Những tuyên bố mới nhất từ phía Nga và Mỹ hôm 29-3 cho thấy hai nước dường như đều sắp kết thúc sứ mệnh tại Syria giữa lúc tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và các lực lượng nổi loạn khác gần như đã bị đánh bại.

Trong bối cảnh quân đội của Tổng thống Bashar al-Assad đã buộc quân nổi dậy và các nhóm thánh chiến ở khu vực ngoại ô thủ đô Damascus ở phía Đông Ghouta tham gia các thỏa thuận hòa giải, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nói với hãng tin RIA Novosti rằng chiến dịch chống khủng bố gần thủ đô Syria đã gần kết thúc.

Cùng ngày, phát biểu tại TP Richfield thuộc bang Ohio, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố các lực lượng vũ trang Mỹ sẽ sớm rút khỏi Syria sau khi cho rằng Washington đã lãng phí tới 7.000 tỉ USD vào các cuộc chiến tại Trung Đông.

Khẳng định sẽ để Syria lại "cho người khác canh chừng", ông chủ Nhà Trắng hứa hẹn tập trung nguồn chi tiêu của Mỹ trong tương lai vào việc tạo thêm việc làm và xây dựng cơ sở hạ tầng, trong đó nhắc tới cả "bức tường biên giới".

nga my ket thuc su menh o syria

Bé gái trên chiếc xe buýt chở quân nổi dậy và gia đình đi sơ tán ở đại lộ Harasta, bên ngoài khu Jobar thuộc thủ đô Damascus - Syria Ảnh: REUTERS

Giải thích về phát ngôn được cho là một mình "cân cả đội chính sách đối ngoại" của Tổng thống Trump, ông Phil Gordon - cựu trợ lý an ninh quốc gia cấp cao về chính sách Syria dưới thời ông Barack Obama - nhận định Tổng thống Trump chưa bao giờ tin rằng Mỹ đáng phải đổ máu và tiền của để giải quyết các vấn đề ở Trung Đông.

Quan điểm này trái ngược với bài phát biểu về chính sách đối với Syria của ông Rex Tillerson trước khi bị cách chức ngoại trưởng cũng như các bình luận của Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis. Cả hai ông đều lập luận Mỹ phải ở lại Syria, không chỉ để ngăn IS trở lại mà còn vì một cuộc chiến lớn hơn với các quốc gia, trong đó có Nga và Iran, nhằm tranh giành ảnh hưởng ở khu vực.

Ngay cả ông Mike Pompeo - người được Tổng thống Trump chọn để thay thế ông Tillerson - và cố vấn an ninh quốc gia mới John Bolton cũng đều cho rằng những lợi ích của Mỹ ở Syria vượt ra ngoài chiến dịch quân sự đánh bại IS.

Tuy nhiên, giữa lúc chưa rõ chi tiết về kế hoạch rút quân sớm khỏi Syria của ông Trump, phía Moscow đã bày tỏ quan ngại về việc Mỹ tăng cường hiện diện quân sự ở Syria. "Các thiết bị quân sự hạng nặng đang được Mỹ vận chuyển tới khu vực mà họ thiết lập xung quanh căn cứ quân sự al-Tanf ở phía Đông Nam Syria" - Sputnik dẫn lời bà Zakharova trong cuộc họp báo hôm 29-3.

Trong khi đó, Cố vấn chính trị và truyền thông của ông Assad, bà Bouthaina Shaaban, hôm 30-3 tuyên bố lực lượng này quyết giải phóng toàn bộ Syria khỏi khủng bố, Thổ Nhĩ Kỳ và các lực lượng của Mỹ.

Cùng ngày, đại diện Đảng Liên minh Dân chủ người Kurd (PYD) ở Syria - ông Khaled Eissa - cho biết Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hứa gửi thêm lực lượng đặc nhiệm tới TP Manbij, Bắc Syria nhằm ngăn chặn xung đột trong khu vực. Tuy nhiên, Điện Élysée đã bác bỏ thông tin này, chỉ khẳng định ông Macron đề xuất làm trung gian hòa giải giữa Thổ Nhĩ Kỳ và lực lượng người Kurd.

Thu Hằng