư Pedro Ramirez Vazquez và Rafael Mijares trên khu đất tại vùng Santa Ursula Coapa ở phía nam thủ đô Mexico City. Nhà văn Juan Villoro kể rằng kiến trúc sư Vazquez đặc biệt chú trọng phần ngoại thất của sân, với những khối bê tông khổng lồ gợi nhớ đến hoa văn trên các kim tự tháp Aztec.

Sân vận động Azteca nhìn từ bên ngoài. (Ảnh: AP)

Việc xây dựng bắt đầu vào tháng 8/1962 và kéo dài khoảng bốn năm. Hơn 800 công nhân tham gia thi công với tổng cộng khoảng 7 triệu giờ lao động. Để hoàn thành công trình khổng lồ này, các nhà thầu đã sử dụng khoảng 100.000 tấn bê tông cùng 8.000 tấn thép. Tên gọi "Azteca" cũng được người hâm mộ bình chọn là cái tên hay nhất.

Ngày 29/5/1966, sân vận động chính thức khánh thành. Sự kiện đầu tiên được tổ chức tại Azteca là trận giao hữu giữa Club America và Torino của Italy. Hơn 105.000 khán giả đã lấp kín các khán đài trong ngày lịch sử ấy. Bàn thắng đầu tiên tại Azteca được ghi bởi Arlindo Dos Santos chỉ sau chưa đầy 10 phút thi đấu.

Kể từ đó, Azteca nhanh chóng trở thành trái tim của bóng đá Mexico. Đây là sân nhà của Club America và từng là nơi thi đấu của nhiều đội bóng nổi tiếng khác như Cruz Azul, Atlante, Atletico Espanol hay Necaxa. Trong nhiều thập kỷ, sân vận động này liên tục tổ chức các trận chung kết giải vô địch Mexico cũng như những trận đấu quan trọng của đội tuyển quốc gia.

Không chỉ gắn liền với bóng đá, Azteca còn là địa điểm diễn ra hàng loạt sự kiện thể thao và văn hóa quy mô lớn. Thế vận hội Mexico City 1968, các trận đấu NFL của bóng bầu dục Mỹ, những buổi hòa nhạc của Michael Jackson hay trận quyền anh lịch sử của Julio Cesar Chavez trước hơn 132.000 khán giả đều từng diễn ra tại đây.

Nơi Pele đăng quang, Maradona hóa huyền thoại

Nếu phải chọn một lý do khiến Azteca trở thành huyền thoại, đó chắc chắn là những dấu ấn mà Pele và Diego Maradona để lại tại đây. World Cup 1970 được xem là một trong những kỳ World Cup đẹp nhất lịch sử.

Pele cùng đội tuyển Brazil giành chức vô địch World Cup 1970 tại sân vận động Azteca. (Ảnh: AP)

Trên mặt cỏ Azteca, đội tuyển Brazil với dàn ngôi sao Pele, Jairzinho, Rivelino, Tostao và Gerson đã trình diễn thứ bóng đá rực rỡ. Trong trận chung kết gặp Italy, Brazil giành chiến thắng 4-1 để lên ngôi vô địch thế giới lần thứ ba.

Đó cũng là lần cuối cùng Pele bước lên đỉnh cao World Cup. Hình ảnh "Vua bóng đá" nâng cao chiếc cúp Jules Rimet tại Azteca đã trở thành biểu tượng bất tử của môn thể thao vua. Chiến thắng này giúp Brazil được giữ vĩnh viễn chiếc cúp Jules Rimet theo quy định của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) thời điểm đó.

Mười sáu năm sau, Azteca tiếp tục chứng kiến một chương huy hoàng khác của lịch sử bóng đá thế giới. Tại World Cup 1986, Diego Maradona biến sân vận động này thành sân khấu riêng của mình. Trong trận tứ kết với đội tuyển Anh, huyền thoại người Argentina ghi hai bàn thắng nổi tiếng nhất lịch sử World Cup. Đó đều là những pha lập công để đời.

Bàn đầu tiên là pha bóng gây tranh cãi được gọi là "Bàn tay của Chúa", khi Maradona dùng tay đưa bóng vào lưới nhưng trọng tài không phát hiện. Chỉ vài phút sau, ông thực hiện pha solo dài hơn nửa sân, vượt qua hàng loạt cầu thủ Anh trước khi ghi bàn. FIFA sau này gọi đó là "Bàn thắng thế kỷ".

Pha bóng gây tranh cãi được gọi là "Bàn tay của Chúa" của Maradona. (Ảnh: AP)

Sau này, hậu bối của Maradona là Messi đã "diễn lại" cả hai bàn thắng để đời của Maradona ở La Liga. Hai khoảnh khắc đối lập, một gây tranh cãi, một đạt đến mức hoàn mỹ, đã góp phần tạo nên hình tượng Maradona trong lịch sử bóng đá.

Sau khi đánh bại Anh, Argentina tiếp tục tiến vào chung kết và vượt qua Tây Đức để vô địch World Cup. Azteca trở thành nơi chứng kiến Maradona bước vào ngôi đền của những huyền thoại vĩ đại nhất mọi thời đại.

Ngoài Pele và Maradona, sân vận động này còn gắn liền với hàng loạt cột mốc đáng nhớ. Trận bán kết Italy thắng Tây Đức 4-3 tại World Cup 1970, thường được gọi là "Trận đấu của thế kỷ", cũng diễn ra tại đây. Huyền thoại Franz Beckenbauer khi ấy thi đấu với cánh tay bị trật khớp và được băng cố định trước ngực, tạo nên một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng của World Cup.

Đội tuyển Mexico cũng có nhiều ký ức đẹp tại Azteca. Đây là nơi Manuel Negrete ghi siêu phẩm vô lê, được đánh giá là bàn thắng đẹp nhất World Cup 1986. Mexico cũng từng đăng quang Cúp Liên đoàn các châu lục năm 1999, Cúp Vàng cùng năm và U17 World Cup năm 2011 trên chính sân nhà.

Trước thềm World Cup 2026, Azteca tiếp tục được cải tạo toàn diện để đáp ứng các tiêu chuẩn hiện đại của FIFA. Qua nhiều lần nâng cấp, sức chứa của sân đã giảm từ hơn 100.000 chỗ xuống khoảng 87.000 chỗ nhằm tăng sự tiện nghi, an toàn và chất lượng dịch vụ cho khán giả.