Giữa hai nước vẫn còn nhiều điểm bất đồng lớn ngáng trở con đường thúc đẩy mục tiêu ký kết một thỏa thuận hòa bình...

Đòn câu giờ của Nga

Ngày 14/1, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và người đồng cấp Nhật Bản Taro Kono đã có cuộc hội đàm tại thủ đô Moscow với nội dung chính là vấn đề chủ quyền quần đảo Nam Kuril mà Tokyo gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc.

Phát biểu họp báo sau hội đàm, Ngoại trưởng Nga thừa nhận giữa hai nước vẫn còn nhiều điểm bất đồng lớn ngáng trở con đường thúc đẩy mục tiêu ký kết một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt tranh cãi lãnh thổ song phương kéo dài hàng thập kỷ qua.

nga cau gio nhat non nong van de kuril kho go

Ngoại trưởng Nga S. Lavrov (phải) và Ngoại trưởng Nhật Bản T. Kono

Ông Lavrov cho rằng, rất khó để đạt được tiến triển trong đàm phán hòa bình nếu Tokyo trước tiên không công nhận chủ quyền của Moscow đối với các đảo tranh chấp. Tuy nhiên, người đứng đầu ngành ngoại giao Nga nhấn mạnh, nước này và Nhật Bản nhất trí phát triển các dự án tham vọng hơn nhằm thúc đẩy hoạt động kinh tế chung trên quần đảo tranh chấp.

Theo Ngoại trưởng Lavrov, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe nhất trí tìm kiếm một giải pháp cho hiệp ước hòa bình mà làm hài lòng công dân của cả hai nước, vốn là một nhiệm vụ khó khăn, song cả Moscow và Tokyo đều sẵn sàng nỗ lực để đạt được kết quả này.

Bình luận về vấn đề này, chuyên gia Sergei Kuzmitsky của Nga đã đặt câu hỏi: “Xung đột Kuril: Hải quân Nga có chịu được đòn tấn công của hải quân Nhật?”.

Theo Kuzmitsky, lâu nay vẫn tồn tại tin tức về khả năng Nga sẽ chuyên giao hai đảo nhỏ là Shikotan và Habomai thuộc Nam Kuril cho phía Nhật Bản trên cơ sở Tuyên bố chung Xô-Nhật năm 1956 nhằm giải quyết tranh chấp lãnh thổ kéo dài hơn nửa thế kỷ qua.

Tuy nhiên, Kuzmitsky nhấn mạnh rằng các “cơ cấu sức mạnh” có ảnh hưởng rất lớn đối với chính quyền. Những nhân vật trong các bộ “quân phục” sẽ không cho phép bất kỳ ai từ bỏ lãnh thổ đất nước. Do đó, việc đàm phán số phận của Nam Kuril chỉ là trò chơi ngoại giao và nhằm “câu giờ”.

nga cau gio nhat non nong van de kuril kho go

Một công trình quân sự cũ trên quần đảo Nam Kuril

Vậy tại sao Nga lại cần kéo dài thời gian? Theo Kuzmitsky, Nga cần có thêm thời gian để củng cố lực lượng vũ trang ở Viễn Đông phòng trường hợp Nhật Bản sử dụng vũ lực để lấy các đảo tranh chấp.

Nếu ngay lúc này xảy ra một cuộc xung đột quân sự với Nhật Bản, Kuzmitsky khẳng định, Nga có rất ít cơ hội thành công. Lý do chính là hải quân sẽ đóng vai trò then chốt trong một cuộc xung đột tiềm tàng như vậy.

Hải quân Nga yếu thế trước Nhật Bản?

Chuyên gia Kuzmitsky thừa nhận hải quân Nhật Bản hiện đang vượt trội Hạm đội Thái Bình Dương của Nga (TOF) cả về số lượng và chất lượng. Phần lớn tàu của hạm đội này đã được đóng từ thời Liên Xô và lạc hậu. Không những thế, Nga không có đủ căn cứ để neo đậu và sửa chữa các tàu hải quân trong khu vực.

Ngược lại, chuyên gia Nga đánh giá Nhật Bản hiện sở hữu một trong những lực lượng hải quân hùng mạnh nhất ở Thái Bình Dương và còn được sự yểm trợ của Mỹ trong trường hợp xảy ra xung đột.