Ứng dụng công nghệ ‘muỗi ăn muỗi’ để diệt dịch chikungunya

Dịch sốt chikungunya – căn bệnh truyền nhiễm do muỗi gây ra – đang bùng phát mạnh tại Trung Quốc và có nguy cơ lan rộng sang các nước trong khu vực Đông Á. Trước tình hình này, các cơ quan y tế đã triển khai hàng loạt công nghệ hiện đại để kiểm soát muỗi và ngăn chặn dịch bệnh.

Nhân viên môi trường xử lý điểm nước đọng – nơi muỗi thường sinh sản. (Nguồn: Scmp)

“Muỗi ăn muỗi” – chiến lược sinh học tiên tiến

Hồng Kông (TQ) đang xem xét áp dụng mô hình kiểm soát sinh học từng triển khai tại Foshan: Sử dụng muỗi đã được xử lý (mang vi khuẩn Wolbachia hoặc bị triệt sản) để làm giảm khả năng sinh sản và truyền bệnh của muỗi hoang dã. Theo một quan chức của Hồng Kông (TQ), chiến lược này sẽ được thử nghiệm trong thời gian tới, dù cần thêm thời gian để phát triển và đánh giá hiệu quả.

Đây là công nghệ sinh học tiên tiến, không dùng hóa chất, giúp giảm nguy cơ kháng thuốc và hạn chế tác động môi trường. Mô hình “muỗi ăn muỗi” từng được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá là một trong những hướng đi tiềm năng trong kiểm soát dịch bệnh do muỗi truyền.

Từ đầu tháng 8, Hồng Kông (TQ) ghi nhận 6 ca nhập cảnh mắc chikungunya, trong đó có trường hợp từ Phật Sơn, Trung Quốc. Chính quyền lập tức tăng cường xử lý các điểm sinh sản muỗi, giám sát dịch tễ và cảnh báo cộng đồng. Hệ thống giám sát hiện đại giúp phát hiện sớm ca bệnh và ngăn nguy cơ lây lan nội địa.

Theo bác sĩ Wong Hoi-kei – chuyên gia Trung tâm Bảo vệ Sức khỏe Hồng Kông – nguy cơ dịch bệnh trở thành nội địa vẫn ở mức thấp nhờ hệ thống kiểm soát muỗi hiệu quả. Tuy nhiên, ông cảnh báo nguy cơ lây lan vẫn ở mức trung bình trong mùa hè, khi thời tiết ẩm ướt tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản.

Dù vaccine chikungunya đang được nghiên cứu, bác sĩ Wong cho biết hiện chưa có loại nào được sử dụng rộng rãi. WHO và các chuyên gia quốc tế vẫn đang đánh giá độ an toàn và hiệu quả của vaccine, và chỉ áp dụng thử nghiệm cho nhóm có nguy cơ cao.

Nhân viên môi trường Hồng Kông loại bỏ điểm nước đọng và thảm thực vật. (Nguồn: Scmp)

Drone truy tìm ổ nước đọng và giám sát diện rộng

Trước đó, tại thành phố Phật Sơn, Trung Quốc, nơi ghi nhận hơn 7.000 ca nhiễm, chính quyền Trung Quốc đã sử dụng drone để bay qua các khu dân cư, công trường và mái nhà nhằm phát hiện các điểm có nước đọng – nơi muỗi thường đẻ trứng. Drone không chỉ giúp giám sát diện rộng mà còn hỗ trợ phun thuốc diệt muỗi tại các vị trí khó tiếp cận.

Ngoài ra, Trung Quốc còn áp dụng các biện pháp mạnh như phạt tiền lên tới 10.000 nhân dân tệ và cắt điện nếu người dân không loại bỏ nước đọng quanh nhà. Đây là một phần trong chiến dịch kiểm soát dịch bệnh quy mô lớn, được triển khai sau khi virus chikungunya lần đầu tiên xuất hiện tại Trung Quốc.

Một công nhân đang phun thuốc trừ sâu tại một khu dân cư ở Đông Quan, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Nguồn: Getty Images)

Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên chủ động phòng ngừa bằng cách: mặc quần áo dài tay, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối; dùng thuốc chống muỗi chứa DEET; tránh sử dụng nước hoa hoặc mỹ phẩm có mùi thơm khi ra ngoài, vì muỗi rất dễ bị thu hút bởi mùi hương.

Bác sĩ Mike Kwan Yat-wah – Đại học Hồng Kông – nhấn mạnh: “Muỗi rất nhạy với mùi nước hoa, nên tốt nhất là tránh dùng các sản phẩm có hương khi ra ngoài, đặc biệt vào thời điểm muỗi hoạt động mạnh.”

https://vtcnews.vn/ung-dung-cong-nghe-muoi-an-muoi-de-diet-dich-chikungunya-ar959487.html