Thành tích của sinh viên đại học ở Mỹ đang tăng mạnh kể từ khi ChatGPT xuất hiện, làm dấy lên lo ngại AI gây ra "lạm phát điểm số" trong giáo dục.

Một nghiên cứu mới tại Mỹ cho thấy số lượng sinh viên đạt điểm A (mức giỏi đến xuất sắc) ở đại học đang tăng mạnh kể từ khi ChatGPT xuất hiện, làm dấy lên lo ngại AI đang góp phần gây ra "lạm phát điểm số" trong giáo dục.

"Chúng tôi chứng kiến những sinh viên từng ở mức C giờ đạt điểm A", Giáo sư Igor Chirikov tại Đại học California Berkeley, tác giả nghiên cứu, chia sẻ với Axios.

AI hỗ trợ hiệu quả học tập và nghiên cứu nhưng cũng dẫn đến tiêu cực nếu lạm dụng. (Ảnh: Getty Images)

Nghiên cứu phân tích dữ liệu điểm số giai đoạn 2018 - 2025 tại một trường đại học nghiên cứu lớn ở bang Texas, Mỹ.

Kết quả cho thấy từ khi ChatGPT ra mắt cuối năm 2022, số lượng điểm A tăng khoảng 30% ở các môn học mà AI có thể hỗ trợ hiệu quả, như viết luận tiếng Anh hoặc lập trình.

Trong khi đó, các môn khó ứng dụng AI như điêu khắc hay thực hành phòng thí nghiệm gần như không ghi nhận thay đổi đáng kể về điểm số.

Ông Chirikov không công bố tên trường trong nghiên cứu, nhưng cho biết đây là một đại học có tiêu chuẩn tuyển sinh cao với hơn 50.000 sinh viên thuộc nhiều lĩnh vực đào tạo.

"Tôi không nghĩ đây là vấn đề của riêng một trường. Xu hướng đang diễn ra trên toàn bộ hệ thống giáo dục đại học", ông Chirikov nói.

Vị giáo sư cho biết thêm, tình trạng "lạm phát điểm số" thực tế đã xuất hiện từ đầu những năm 2000, nhưng AI đang khiến xu hướng này trở nên nghiêm trọng hơn, đặc biệt ở những môn học phụ thuộc nhiều vào bài tập làm tại nhà.

Các bài tập không được giám sát trực tiếp là môi trường thuận lợi để sinh viên tận dụng AI hỗ trợ làm bài.

Ngoài AI, ông Chirikov cho rằng một phần nguyên nhân đến từ áp lực đối với giảng viên.

Tại nhiều trường đại học Mỹ, đánh giá của sinh viên có thể ảnh hưởng tới cơ hội thăng tiến hoặc gia hạn hợp đồng của giảng viên, khiến một số người có xu hướng "dễ tay" hơn.

Việc cho điểm cao hơn một chút thường giúp giảm bớt phàn nàn từ phụ huynh đến học sinh. Nhà trường cũng có hình ảnh tốt hơn khi mặt bằng điểm số cao.

"Ngay cả trước khi AI xuất hiện, nhiều sinh viên đã chọn những môn dễ để lấy điểm A. AI chỉ khiến xu hướng này mạnh hơn", Giáo sư Chirikov cho hay, đồng thời thừa nhận không tồn tại "giải pháp thần kỳ" nào để ngăn AI tác động tới thành tích.

Trước sự phổ biến của AI tạo sinh, nhiều giảng viên đã bắt đầu thay đổi phương pháp kiểm tra nhằm hạn chế gian lận, như yêu cầu sinh viên viết tay hoặc thi vấn đáp trực tiếp.

Tuy nhiên, ông Chirikov cho rằng việc cố gắng loại bỏ hoàn toàn AI khỏi giáo dục sẽ không khả thi về lâu dài. Các trường đại học cần xây dựng những dạng bài tập mới cho phép sinh viên sử dụng AI, nhưng phải minh bạch về cách công nghệ này được dùng trong quá trình học tập.

"Chúng ta cần sáng tạo hơn trong cách thiết kế bài tập tích hợp AI", ông nói. "Sinh viên có thể sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn, nhưng cần ghi rõ họ đã dùng chúng như thế nào".

Dù không dễ dàng, ông Chirikov nhấn mạnh giáo dục đại học cần phải đầu tư nhiều hơn để thích nghi với thời đại AI thay vì chỉ tìm cách ngăn cấm công nghệ này.

Hoa Vũ (vtcnews.vn)