Phụ huynh Trung Quốc hẹn hò qua app thay con cái, biến tình yêu thành giao dịch

Các ứng dụng hẹn hò vốn được thiết kế cho những người độc thân tìm kiếm người yêu, bạn đời cho mình; tuy nhiên tại Trung Quốc, một bộ phận đông đảo người dùng lại là các ông bố bà mẹ đang muốn tìm con dâu, con rể. Sự tham gia ngày càng sâu của phụ huynh không chỉ làm thay đổi cách thức mai mối truyền thống mà còn khiến quá trình tìm kiếm tình yêu giống như một giao dịch thương lượng.

Khi cha mẹ làm “người hẹn hò thay”

Những năm gần đây, lo lắng trước việc con cái trì hoãn kết hôn, nhiều phụ huynh Trung Quốc tìm đến các nền tảng trực tuyến để tìm con dâu hoặc con rể. Không phải các chàng trai, cô gái tham gia các ứng dụng hẹn hò, cha mẹ họ trở thành người đại diện, trực tiếp đàm phán với gia đình đối phương.

Xu hướng này đặc biệt nổi bật trong dịp Tết Nguyên đán, thời điểm mà giới trẻ thường phải đối mặt với những câu hỏi quen thuộc về chuyện lập gia đình trong các dịp đoàn tụ. Nhận thấy áp lực xã hội ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp công nghệ đã nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh.

Thay vì cố gắng thu hút người trẻ vốn ngày càng ít hứng thú với mai mối truyền thống, các nền tảng này chuyển hướng sang nhóm khách hàng mới là những phụ huynh lo lắng nhưng sẵn sàng chi tiền để tìm kiếm bạn đời phù hợp cho con.

Ngày càng nhiều ứng dụng và website xuất hiện với khẩu hiệu “kết nối thông gia tương lai”, nhắm trực tiếp vào nhu cầu này.

Trong văn hóa Trung Quốc, các “ chợ hôn nhân ” ngoài trời từng là hình thức mai mối quen thuộc. Vào cuối tuần, cha mẹ mang theo sơ yếu lý lịch viết tay của đứa con chưa kết hôn đến các công viên, địa điểm công cộng, hy vọng tìm được đối tượng phù hợp.

Ngày nay, mô hình đó được số hóa. Thay vì đứng ngoài công viên, phụ huynh có thể ngồi tại nhà, truy cập ứng dụng và chọn con rể hoặc con dâu chỉ bằng vài thao tác.

Tuy nhiên, các nền tảng này không tập trung vào cảm xúc hay sở thích cá nhân. Khi đăng ký, người dùng phải xác định mục tiêu ngay từ đầu là “tìm con dâu” hoặc “tìm con rể”.

Các hồ sơ cá nhân chủ yếu xoay quanh tuổi tác, trình độ học vấn, nghề nghiệp và thu nhập. Những tiêu chí tiếp theo thường bao gồm việc sở hữu nhà, sở hữu xe hơi, lịch sử hôn nhân và thời gian dự kiến kết hôn.

Trong mắt nhiều phụ huynh, yếu tố cảm xúc, điều mà giới trẻ coi là nền tảng của tình yêu, lại đứng sau các tiêu chuẩn mang tính thành tích, như số giải thưởng học tập thời đi học hoặc thậm chí sự tương hợp cung hoàng đạo.

Theo mô hình này, việc tìm kiếm bạn đời ngày càng giống cuộc thương lượng trực tiếp giữa hai gia đình.

Mô hình thu phí nhiều tầng

Các nền tảng mai mối dành cho phụ huynh hoạt động theo mô hình “dùng thử giới hạn”. Người dùng mới chỉ được cấp một số lần trò chuyện miễn phí ban đầu. Khi phụ huynh tìm được gia đình phù hợp và muốn trao đổi thông tin liên lạc, họ buộc phải mua gói thành viên trả phí.

Mức giá được chia thành nhiều cấp độ khác nhau. Gói thành viên hàng quý có giá 399 nhân dân tệ (khoảng 1,5 triệu đồng), trong khi gói thành viên hàng năm là 699 nhân dân tệ (2,6 triệu đồng). Gói không giới hạn, có hiệu lực đến khi con kết hôn, được bán với giá 1.299 nhân dân tệ (4,9 triệu đồng).

