Trung Quốc đổ tỷ USD cho robot hình người, tham vọng vượt Mỹ

Nỗ lực thương mại hóa robot hình người của Trung Quốc đang diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt sau khi những màn trình diễn vũ đạo gây sốt tại Chương trình Xuân vãn năm ngoái.

Ai Lin, một streamer bán hàng tại Hàng Châu, đã đầu tư 30.000 USD để mua robot đầu tiên mở dịch vụ cho thuê. Với mức giá 3.000 NDT mỗi ngày, khách hàng có thể thuê robot để thu hút đám đông tại các triển lãm, biểu diễn sự kiện hoặc hỗ trợ cầu hôn.

Tuy nhiên, Ai Lin thừa nhận rằng thị trường robot hình người vẫn chưa thực sự bùng nổ, vì hiện tại chúng chưa thể tự vận hành và chủ yếu chỉ là những món đồ chơi kích thước lớn.

Bắc Kinh đang đầu tư hàng tỷ USD vào lĩnh vực này nhằm nâng cao năng suất trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại và lực lượng lao động sụt giảm.

Lian Jye Su, chuyên gia phân tích cấp cao tại Omdia, nhận định rằng đây là cơ hội hiếm hoi để thế giới nhìn về Trung Quốc trong lĩnh vực robot hình người, vốn trước đây chủ yếu do Đức, Nhật Bản và Mỹ dẫn đầu.

Theo CNN, một nhà máy tại Bắc Kinh đặt mục tiêu giao 10.000 robot vào cuối năm 2026 và 500.000 con vào năm 2030. Morgan Stanley ước tính rằng đến năm 2050, thế giới sẽ có khoảng một tỷ robot hình người, tạo ra thị trường trị giá hơn 5.000 tỷ USD.

Hiện tại, Trung Quốc chiếm phần lớn số lượng robot hình người giao trên toàn cầu, vượt xa các đối thủ như Tesla hay Figure AI. Đầu tháng này, Bắc Kinh đã khởi động sáng kiến đưa robot vào hơn 100 “kịch bản ứng dụng giá trị cao” trong năm nay. CEO Tesla, Elon Musk, từng chia sẻ rằng đối thủ cạnh tranh lớn nhất trong lĩnh vực này chắc chắn sẽ đến từ Trung Quốc.

Theo dữ liệu chính thức, Trung Quốc có hơn 153.000 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cho thuê robot. Dịch vụ này đã xuất hiện trên các nền tảng trực tuyến như Xianyu, Douyin và SHAREBOT, với giá chỉ từ 3.500 NDT mỗi ngày, bao gồm cả phí vận chuyển và kỹ thuật viên điều khiển. Hãng sản xuất AGIBOT dự báo thị trường cho thuê robot có thể đạt 1,5 tỷ USD vào cuối năm 2026.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa biểu diễn và ứng dụng thực tế vẫn còn lớn. Tại trung tâm đào tạo X-Humanoid ở Bắc Kinh, hơn 120 robot đang thực hiện các thao tác lặp đi lặp lại như phân loại bưu kiện hay thay tã dưới sự điều khiển của con người.

Thách thức lớn nhất hiện nay là robot thiếu dữ liệu thế giới thực để trở thành lao động thực thụ. Các hãng sản xuất phải trả tới 150 USD mỗi giờ để thu thập dữ liệu tương tác vật lý.

Ngoài ra, giới hạn về phần cứng cũng là một rào cản lớn. Marco Wang, chuyên gia tại Interact Analysis, cho biết việc hoàn thiện bàn tay linh hoạt của robot rất khó khăn do phải nén nhiều linh kiện vào không gian nhỏ, dẫn đến tình trạng quá nhiệt, chi phí cao và độ bền kém.

Do đó, nhu cầu hiện tại chủ yếu đến từ khu vực công và các dự án thử nghiệm. UBTECH, một trong những doanh nghiệp lớn nhất trong ngành, cho biết các dòng robot tiên tiến nhất của hãng mới chỉ đạt khoảng 80% năng suất của con người trong một số tác vụ đơn giản.

Trung Quốc vẫn tiếp tục đẩy mạnh triển khai thực tế bằng cách hạ giá thành sản phẩm, với hơn 140 nhà sản xuất robot hình người hiện có. Tuy nhiên, tình trạng thị trường quá tải trong khi nhu cầu thực tế còn thấp đang khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn.

Unitree, nhà sản xuất robot hình người lớn nhất thế giới tại Hàng Châu, đang chuẩn bị niêm yết tại Thượng Hải, nhưng phần lớn doanh số của hãng vẫn đến từ các viện nghiên cứu, trong khi ứng dụng công nghiệp chỉ chiếm chưa tới 10%.

Khi được hỏi về thời điểm robot có thể tham gia dây chuyền sản xuất, đại diện truyền thông Yolanda Xie của Unitree cho biết: “Điều đó phụ thuộc vào các bước đột phá công nghệ và sự phát triển chung của toàn ngành”.