TP.HCM chuẩn bị phát hành trái phiếu bổ sung vốn cho đầu tư các dự án metro

Theo thông báo chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường, liên quan đến việc chuẩn bị triển khai các tuyến đường sắt đô thị, Thành phố đã thống nhất danh mục 6 tuyến đường sắt đô thị ưu tiên đầu tư hoàn thành trước năm 2030.

Về nguồn lực, TP.HCM giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp các bộ, ngành Trung ương cập nhật kết quả làm việc về nguồn vốn trung hạn giai đoạn 2026-2030, trong đó lưu ý khoản vốn ưu tiên tối thiểu 100.000 tỷ đồng đã được thống nhất.

Trên cơ sở hạn mức dư nợ vay tối đa của Thành phố khoảng 272.000 tỷ đồng, Sở Tài chính rà soát, phân tích phương án huy động vốn, bảo đảm cân đối nguồn lực đầu tư, không làm phát sinh bội chi ngân sách nhà nước.

Cùng với đó, Sở Tài chính phối hợp Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước TP.HCM (HFIC) xây dựng phương án phát hành trái phiếu chính quyền địa phương theo nhu cầu hàng năm, nhằm bổ sung nguồn vốn cho các dự án metro. Thành phố yêu cầu các đơn vị này tổng hợp, đề xuất kế hoạch và lộ trình huy động vốn, báo cáo trước ngày 23/4.

Ngoài ra, Ban Quản lý Đường sắt đô thị phải xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành phần mềm quản lý, theo dõi tiến độ tổng thể các tuyến metro, đồng thời xây dựng kế hoạch phát triển công nghiệp đường sắt.

Riêng Sở Xây dựng phải chủ trì nhiều nhiệm vụ, như xây dựng kế hoạch triển khai cơ chế thuê chuyên gia, nghiên cứu phương án tái định cư. Đồng thời hoàn thành báo cáo rà soát mạng lưới trong quý 2 và tổng hợp cơ chế chính sách đặc thù trước ngày 25/4.

Với các tuyến metro sắp triển khai, lãnh đạo Thành phố yêu cầu các sở, ngành, Ban quản lý đường sắt đô thị nêu từng mốc thời gian cụ thể.

Trong đó, với tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm phải hoàn thiện thủ tục để khởi công trước ngày 30/4.

Với tuyến Thủ Thiêm - sân bay Long Thành, lãnh đạo Thành phố yêu cầu phải bảo đảm khởi công trước ngày 30/6.

Riêng tuyến Bến Thành - Cần Giờ đã động thổ ngày 19/12/2025, yêu cầu phải hoàn thành công tác bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư trong tháng 11/2026 này.

UBND TP.HCM cũng đã ban hành danh mục dự án thu hút đầu tư trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030, trong đó kêu gọi đầu tư 9 tuyến metro khoảng 375km, tổng vốn hơn 981.000 tỷ đồng.

Các tuyến này kết nối từ trung tâm Thành phố về các hướng Bình Dương, Vũng Tàu và vùng lân cận, tạo động lực phát triển đô thị, kinh tế.

Các tuyến kêu gọi đầu tư gồm Metro số 1 từ Bến Thành đến An Hạ (Bình Chánh), có chiều dài 21,1km, tổng vốn đầu tư khoảng 86.521 tỷ đồng.

Tuyến Metro số 2 gồm 2 đoạn Tham Lương - Củ Chi và Bến Thành - Thủ Thiêm, tổng chiều dài gần 51km, vốn đầu tư khoảng 73.176 tỷ đồng. Đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm đang chuẩn bị khởi công, dự kiến ngày 29/4 tới.

Trong tuyến này, Thành phố cũng ưu tiên đoạn đi Củ Chi để phát triển không gian đô thị khu Tây Bắc thành phố; đồng thời thu hút khách du lịch, với điểm đến là Di tích lịch sử địa đạo Củ Chi.