Ngoài ra còn có các gói đắt giá hơn như gói thành viên cao cấp giá 1.999 nhân dân tệ (7,6 triệu đồng) và gói gia đình cao cấp lên tới 2.999 nhân dân tệ (11,4 triệu đồng).

Ví dụ, gói 1.999 nhân dân tệ cam kết mang lại “sự nổi bật vượt trội”, tức hồ sơ sẽ xuất hiện nổi bật trên trang chủ và được ưu tiên trong các đề xuất. Người dùng còn được xem hồ sơ trước những người khác và nhận một buổi tư vấn miễn phí với chuyên gia mai mối cấp cao trị giá 888 nhân dân tệ (3,3 triệu đồng).

Ngay cả việc xác minh danh tính cũng trở thành dịch vụ có thu phí. Nếu không mua gói thành viên, phụ huynh phải trả thêm 88 nhân dân tệ (334 nghìn đồng) để nhận nhãn “đã xác minh”, bởi chỉ những tài khoản xác minh mới được phép liên lạc với nhau.

Chiến lược khai thác nỗi lo của phụ huynh

Nguồn thu của các nền tảng không chỉ đến từ phí thành viên. Sau khi đăng ký, phụ huynh thường được đưa vào các nhóm trò chuyện riêng tư do những “huấn luyện viên” chăm sóc khách hàng quản lý.

Những người này đóng vai trò hướng dẫn, đồng thời thường xuyên đăng tải các thông điệp nhấn mạnh nguy cơ con cái “ế”, qua đó làm gia tăng cảm giác lo lắng của phụ huynh.

Đáng chú ý, nhiều nhân viên khuyên cha mẹ không nên nói với con rằng họ đang sử dụng nền tảng, nhằm tránh việc người trẻ phản đối hoặc từ chối tham gia quá trình mai mối.

Song song đó, các nền tảng còn quảng bá khóa học trực tuyến trả phí để tiếp tục khai thác nhu cầu này. Các khóa học như “Cách xây dựng những cuộc trò chuyện hiệu quả hơn” hay “Ba bước để giúp con bạn nói về hôn nhân” đều được bán với giá 299 nhân dân tệ (1,1 triệu đồng).

Góc nhìn trái chiều từ giới trẻ

Đối với nhiều người trẻ Trung Quốc, cách tiếp cận hôn nhân theo hướng “định lượng hóa” này gây khó chịu. Họ cảm thấy bản thân bị đưa lên một thị trường mai mối, nơi giá trị cá nhân được đo bằng thu nhập, tài sản và hồ sơ học vấn.

Việc cha mẹ thay mặt tìm kiếm bạn đời khiến không ít người cho rằng quyền lựa chọn cá nhân đang bị thu hẹp, đồng thời làm mất đi yếu tố tự nhiên của tình yêu.

Tuy vậy, không phải ai cũng phản đối. Một người đàn ông Trung Quốc sử dụng biệt danh Acheng, có mẹ là người dùng thường xuyên của nền tảng, cho rằng phương thức này đôi khi mang lại lợi ích thực tế.

Anh chia sẻ: "Nếu người trẻ tự hẹn hò, việc hỏi trực tiếp về tài chính có thể tạo cảm giác khó xử. Nhưng khi cha mẹ đã trao đổi trước những vấn đề đó, cuộc gặp đầu tiên giữa hai người trẻ có thể diễn ra suôn sẻ hơn".

Sự bùng nổ của các ứng dụng mai mối dành cho phụ huynh phản ánh áp lực xã hội sâu sắc liên quan đến hôn nhân tại Trung Quốc hiện đại. Khi công nghệ kết hợp với kỳ vọng truyền thống, tình yêu dần được đặt trong khuôn khổ tính toán và thương lượng.

Dù được nhìn nhận là giải pháp thực dụng giúp tiết kiệm thời gian, mô hình này cũng đặt ra câu hỏi lớn rằng, liệu việc tìm kiếm bạn đời có đang trở thành một giao dịch xã hội, nơi cảm xúc bị xếp sau những tiêu chí định lượng.

Trong bối cảnh đó, ranh giới giữa sự quan tâm của gia đình và quyền tự do cá nhân của thế hệ trẻ đang trở thành chủ đề tranh luận ngày càng sôi nổi trong xã hội Trung Quốc hiện nay.