Nâng ngưỡng thuế lên 10 tỷ đồng: Gỡ “nút thắt” chi phí tuân thủ

Hộ kinh doanh mong giảm gánh nặng tuân thủ

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thu nhập doanh nghiệp đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp. Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng doanh thu để hộ, cá nhân kinh doanh được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản, theo tỷ lệ thuế suất nhân doanh thu, từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng/năm.

Đề xuất này đang được quan tâm bởi với nhiều hộ kinh doanh, áp lực hiện nay không chỉ đến từ tiền thuế mà còn từ yêu cầu kế toán, hóa đơn, chứng từ và kê khai.

Thông tin về đề xuất nâng ngưỡng lên 10 tỷ đồng đang được nhiều hộ kinh doanh có doanh thu vài tỷ đồng quan tâm, bởi đây là nhóm có quy mô đã lớn hơn hộ kinh doanh nhỏ nhưng chưa chắc đủ nguồn lực để tổ chức một bộ máy kế toán chuyên nghiệp.

Bà Hoàng Thị Tuyết, hộ kinh doanh tạp hóa tại phường Hà Đông có doanh thu khoảng 3-5 tỷ đồng/năm cho rằng, nếu được áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, việc thực hiện nghĩa vụ thuế sẽ thuận lợi hơn. “Doanh thu khoảng 3-5 tỷ đồng nếu được tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, tôi sẽ dễ thực hiện hơn, bớt phải lo chuyện hồ sơ, chứng từ để báo cáo thuế”, bà Tuyết chia sẻ.

Đối với những hộ kinh doanh trực tiếp đứng ra điều hành cửa hàng, việc phải theo dõi nhiều loại chứng từ, hóa đơn, sổ sách có thể trở thành một khoản chi phí không nhỏ. Không phải hộ nào có doanh thu vài tỷ đồng cũng có lợi nhuận đủ lớn để duy trì nhân sự kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán thường xuyên.

Vì vậy, điều họ quan tâm không đơn thuần là thuế suất bao nhiêu, mà là tổng chi phí để tuân thủ chính sách thuế.

Đề xuất nâng ngưỡng lên 10 tỷ đồng được kỳ vọng giải quyết một phần vấn đề này. Theo phương pháp tính thuế đơn giản, hộ kinh doanh chủ yếu xác định doanh thu bán ra để tính số thuế phải nộp theo tỷ lệ tương ứng, thay vì phải tổ chức hệ thống sổ sách và chứng minh đầy đủ chi phí như phương pháp tính thuế theo lợi nhuận.

Quan điểm này cũng phù hợp với phản ứng trên thị trường. Những thảo luận gần đây về chính sách thuế cho thấy nhiều hộ kinh doanh quan tâm đến sự đơn giản, dễ thực hiện của quy định hơn là chỉ nhìn vào mức thuế danh nghĩa.

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas cho rằng, đề xuất nâng ngưỡng nhóm 2 từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng là điều chỉnh cần thiết.

Theo ông Tuấn, cách phân nhóm hiện nay tạo ra một khoảng cách khá bất hợp lý. Nhóm 2 có doanh thu từ 1-3 tỷ đồng, trong khi nhóm 3 bắt đầu từ trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng. “Chi phí tuân thủ đối với một hộ có doanh thu 3-5 tỷ đồng hoặc 5-7 tỷ đồng có thể trở thành gánh nặng khá lớn so với lợi nhuận tạo ra. Trong khi đó, với những hộ có doanh thu 40-50 tỷ đồng, dù chi phí tuân thủ cao hơn nhưng quy mô lợi nhuận thường đủ lớn để bù đắp”, ông Lê Văn Tuấn phân tích.

Nâng ngưỡng 10 tỷ đồng tạo “vùng đệm” để hộ kinh doanh lớn lên

Theo ông Lê Văn Tuấn, vấn đề của cách phân nhóm hiện nay nằm ở chỗ doanh thu và khả năng chịu chi phí tuân thủ không phải lúc nào cũng đi cùng nhau. Một hộ có doanh thu 3-5 tỷ đồng và hộ có doanh thu 40-50 tỷ đồng cùng nằm trong nhóm 3 nhưng có năng lực tài chính rất khác nhau. Với hộ ở đầu nhóm, chi phí kế toán, hóa đơn và chứng từ có thể ăn vào phần lợi nhuận vốn đã không lớn. Trong khi đó, hộ có doanh thu hàng chục tỷ đồng có khả năng hấp thụ khoản chi phí này tốt hơn.

Do đó, ông Tuấn đề xuất nhóm 2 nên được mở rộng lên 10 tỷ đồng; nhóm 3 sẽ bắt đầu từ trên 10 tỷ đến 50 tỷ đồng. Nếu được áp dụng, hộ có doanh thu từ 1-10 tỷ đồng sẽ có thêm lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản. Theo ông Tuấn, điều này giúp giảm áp lực phải thuê nhân viên kế toán hoặc dịch vụ kế toán chỉ để theo dõi sổ sách; đồng thời hạn chế yêu cầu phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, hóa đơn, chứng từ đầu vào như phương pháp tính thuế theo lợi nhuận.

Điểm đáng chú ý là ngưỡng 10 tỷ đồng có thể tạo ra một “vùng đệm” trong quá trình hộ kinh doanh mở rộng quy mô.

Một hộ có doanh thu 3 tỷ đồng có thể tăng lên 5, 7 hay 9 tỷ đồng mà chưa phải ngay lập tức đối mặt với một bước nhảy lớn về yêu cầu tuân thủ. Đây có thể là yếu tố giúp giảm tâm lý e ngại mở rộng kinh doanh, vốn dễ xuất hiện khi mỗi lần vượt ngưỡng doanh thu lại kéo theo thêm thủ tục và chi phí.

Tuy nhiên, không phải hộ có doanh thu cao đều có lợi nhuận cao. Ông Đồng Văn Đạt, hộ kinh doanh vật liệu xây dựng tại Hà Nội cho rằng, đặc thù ngành này là giá trị hàng hóa lớn nên doanh thu có thể tăng nhanh nhưng tỷ suất lợi nhuận không tương ứng. “Có những mặt hàng giá trị rất lớn nên doanh thu nhìn vào có thể cao, nhưng lợi nhuận thực tế không phải lúc nào cũng cao. Nếu nhóm trên 10 tỷ đồng tiếp tục phải áp dụng phương pháp tính thuế theo lợi nhuận và thực hiện các yêu cầu tuân thủ cao hơn thì chi phí kế toán, chứng từ, hóa đơn vẫn là áp lực”, ông Đạt nói.

Đây là vấn đề cần được tính đến khi hoàn thiện chính sách. Nâng ngưỡng lên 10 tỷ đồng có thể giảm áp lực cho một bộ phận lớn hộ kinh doanh, nhưng vẫn cần bảo đảm quản lý được doanh thu thực tế.

Bởi đơn giản hóa cách tính thuế không có nghĩa là nới lỏng quản lý thuế. Khi giảm yêu cầu chứng minh chi phí, việc xác định đúng doanh thu càng quan trọng. Hóa đơn điện tử, dữ liệu thanh toán, dữ liệu từ các nền tảng thương mại điện tử và các nguồn dữ liệu kinh doanh sẽ ngày càng trở thành công cụ để cơ quan thuế đối chiếu doanh thu.