'Thôn giàu nhất' Trung Quốc ngập trong nợ nần

aA

Hoa Tây, thôn có tiếng "giàu nhất Trung Quốc" nay vật lộn với nợ nần sau khi Chủ tịch Tập Cận Bình mở chiến dịch giảm nợ xấu.

thon giau nhat trung quoc ngap trong no nan

Từng dãy biệt thự và chung cư xếp thẳng tắp trong thôn Hoa Tây, phía xa là khách sạn chọc trời cao hơn 300 mét. Ảnh: Sina.

Thôn Hoa Tây thuộc tỉnh Giang Tô, cách Thượng Hải khoảng hai giờ lái xe về phía tây bắc. Hoa Tây bắt đầu phát triển kinh tế nhờ quyết tâm của bí thư Ngô Nhân Bảo. Vào cuối những năm 1950, khi Trung Quốc bắt đầu cải cách kinh tế dưới thời Đặng Tiểu Bình, Ngô Nhân Bảo đã mở nhà máy luyện thép, gia công cơ khí và nhiều cơ sở hạ tầng khác tại thôn Hoa Tây, theo Nikkei.

Người dân trong thôn sống nhờ lợi tức cổ phiếu, ở trong biệt thự miễn phí, lái ôtô đắt tiền. Giữa làng là một khách sạn cao hơn 300 mét, bên trong có tượng trâu vàng nặng một tấn trị giá 43,5 triệu USD.

Khó khăn tài chính bắt đầu tấn công "thiên đường" này năm 2017, khi một trong những công ty lớn nhất Hoa Tây nợ tới 40 tỷ nhân dân tệ (5,85 tỷ USD).

Thỉnh thoảng, đâu đó trong làng lại vang lên tiếng oán thán của người dân. Chỉ những người ngụ cư lâu đời tại đây mới được nhận nhà và cổ phiếu, còn những người mới đến bị đối xử như nông dân di cư. Các nhà máy thép buộc phải cạnh tranh với những doanh nghiệp nhà nước lớn hơn và phần lớn thu nhập đến từ cho thuê bất động sản. Công ty lớn ở phía trên đã phân phát phiếu nghỉ khách sạn cho dân làng, thay vì cổ tức.

Gần khách sạn là một nhà máy dệt may và cửa hàng trưng bày những sản phẩm như chiếc áo khoác mốt từ thế kỷ 20 với giá 200 tệ (29 USD). Triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp này không mấy sáng sủa khi những chuỗi cửa hàng thời trang nổi tiếng cửa nước ngoài như Uniqlo và Gap đang thâm nhập sâu hơn vào thị trường Trung Quốc, cùng với sự phổ biến của mua sắm trực tuyến.

Con trâu vàng nặng một tấn trong khách sạn ở trung tâm thôn Hoa Tây.

Hoa Tây đã mở rộng diện tích lên 35 km2 thông qua sáp nhập các thôn xóm lân cận. Điều này giải thích lý do ngôi làng giàu lên nhờ bất động sản. Dù Hoa Tây đã mở rộng kinh doanh sang các ngành tài chính, vận tải biển và đầu tư tài nguyên thiên nhiên, nhưng bất động sản rõ ràng là cách nhanh nhất và dễ nhất để gây quỹ. Thôn nhận được nhiều khoản vay ngân hàng lớn bằng cách thế chấp cổ phiếu.

Nhìn bề ngoài, Hoa Tây cũng giống nhiều địa phương ở Trung Quốc. Thôn đang chật vật tìm cách thúc đẩy công nghiệp, còn các khoản đầu tư kinh doanh lại không mang lại lợi nhuận nhanh chóng. Giá cổ phiếu năm nay sụt giảm khiến Hoa Tây thậm chí còn phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn thu từ bất động sản.

Một công nhân nhà máy thép đi bộ trên đường phố Hoa Tây, phía xa là khách sạn chọc trời cao hơn 300 mét ở giữa thôn. Ảnh: Reuters.

Hoa Tây gặp rắc rối trước khi chính quyền Chủ tịch Tập Cận Bình đẩy mạnh nỗ lực giảm nợ xấu ở địa phương. Kết quả kiểm toán năm nay cho thấy nợ địa phương ở Trung Quốc là 16 nghìn tỷ nhân dân tệ (2.338 tỷ USD) - con số nhỏ so với tổng sản phẩm quốc nội của Trung Quốc (80 nghìn tỷ nhân dân tệ). Tuy nhiên, tổng số nợ thực tế có thể lên đến 30 nghìn tỷ nhân dân tệ nếu tính cả nợ từ các công ty thuộc địa phương, các công ty mà chính quyền dùng để huy động vốn, và các dự án thực hiện dưới hình thức đối tác công - tư.