Vệ tinh NanoDragon 'Made in Vietnam' được nghiên cứu, chế tạo thế nào?

Sau hơn 6 tháng vào vũ trụ, đến nay các đơn vị vẫn chưa thu được tín hiệu của vệ tinh NanoDragon "made in Vietnam". Ông Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC), Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, các kỹ sư, chuyên gia của đơn vị vẫn tiếp tục nỗ lực tìm kiếm tín hiệu vệ tinh. NanoDragon cùng 8 vệ tinh khác cùng tham gia vào vũ trụ hôm 9/11/2021.

"Hiện trạm mặt đất chưa thu được thông tin nên chưa xác định được những thông số trạng thái chi tiết của vệ tinh. Tuy nhiên, trạm mặt đất của VNSC vẫn để chế độ thu tự động tín hiệu khi vệ tinh qua trạm. Một số trạm mặt đất trên thế giới cũng đang tiếp tục tìm tín hiệu”, tiến sĩ Huy nói. 

“Có những vệ tinh không hiểu vì lý do gì mà sau một thời gian người ta lại thu được tín hiệu”, ông Huy nói. Đây là vệ tinh nghiên cứu nên việc xảy ra mất tín hiệu cũng không phải hiếm. Trong trường hợp không thể thu được tín hiệu của vệ tinh NanoDragon thì chúng ta vẫn cố gắng chế tạo các vệ tinh tiếp theo, từ đó tiến tới làm chủ cộng nghệ vệ tinh trong tương lai.

NanoDragon có 3 đường truyền thông, gồm: Đường truyền dữ liệu đo xa từ vệ tinh phát xuống mặt đất ở dải tần UHF, đường phát lệnh điều khiển từ mặt đất lên ở dải tần VHF và đường truyền dữ liệu nhiệm vụ từ vệ tinh xuống mặt đất ở băng tần S.

Theo tiến sĩ Huy, quá trình chế tạo NanoDragon mang lại nhiều kinh nghiệm và bài học quý giá cho các kỹ sư cũng như cán bộ của Trung tâm trong các giai đoạn như: thiết kế chế tạo, tích hợp thử nghiệm, phóng và chuẩn bị vận hành khai thác. NanoDragon là vệ tinh dạng cubesat lớp nano nặng 3,8 kg với kích thước tiêu chuẩn 3U (100 x 100 x 340,5 mm).

Vệ tinh được Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nghiên cứu và chế tạo từ năm 2017. “Năm 2014, chúng tôi bắt đầu 'thai nghén' vệ tinh do Việt Nam thiết kế. Năm 2017 chúng tôi xin được kinh phí thực hiện đề tài “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, phóng và vận hành thử nghiệm vệ tinh siêu nhỏ cỡ nano” thuộc “Chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia về công nghệ vũ trụ giai đoạn 2016 - 2020”, tiến sĩ Huy nói.

Quá trình nghiên cứu, thiết kế, tích hợp, thử nghiệm chức năng vệ tinh hoàn toàn được thực hiện tại Việt Nam, bởi các cán bộ nghiên cứu của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Không chỉ vậy, toàn bộ cấu trúc cơ khí và mạch phân phối nguồn và một số mạch phụ trợ khác của vệ tinh cũng được tự chế tạo trong nước.

Vệ tinh NanoDragon được phát triển với mục đích dùng công nghệ chùm vệ tinh cỡ siêu nhỏ để thu tín hiệu nhận dạng tự động tàu thủy sử dụng cho mục đích tránh bị va chạm hoặc kết hợp dữ liệu để theo dõi, giám sát phương tiện trên biển. Vệ tinh cũng được thiết kế để nhằm xác minh chất lượng của hệ thống điều khiển và xác định tư thế vệ tinh và một máy tính tiên tiến mới được phát triển riêng dành cho vệ tinh cỡ nhỏ. Vệ tinh sẽ hoạt động ở quỹ đạo đồng bộ mặt trời ở độ cao khoảng 560 km.

Sau khi hoàn thành thử nghiệm, ngày 17/8, NanoDragon được Trung tâm Vũ trụ Việt Nam bàn giao cho Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) để đợi phóng lên quỹ đạo theo Chương trình trình diễn công nghệ vệ tinh sáng tạo 2.

Song song quá trình phát triển vệ tinh là quá trình phát triển trạm mặt đất. Chế tạo và phóng thành công vệ tinh NanoDragon là bước đi tiếp theo đánh dấu việc từng bước Việt Nam làm chủ hơn về công nghệ vệ tinh.

Toàn bộ quá trình thiết kế, gia công chế tạo, lắp ráp tích hợp và thử nghiệm chức năng của vệ tinh NanoDragon diễn ra ở Việt Nam và không cần sự giúp đỡ nào đáng kể về mặt công nghệ. 

Năm 2013, vệ tinh siêu nhỏ PicoDragon (1kg) do Trung tâm Vũ trụ Việt Nam nghiên cứu, chế tạo cũng được phóng, hoạt động tương đối ổn định trong khoảng 3 tháng và liên tục phát tín hiệu quảng bá với bản tin “PicoDragon VietNam” đến các trạm mặt đất trên toàn thế giới. Tiếp theo đến năm 2019 MicroDragon - một sản phẩm nằm trong Hợp phần đào tạo vệ tinh cơ bản, thành phần của Dự án “Phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu sử dụng vệ tinh quan sát Trái Đất".

https://vtc.vn/ve-tinh-nanodragon-made-in-vietnam-duoc-nghien-cuu-che-tao-the-nao-ar681024.html