Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) là chuyển nhiều thẩm quyền từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ Công Thương trong tổ chức điều tra cơ bản về dầu khí. Thay đổi này được kỳ vọng sẽ giảm bớt tầng nấc thủ tục hành chính, nâng cao tính chủ động của cơ quan quản lý và thúc đẩy tiến độ các chương trình điều tra.

Trong cuộc đua năng lượng mới toàn cầu, nhiều quốc gia đang đẩy nhanh xây dựng chiến lược hydrogen, đầu tư hạ tầng và hoàn thiện chính sách nhằm chiếm lĩnh thị trường tương lai. Xu thế này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong việc sớm hoàn thiện hành lang pháp lý để đón đầu tương lai.

Theo Luật sư Nguyễn Tiến Lập, Luật Dầu khí cần xây dựng một hành lang pháp lý ổn định, minh bạch để vừa bảo vệ tài nguyên, bảo đảm chủ quyền quốc gia, vừa tạo điều kiện cho Petrovietnam và các nhà đầu tư phát triển các dự án dầu khí hiệu quả, bền vững.

Tại Hội thảo góp ý dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) do Đoàn Đại biểu Quốc hội TP HCM phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tổ chức, diễn ra ngày 24/6 tại TP HCM, nhiều đại biểu Quốc hội, nhà quản lý và chuyên gia, doanh nghiệp cho rằng, việc sửa đổi Luật cần chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy “kiểm soát” sang tư duy “thể chế kiến tạo phát triển”; giúp đẩy nhanh tiến độ các hoạt động dầu khí, đồng thời mở rộng không gian phát triển kinh tế biển.

Trong bối cảnh thế giới liên tục chứng kiến những biến động khó lường về địa chính trị và năng lượng, câu chuyện bảo đảm tự chủ năng lượng đang trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia. Từ xung đột tại các khu vực sản xuất dầu khí trọng điểm đến nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, những cú sốc năng lượng ngày càng cho thấy tầm quan trọng của việc chủ động khai thác và phát huy tối đa nguồn lực trong nước. Đối với Việt Nam, việc hoàn thiện Luật Dầu khí không chỉ là yêu cầu phát triển của riêng ngành dầu khí mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và năng lực tự chủ quốc gia.

Việc hoàn thiện Luật Dầu khí theo hướng tạo hành lang pháp lý cho các mô hình năng lượng biển hiện đại không chỉ giúp tận dụng hiệu quả nguồn lực hiện có mà còn bảo đảm Việt Nam không bỏ lỡ cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng toàn cầu.

Khi năng lượng được xác định là nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững, Luật Dầu khí đứng trước yêu cầu phải mở rộng vai trò từ một đạo luật chuyên ngành sang công cụ thể chế hỗ trợ phát triển kinh tế biển, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng. Anh hùng Lao động, TS Nguyễn Hùng Dũng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng, luật sửa đổi lần này cần tạo hành lang pháp lý đủ rộng cho các mô hình năng lượng mới và những xu hướng phát triển dài hạn của quốc gia.

Những biến động địa chính trị gần đây, đặc biệt tại Trung Đông, cho thấy an ninh năng lượng đang trở thành yếu tố quyết định sức chống chịu của nền kinh tế. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng, việc khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên dầu khí trong nước không chỉ là bài toán kinh tế mà còn gắn với an ninh năng lượng và chủ quyền quốc gia. Vì vậy, những nội dung mới trong dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực tự chủ năng lượng của Việt Nam.

Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, Luật Dầu khí sửa đổi cần hướng tới mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế và tạo động lực cho mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam.

Khi cạnh tranh năng lượng đang trở thành một phần của cạnh tranh chiến lược toàn cầu, việc sửa đổi Luật Dầu khí năm 2022 cần được nhìn nhận như một bước đi thể chế quan trọng nhằm mở đường cho các nguồn lực năng lượng mới, tăng cường nội lực quốc gia và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Thời gian qua, nhằm góp ý cho Dự thảo Luật Dầu khí sửa đổi (hiện đã được chỉnh sửa lần thứ 3 – V3), Bộ Công Thương đã phối hợp các bộ, ban, ngành liên quan tổ chức trao đổi, thảo luận, lấy ý kiến rộng rãi, tập trung vào các nội dung, nhóm chính sách quan trọng trong Dự thảo. Qua đó, đã có đông đảo các nhà thầu, chuyên gia dầu khí, cán bộ, người lao động trực tiếp tham gia các dự án dầu khí chỉ ra những vướng mắc cần tháo gỡ trong Luật Dầu khí hiện hành, đặc biệt là các vấn đề mang tính đặc thù theo thông lệ quốc tế như: địa vị pháp lý của Petrovietnam, tích hợp trình tự thủ tục của việc quản lý hợp đồng dầu khí và quản lý dự án đầu tư dầu khí, ưu đãi đầu tư… hướng đến tăng cường huy động đầu tư trong nước và quốc tế, khai thác hiệu quả tài nguyên phục vụ lợi ích quốc gia.