\"Thiên đường thuế\" mới

aA

Hơn 7 năm trước, nước Mỹ đi đầu nỗ lực đối phó với vấn đề mà mọi chính phủ phải đối mặt: Khoảng 2.500 tỉ USD tiền thuế thu nhập bị thất thu mỗi năm.

Số tiền khổng lồ này có thể được sử dụng để chống lại nạn nghèo đói hoặc cải thiện hạ tầng. Tuy nhiên, Mỹ giờ đây lại trở thành một trong những nơi tốt nhất thế giới để che giấu tiền khỏi cơ quan thuế.

Hồi năm 2009, giữa lúc thâm hụt ngân sách ngày càng nghiêm trọng và vụ bê bối gian lận thuế tại Ngân hàng UBS AG (Thụy Sĩ), nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) đã đi đến thỏa thuận: Họ không còn khoan dung cho mạng lưới nơi trú ẩn thuế, công ty bình phong và tài khoản bí mật lâu nay vẫn tiếp tay cho hành vi trốn thuế.

Một năm sau đó, Mỹ thông qua Đạo luật Tuân thủ thuế đối với tài khoản nước ngoài (FATCA), theo đó, yêu cầu các tổ chức tài chính nước ngoài báo cáo danh tính và tài sản của những người đóng thuế tiềm năng cho Sở Thuế vụ Mỹ.

Nước Mỹ đang trên đường trở thành thiên đường thuế mới. Ảnh: BLOOMBERG

Đối mặt mối đe dọa không còn được tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ, hơn 100 quốc gia đang hoặc đồng ý tuân thủ đạo luật trên. Mỹ được kỳ vọng sẽ "đáp lễ" bằng cách chia sẻ dữ liệu về tài khoản người đóng thuế nước ngoài với chính phủ quốc gia liên quan. Dù vậy, quốc hội Mỹ không ít lần bác bỏ yêu cầu của chính quyền Tổng thống Barack Obama về những thay đổi cần thiết đối với bộ luật thuế.

Kết quả là Bộ Tài chính Mỹ không thể buộc các ngân hàng cung cấp những thông tin, như số dư tài khoản và danh tính chủ sở hữu hưởng lợi. Mỹ cũng không thông qua một thỏa thuận toàn cầu có tên gọi Tiêu chuẩn Thông tin chung (CRS). Theo thỏa thuận này, hơn 100 nước sẽ tự động cung cấp cho nhau những dữ liệu còn nhiều hơn những gì FATCA yêu cầu.

Trong lúc phần còn lại của thế giới cung cấp sự minh bạch mà Washington yêu cầu, nước Mỹ lại nhanh chóng trở thành một Thụy Sĩ mới. Các tổ chức tài chính đang phục vụ cho giới tinh hoa toàn cầu đã chuyển tài khoản đến các bang Nevada, Wyoming, Nam Dakota của Mỹ. Các luật sư TP New York đang tích cực tiếp thị nước Mỹ như một nơi cất giữ tài sản mà không nhà chức trách thuế nào biết về nó.

Thay vì sử dụng sức mạnh để thiết lập một hệ thống công bằng cho nền quản trị toàn cầu, Mỹ lại đang đòi hỏi một tiêu chuẩn từ phần còn lại của thế giới mà chính mình lại không chịu áp dụng.