Nhiều nước châu Á siết mạng xã hội với trẻ dưới 16 tuổi

Hai thị trường mạng xã hội lớn ở châu Á đang bắt đầu siết chặt việc truy cập của người dùng trẻ tuổi, khi nhiều chính phủ lo ngại về tác động của môi trường trực tuyến đối với trẻ em.

Indonesia và bang Karnataka của Ấn Độ mới đây đã công bố các biện pháp nhằm hạn chế trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.

Tại Indonesia, Bộ trưởng Kỹ thuật số Meutya Hafid cho biết, chính phủ sẽ cấm trẻ em dưới 16 tuổi có tài khoản trên các nền tảng được xếp vào nhóm “dịch vụ kỹ thuật số rủi ro cao”.

Danh sách này bao gồm nhiều mạng xã hội phổ biến như YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, X và Roblox.

Theo kế hoạch, các quy định mới sẽ được triển khai theo từng giai đoạn, bắt đầu từ ngày 28-3. Chính phủ Indonesia cho rằng môi trường trực tuyến đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với trẻ em, từ nội dung không phù hợp đến các hành vi lừa đảo hoặc bắt nạt trên mạng.

Bà Meutya Hafid cho biết, quyết định được đưa ra khi các mối đe dọa trong không gian số ngày càng trở nên rõ rệt. Các vấn đề như nội dung khiêu dâm, lừa đảo trực tuyến, bắt nạt trên mạng và tình trạng nghiện thiết bị kỹ thuật số đang gây ra nhiều lo ngại về sức khỏe tâm lý cũng như sự phát triển của trẻ em.

Trong khi đó, tại Ấn Độ, bang Karnataka cũng công bố kế hoạch cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Thông báo được Thủ hiến Siddaramaiah đưa ra trước cơ quan lập pháp bang như một phần của chính sách mới nhằm giảm tác động tiêu cực từ việc sử dụng điện thoại di động ngày càng phổ biến ở trẻ em.

Chính quyền bang hiện chưa công bố chi tiết về cách thức triển khai lệnh cấm cũng như thời điểm áp dụng cụ thể. Tuy nhiên, kế hoạch này dự kiến sẽ được đưa vào khuôn khổ ngân sách thường niên của bang và chờ cơ quan lập pháp thông qua.

Karnataka là một trong những trung tâm công nghệ quan trọng của Ấn Độ. Bang này có dân số khoảng 72 triệu người và là nơi đặt thành phố Bengaluru, trung tâm của ngành công nghệ thông tin và khởi nghiệp của quốc gia Nam Á.

Động thái của Karnataka diễn ra trong bối cảnh chính phủ liên bang tại New Delhi cũng đang xem xét các biện pháp hạn chế tương tự ở cấp quốc gia. Bộ trưởng Thông tin và Công nghệ Ấn Độ Ashwini Vaishnaw cho biết, nhiều quốc gia đã bắt đầu thảo luận về việc thiết lập các giới hạn truy cập theo độ tuổi đối với mạng xã hội.

Phát biểu bên lề hội nghị thượng đỉnh AI toàn cầu của Ấn Độ hồi tháng trước, ông cho biết chính phủ đang xem xét nhiều vấn đề liên quan đến an toàn kỹ thuật số, bao gồm cả việc kiểm soát nội dung giả mạo bằng công nghệ deepfake và các cơ chế xác minh độ tuổi đối với người dùng.

Theo ông, các quốc gia ngày càng đồng thuận rằng, việc thiết lập những giới hạn độ tuổi đối với các nền tảng trực tuyến là cần thiết nhằm bảo vệ người dùng trẻ tuổi.

Các đề xuất tại châu Á phản ánh xu hướng rộng hơn trên thế giới khi nhiều chính phủ bắt đầu xem xét lại cách quản lý mạng xã hội. Tháng 12 năm ngoái, Australia trở thành quốc gia đầu tiên cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Một số nước khác, bao gồm Pháp, Malaysia và Tây Ban Nha, cũng đã đưa ra những đề xuất tương tự.

Đối với các công ty công nghệ toàn cầu, đặc biệt là các nền tảng có trụ sở tại Mỹ, những quy định mới có thể tạo ra thay đổi đáng kể tại các thị trường lớn.

Ấn Độ hiện là một trong những thị trường quan trọng nhất đối với ngành công nghệ số. Với dân số khoảng 1,4 tỷ người và tốc độ tăng trưởng người dùng internet nhanh, quốc gia này đóng vai trò trung tâm trong chiến lược mở rộng của nhiều nền tảng mạng xã hội.

Dữ liệu từ Sensor Tower, công ty nghiên cứu thị trường chuyên phân tích dữ liệu ứng dụng di động, cho thấy: Ấn Độ dẫn đầu thế giới về số lượt tải xuống ứng dụng mạng xã hội trong năm ngoái với khoảng 1,35 tỷ lượt. Mỹ đứng thứ hai với khoảng 711 triệu lượt, trong khi Indonesia đứng thứ ba với khoảng 450 triệu lượt tải xuống.

Trong bối cảnh đó, bất kỳ quy định hạn chế nào ở Ấn Độ cũng có thể tạo ra tác động đáng kể đối với ngành công nghệ toàn cầu.

Một số chuyên gia cho rằng các biện pháp kiểm soát mạng xã hội cũng có thể trở thành vấn đề nhạy cảm trong quan hệ thương mại quốc tế. Các cuộc đàm phán thương mại giữa New Delhi và Washington gần đây đã đề cập đến lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật số, trong đó bao gồm các quy định liên quan đến hoạt động của các nền tảng trực tuyến.

Prateek Waghre, người đứng đầu các chương trình tại Viện nghiên cứu về chính sách công nghệ Tech Global Institute cho rằng, nếu nhiều bang của Ấn Độ tiếp tục đưa ra các biện pháp tương tự, áp lực đối với chính phủ liên bang có thể gia tăng.

Theo ông, sự lan rộng của các chính sách ở cấp bang có thể tạo ra động lực buộc chính quyền trung ương phải đưa ra phản ứng ở quy mô toàn quốc.

Trong khi đó, Apar Gupta, luật sư và Giám đốc sáng lập Internet Freedom Foundation, tổ chức vận động về quyền kỹ thuật số tại Ấn Độ cho rằng, hiện vẫn chưa rõ lệnh cấm sẽ được thực thi bằng cách nào và cơ sở pháp lý cụ thể của các biện pháp này là gì.