Phương pháp khéo léo săn tiểu hành tinh 'tàng hình' trong ánh Mặt Trời

Nguy cơ Trái Đất bị tàn phá bởi các tiểu hành tinh hoàn toàn không phải là cốt truyện chỉ có trên phim ảnh. Hiện nay, các cơ quan vũ trụ lớn như NASA đều vận hành những hệ thống cảnh báo sớm nhằm phát hiện các vật thể bay hướng về Trái Đất. Nếu phát hiện kịp thời, nhân loại hoàn toàn có thể phóng tàu vũ trụ để chặn đứng và làm chệch hướng bay của chúng.

Tuy nhiên, lá chắn bảo vệ này sẽ trở nên vô dụng trước một nhóm tiểu hành tinh "tàng hình": những thiên thạch di chuyển từ hướng Mặt Trời tiến về phía Trái Đất.

Bản chất của các tiểu hành tinh là không tự phát ra ánh sáng; con người chỉ nhìn thấy chúng nhờ ánh sáng Mặt Trời phản chiếu lại. Khi một thiên thạch lao đến từ hướng Mặt Trời, ánh sáng chói chang của ngôi sao trung tâm sẽ nuốt chửng hoàn toàn vật thể đó, khiến các kính viễn vọng mặt đất hoàn toàn bị "mù".

Để giải quyết lỗ hổng chết người này, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đang phát triển một chiến dịch mang tính cách mạng mang tên Sứ mệnh quan sát vật thể gần Trái Đất trong dải hồng ngoại (NEOMIR). Mục tiêu cốt lõi của NEOMIR là phát hiện ra những sát thủ ẩn mình này trước khi chúng kịp gây ra thảm họa.

Bí quyết cốt lõi giúp NEOMIR làm được điều không tưởng này nằm ở vị trí đặt kính và công nghệ bắt sóng nhiệt. Dự kiến, chiếc kính viễn vọng này sẽ được phóng lên quỹ đạo tại điểm Lagrange thứ nhất (L1) - một vị trí cân bằng lực hấp dẫn nằm thẳng hàng giữa Mặt Trời và Trái Đất.

Vị trí chiến lược này cho phép NEOMIR luôn ở thế quay lưng lại với Trái Đất để trực tiếp giám sát vùng không gian rực lửa phía trước. Thay vì quan sát bằng ánh sáng thông thường vốn dễ bị lóa, kính sẽ sử dụng camera hồng ngoại để dò tìm các bước sóng nhiệt phát ra từ bản thân tiểu hành tinh. Dù thiên thạch đó có cấu tạo từ vật liệu tối màu đến đâu hay bị ánh nắng che khuất thế nào, nó vẫn sẽ để lại một vệt sáng nhiệt rõ nét trên màn hình radar của ESA.

Giải thích về cơ chế hoạt động của "mắt thần" này, đại diện Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho biết:

"Nằm bên ngoài bầu khí quyển gây biến dạng của Trái Đất và được trang bị kính quan sát bằng ánh sáng hồng ngoại, NEOMIR sẽ giám sát một vành đai nghiêm ngặt gần Mặt Trời mà không một hệ thống nào dưới mặt đất có thể nhìn thấy. Bất kỳ tiểu hành tinh ẩn mình nào gây ra mối đe dọa cho hành tinh của chúng ta đều sẽ bị vạch trần khi đi qua vành đai bảo vệ này."

Theo lộ trình phát triển, ESA đặt mục tiêu sẽ phóng kính viễn vọng NEOMIR vào khoảng năm 2030 bằng thế hệ tên lửa Ariane 6. Khi đi vào hoạt động, NEOMIR sẽ chủ động bắt tay phối hợp cùng một "thợ săn" khác của NASA là kính viễn vọng NEO Surveyor (dự kiến phóng vào năm 2027).

Trong khi đại diện từ Mỹ tập trung rà quét để quét sạch 90% các thiên thạch có kích thước lớn trên 140 mét trong phạm vi 30 triệu dặm, thì hệ thống của châu Âu sẽ đóng vai trò như một tấm lưới bọc lót, lùng sục mọi vật thể ở bất kỳ kích cỡ nào có nguy cơ đe dọa sự sống của con người. Việc làm chủ công nghệ hồng ngoại ngoài không gian chính là bước đi quyết định để nhân loại chủ động nắm giữ vận mệnh của mình trước những hiểm họa vô hình từ vũ trụ.