Thủ đoạn nhuộm xanh rau tươi bằng hóa chất gây xôn xao ở Trung Quốc

Vụ việc bắt đầu thu hút sự chú ý của dư luận sau khi một người dùng mạng xã hội họ Trương công bố loạt phóng sự điều tra độc lập tại huyện Du Trung, thành phố Lan Châu, tỉnh Cam Túc.

Vén màn thủ đoạn nhuộm xanh” rau củ tươi

Người này đã trực tiếp khảo sát 13 kho chứa rau củ tại các địa bàn trọng điểm như thị trấn Định Viễn và thị trấn Đáp Liên, qua đó ghi nhận hơn 50% số cơ sở có dấu hiệu dùng dung dịch lạ để xử lý ngồng xà lách.

Hình ảnh từ hiện trường phản ánh quy trình xử lý cẩu thả khi các thùng chứa dung dịch màu xanh cùng nhiều chai lọ hóa chất đặt rải rác xung quanh. Đáng chú ý, tại một điểm tập kết, người quay phim phát hiện bao bì một loại phụ gia mang nhãn “chất tạo màu hỗn hợp” màu xanh trái cây, làm dấy lên nghi vấn thương lái cố tình nhuộm màu để tạo độ tươi bóng cho nông sản.

Nhằm làm rõ bản chất của chất lỏng trên, người thực hiện video đã thu thập ba mẫu dung dịch ngâm từ ba kho rau khác nhau gửi đến đơn vị kiểm nghiệm độc lập. Kết quả phân tích khẳng định 2 trong 3 mẫu thử chứa hai loại phẩm màu thực phẩm công nghiệp gồm Tartrazine (vàng chanh) và Brilliant Blue (xanh lam sáng).

Quy trình sơ chế tùy tiện

Theo ghi nhận từ các chuỗi cung ứng, hoạt động ngâm hóa chất không diễn ra tại ruộng mà tập trung chủ yếu ở các điểm thu gom trung gian. Sau khi nông dân thu hoạch số lượng lớn ngồng xà lách, các thương lái và đại lý thu mua từ nơi khác sẽ vận chuyển về bãi tập kết để phân loại, sơ chế trước khi đóng thùng đưa đi tiêu thụ liên tỉnh.

Nhiều điểm tập kết thậm chí tổ chức ngâm rửa ngay tại các bãi đất lộ thiên, khiến chất lỏng màu xanh vương vãi khắp mặt đất. Nông sản sau khi ngâm hóa chất sẽ được chuyển thẳng vào hệ thống kho lạnh nhằm giữ màu trước khi vận chuyển đường dài.

Đáng lo ngại, toàn bộ quá trình pha chế hóa chất tại chỗ đều thực hiện theo cảm tính và kinh nghiệm của nhân công, hoàn toàn không có sự hỗ trợ của bất kỳ thiết bị đo lường chuẩn xác nào, tiềm ẩn nguy cơ tồn dư liều lượng vượt mức kiểm soát.

Cơ quan chức năng khẳng định sai phạm

Ngay sau khi thông tin được phát giác, Cục Nông nghiệp và Nông thôn huyện Du Trung khẩn trương thành lập đoàn kiểm tra liên ngành, thanh tra đột xuất các kho bãi bị phản ánh, đồng thời niêm phong và tiêu hủy toàn bộ số ngồng xà lách có dấu hiệu vi phạm.

Đại diện cơ quan quản lý nông nghiệp địa phương xác nhận mẫu rau bị can thiệp bởi hai chất tạo màu Tartrazine và Brilliant Blue. Mặc dù đây là các phụ gia thực phẩm hợp pháp được dùng trong ngành sản xuất bánh kẹo hoặc đồ uống, nhưng theo quy chuẩn an toàn thực phẩm hiện hành, chúng bị cấm hoàn toàn đối với nông sản tươi sống. Do đó, hành vi của các cơ sở này được xác định là sử dụng phụ gia thực phẩm vượt quá phạm vi cho phép của pháp luật.

Cơ quan chức năng địa phương cũng bước đầu xác minh các mẫu kiểm tra không phát hiện tồn dư kim loại nặng hay chất cấm formaldehyde. Ngành nông nghiệp huyện Du Trung khẳng định hành vi sai phạm diễn ra độc lập trong khâu phân loại, rửa sạch do các đại lý ngoại tỉnh thực hiện, không xuất phát từ quá trình canh tác của nông dân bản địa.

Trước thắc mắc về an toàn sức khỏe, giới chuyên môn lưu ý Tartrazine và Brilliant Blue là các chất màu tan trong nước, người tiêu dùng có thể rửa trôi hoặc gọt vỏ nếu hóa chất chỉ bám dính tạm thời trên bề mặt.

Tuy nhiên, đối với rau củ đã ngâm lâu ngày khiến phân tử màu ngấm sâu vào mô thực vật, việc sơ chế thông thường tại gia đình khó có thể loại bỏ triệt để.

Hai chất này nếu vượt quá định lượng cho phép có thể gây dị ứng, kích phát hen suyễn và ảnh hưởng hành vi ở người nhạy cảm. Chính quyền huyện Du Trung đã thiết lập chế độ tuần tra thường xuyên nhằm kiểm soát chặt chẽ quy trình sơ chế nông sản trên toàn địa bàn.