Hai tuyến metro nối từ Bình Dương về trung tâm Thành phố cũng nằm trong danh sách kêu gọi đầu tư, là Metro số 1 nối tư thành phố mới Bình Dương đến Suối Tiên dài hơn 29km, vốn khoảng 46.725 tỷ đồng và Metro số 2 từ Thủ Dầu Một - TP.HCM dài gần 22km, vốn đầu tư khoảng 59.968 tỷ đồng.

Hiện Ban Quản lý đường sắt đô thị được giao làm chủ đầu tư 2 tuyến này, và đang chuẩn bị các phương án triển khai.

Tuyến Metro số 3 Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ, có tính đến nối sân bay Long Thành dài 63km, tổng vốn hơn 127.600 tỷ đồng, đi qua các phường Vũng Tàu, Tam Thắng, Rạch Dừa cũng là tuyến kêu gọi đầu tư và ưu tiên hoàn thành giai đoạn 2026 - 2030.

Tuyến tiếp theo là Metro nối từ Hiệp Bình Phước - An Hạ dài gần 46km, vốn đầu tư hơn 133.300 tỷ đồng. Tuyến này sẽ kết nối với tuyến số 2 Thủ Dầu Một - TP.HCM, đi qua các phường, xã của Bình Chánh cũ nối An Lạc, Phú Lâm đến Chợ Lớn, An Đông ngang khu trung tâm Vườn Lài, Bàn Cờ, Cầu Ông Lãnh, Tân Định, Gia Định, Bình Thạnh, Hiệp Bình.

Tuyến Metro số 4 từ Đông Thạnh (Hóc Môn) nối Hiệp Phước (Nhà Bè) dài hơn 47km, tổng vốn khoảng 157.400 tỷ đồng, đóng vai trò kết nối khu vực Tây Bắc và phía Nam ngang qua trung tâm Thành phố, cũng nằm trong danh sách kêu gọi đầu tư.

Danh mục còn có Metro số 6 (tuyến Vành đai trong) từ ga Bà Quẹo kết nối tuyến Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương đến Phú Hữu dài gần 54km, với tổng vốn hơn 211.600 tỷ đồng. Đây là tuyến metro TP.HCM ưu tiên thực hiện và hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2030, nhằm kết nối giữa sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành.

Tuyến Thủ Thiêm - Long Thành dài gần 42km, tổng vốn hơn 84.700 tỷ đồng, cũng là tuyến nằm trong danh mục kêu gọi đầu tư. Thành phố đang tích cực chuẩn bị các phương án để khởi công trước 30/6 tới, hoàn thiện trong năm 2030.

Theo ông Phan Công Bằng, Giám đốc Ban Quản lý đường sắt đô thị, TP.HCM đã xây dựng lộ trình phát triển dài hạn cho đường sắt đô thị. Trong đó đến 2030, có 187km metro hoàn thành bao gồm 6 tuyến.

Đó là Bến Thành - Suối Tiên; Tham Lương - Bến Thành - Thủ Thiêm; Thủ Thiêm - Long Thành; tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên; Giai đoạn 1 của tuyến số 6 Phú Hữu - Bà Quẹo - Vòng xoay Phú Lâm - Phú Hữu (từ Bà Quẹo đến Phú Hữu) và tuyến Bến Thành - Cần Giờ.

Đến năm 2035, TP.HCM dự kiến đưa vào khai thác 14 tuyến metro, với khoảng 462 km.

Đến năm 2045, mạng lưới sẽ hoàn chỉnh với 19 tuyến, khoảng 700km.

Để đảm bảo đầu tư, Thành phố chủ động huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia nghiên cứu và đầu tư các tuyến mới.

Cũng theo ông Bằng, Ban Quản lý Đường sắt đô thị được giao làm chủ đầu tư 10 dự án metro.

Dự kiến cuối năm 2026 khởi công các tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, tuyến Thủ Dầu Một - TP.HCM và giai đoạn 1 tuyến số 6 từ sân bay Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu.