Trung Quốc biến nhà máy công nghệ thành lớp học cuối tuần cho trẻ em

Tại Trung Quốc, những chuyến du lịch cuối tuần của các gia đình trung lưu đang có một thay đổi đáng chú ý.

Thay vì chỉ đưa con đến công viên giải trí, sở thú hay các điểm tham quan truyền thống, ngày càng nhiều phụ huynh lựa chọn nhà máy xe điện, trung tâm robot, cơ sở nghiên cứu máy bay không người lái hay dây chuyền sản xuất thông minh làm điểm đến trải nghiệm.

Đằng sau sự dịch chuyển tưởng như đơn giản ấy là một xu hướng lớn hơn nhiều, khi công nghệ cao đang được đưa ra khỏi phòng thí nghiệm và nhà xưởng để bước vào đời sống gia đình như một phần của giáo dục, tiêu dùng và cả định hình niềm tin vào thương hiệu nội địa.

Đầu năm nay, doanh nhân Terry Fang ở Quảng Châu đưa các con đến tham quan một công ty hàng không tầm thấp. Tại đây, bọn trẻ được tận mắt chứng kiến máy bay điện cất cánh thẳng đứng, tự điều hướng và tránh chướng ngại vật trong thời gian thực. Sau chuyến đi, cậu con trai tám tuổi của ông gần như bị chinh phục hoàn toàn.

“Con tôi nói công nghệ Trung Quốc thật sự rất tuyệt,” ông Fang kể. Với ông, điều giá trị nhất không nằm ở một buổi tham quan mà ở việc những đứa trẻ bắt đầu hình dung công nghệ không còn là khái niệm xa vời trên màn hình hay trong sách giáo khoa, mà là thứ đang hiện hữu và vận hành trước mắt.

Những chuyến đi như vậy hiện không còn hiếm tại các đô thị lớn của Trung Quốc. Hàng loạt doanh nghiệp công nghệ từ hãng xe điện, công ty robot đến nhà sản xuất máy bay không người lái đã mở cửa nhà máy, trung tâm nghiên cứu hoặc dây chuyền sản xuất cho khách đăng ký tham quan dưới hình thức tour trải nghiệm kết hợp giáo dục.

Một chương trình kéo dài một ngày thường có giá khoảng 400 nhân dân tệ (58,5 USD). Những gói nhiều ngày đắt đỏ hơn nhưng vẫn kín chỗ nhanh chóng sau khi mở bán trên mạng xã hội và các nền tảng đặt dịch vụ trực tuyến.

Sức hút của loại hình này phản ánh tâm lý khá rõ của tầng lớp trung lưu thành thị Trung Quốc. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, robot và tự động hóa đang thay đổi nhanh chóng thị trường lao động, nhiều phụ huynh không muốn con chỉ tiếp xúc với công nghệ qua sách vở. Họ muốn trẻ được nhìn thấy tận mắt cách máy móc vận hành, cách dây chuyền thông minh hoạt động và cách những sản phẩm công nghệ cao được tạo ra.

Theo ông Peng Peng, Chủ tịch điều hành Hội Cải cách Quảng Đông, đây là biểu hiện của nhu cầu chuẩn bị kỹ năng nhận thức sớm cho thế hệ kế tiếp trước một môi trường cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào năng lực công nghệ.

Nói cách khác, những chuyến tham quan này không đơn thuần là giải trí cuối tuần. Chúng đang được nhiều gia đình xem như một khoản đầu tư giáo dục mềm, nơi trẻ em có thể hình thành trực giác công nghệ từ trải nghiệm thực tế.

He Huiying, một bà mẹ hai con ở Quảng Châu, cho rằng cảm giác con trẻ trực tiếp hiểu được robot định vị ra sao hay cánh tay máy phản hồi lệnh như thế nào mang lại sự yên tâm lớn hơn nhiều so với những thành tích học tập khô cứng.

“Nếu bọn trẻ hứng thú với công nghệ ngay từ bây giờ, tôi nghĩ đó là nền tảng tốt hơn rất nhiều cho tương lai,” cô nói.

Nhưng ở chiều ngược lại, đây cũng là một chiến lược tiếp cận người tiêu dùng rất khôn ngoan của các doanh nghiệp.

Khi một nhà máy xe điện hay trung tâm nghiên cứu robot trở thành điểm check-in của các gia đình, doanh nghiệp không chỉ đang giới thiệu sản phẩm. Họ đang tạo ra trải nghiệm cảm xúc và xây dựng niềm tin thương hiệu ngay từ lứa tuổi nhỏ nhất.

Hãng công nghệ Xiaomi hiện bán vé tham quan nhà máy thông qua hình thức xổ số vì nhu cầu vượt xa số chỗ mở cửa. Nhiều tour của các hãng xe điện hoặc doanh nghiệp máy bay không người lái cũng nhanh chóng cháy vé, biến việc bước chân vào nhà máy thành một trải nghiệm khan hiếm mang tính biểu tượng.

Tại Thâm Quyến, Jade Zheng cho biết sau một số chuyến tham quan công nghệ, con trai cô thường xuyên nói về xe tự lái trong các bữa ăn gia đình.

“Thằng bé bảo chiếc xe tiếp theo của nhà mình nhất định phải có hệ thống lái thông minh tiên tiến nhất trong nước. Với cháu, đó mới là thứ ngầu nhất,” cô kể.

Chi tiết nhỏ ấy cho thấy hiệu ứng lớn hơn nhiều phía sau các tour trải nghiệm, đó là trẻ em không chỉ được truyền cảm hứng nghề nghiệp mà còn sớm hình thành thiện cảm với những thương hiệu công nghệ nội địa đang nổi lên.

Trong bối cảnh nhiều trường đại học Trung Quốc đồng loạt mở rộng tuyển sinh các ngành trí tuệ nhân tạo, robot và sản xuất tiên tiến, nhu cầu với các hoạt động học tập gắn với khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học càng được thúc đẩy mạnh hơn.

Ông Zheng Qunming, Phó hiệu trưởng Trường Du lịch thuộc Đại học Sư phạm Hồ Nam, nhận định các tour học tập tích hợp trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo và tham quan dây chuyền sản xuất đang trở thành một phần trong quá trình bồi dưỡng năng lực số cho thế hệ trẻ.

Theo dữ liệu từ nền tảng du lịch trực tuyến Trip.com, du lịch công nghiệp nằm trong nhóm xu hướng tăng trưởng nhanh nhất trong kỳ nghỉ Quốc khánh năm ngoái, trong đó các chuyến tham quan nhà máy hàng không, ô tô và vũ trụ chiếm hơn 20% tổng lượt tìm kiếm liên quan.

ChinaIRN dự báo quy mô thị trường này có thể vượt 300 tỷ nhân dân tệ (44 tỷ USD) vào năm 2029.

Tuy nhiên, con số doanh thu chỉ phản ánh một phần câu chuyện. Giá trị lớn hơn nằm ở chỗ Trung Quốc đang biến chính các nhà máy công nghệ thành lớp học xã hội hóa cho thế hệ mới, nơi giáo dục STEM, tiêu dùng trung lưu và chiến lược quảng bá thương hiệu nội địa hòa vào cùng một trải nghiệm.

Khi những đứa trẻ coi dây chuyền robot hay xe tự lái là điểm đến cuối tuần hấp dẫn hơn công viên giải trí, điều được bán ra không còn chỉ là một tour tham quan. Đó là niềm tin rằng tương lai của chúng sẽ gắn với chính những cỗ máy đang vận hành trong các nhà máy Trung Quốc hôm nay.