Tiến sĩ ở VN: Quy trình ngặt nghèo, chất lượng... hên xui

Xã hội

aA

Bảo vệ tiến sĩ ở Việt Nam phải qua 10 lần nhưng chất lượng lại không được đánh giá cao

Tờ Thanh Niên dẫn lời PGS Tạ Hải Tùng, Giám đốc Trung tâm quốc tế nghiên cứu và phát triển công nghệ định vị sử dụng vệ tinh (NAVIS), ĐH Bách khoa Hà Nội, kể lại chuyện bảo vệ luận án tiến sĩ của một nghiên cứu sinh và cho biết: “Bảo vệ tiến sĩ ở ta quy trình phải nói là ngặt nghèo nhất thế giới”.

tien si o vn quy trinh ngat ngheo chat luong hen xui

Đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam. Ảnh minh họa

Ông nêu ví dụ cụ thể: "Cứ 6 tháng một lần lại phải seminar bảo vệ như bảo vệ tốt nghiệp. Trước khi kết thúc phải làm seminar cấp bộ môn, ở đó các thầy cô góp ý tưng bừng. Sửa luận án xong mới được nộp lên trường. Trung bình 4 năm mới xong, vậy là phải 8 - 9 buổi bảo vệ, cộng thêm 1 buổi bảo vệ đề cương. Khủng khiếp!”.

Chưa hết, ông Tùng còn cho biết, quy trình bảo vệ còn phải qua 3 bước. Bước 1 bảo vệ tại hội đồng cơ sở, nghiên cứu sinh (NCS) phải bảo vệ luận án trước 2 phản biện, 5 ủy viên.

Bước 2 là phản biện kín, trường sẽ "bí mật" gửi luận án đến cho 2 nhà khoa học phản biện, và 50 phiếu xin ý kiến nhận xét luận án tóm tắt của NCS. Hai chuyên gia phản biện kín đồng ý, bản tóm tắt luận án được nhận về đủ 15 ý kiến thì quy trình bảo vệ mới được chuyển đến bước 3, tức là bảo vệ ở hội đồng cấp trường. Cũng lại 2 giáo viên phản biện, 5 ủy viên, cũng góp ý ráo riết rồi yêu cầu sửa chữa nọ kia.

Trong khi đó, dẫn quy trình ở các nước, PGS Tạ Hải Tùng so sánh: “Châu Âu chỉ có bước 1 và bước 3. Còn Úc chỉ có bước 2, mà ra được đến bảo vệ thì nghĩa là luận án tốt rồi, nên dễ được cho qua.

Cũng nói trên tờ báo này, PGS Trần Minh Tiến, Viện Vật lý, Viện Hàn lâm khoa học công nghệ VN còn kể ra một số quy định mang nặng tính hình thức nhất đó là yêu cầu phải có 15 ý kiến nhận xét bản tóm tắt luận án.

Theo ông Tiến, bản tóm tắt rất sơ lược, dù đọc xong cũng chỉ đưa ra được nhận xét một cách hình thức, mang tính hình thức.

Chất lượng thấp

Mặc dù quy trình nghiêm ngặt, khó khăn là thế nhưng chất lượng tiến sĩ ở Việt Nam vẫn luôn được đánh giá thấp.

Thực trạng trên đã được Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Trọng Thừa xác nhận tại buổi họp báo thường kỳ hồi tháng 8 của bộ này.

Ông Thừa cho biết, trên thực tế xã hội hiện nay có khá nhiều thạc sĩ và tiến sĩ “giấy”, vì thế, Bộ này đã tham mưu cho Chính phủ tạo "bộ lọc" để "gạt" bớt "thạc sĩ giấy", "tiến sĩ giấy" khi thực hiện chủ trương thu hút nhân tài từ các sinh viên xuất sắc và các cán bộ khoa học trẻ.

Ông Thừa cũng khẳng định rằng, nếu không tạo “bộ lọc” tốt với nhiều lớp thì sẽ để lọt những người không thực sự xuất sắc, hoặc sẽ bị nhóm lợi ích lợi dụng “cài cắm” người vào chương trình thu hút nhân tài tại các cơ quan Đảng, Nhà nước. Chưa kể con số những người thật sự xuất sắc cũng khá đông, nếu không kèm thêm các điều kiện phụ thì làm sao có thể tuyển dụng hết vào các cơ quan nhà nước được.

Theo thống kê năm 2016, Việt Nam đang có khoảng hơn 24.000 tiến sĩ. Mặc dù có lượng tiến sĩ đông đảo như vậy nhưng số lượng tiến sĩ công tác tại cơ sở đào tạo đại học, cao đẳng chỉ chiếm khoảng 15.000 người. Số còn lại đều làm quản lý trong các cơ quan hành chính nhà nước.