Mỹ và Mexico ngày 21-7 bắt đầu vòng đàm phán song phương thứ ba nhằm thúc đẩy sửa đổi Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa áp đặt thêm các mức thuế mới đối với hàng hóa Canada.
usmca.jpg
Mỹ và Mexico bắt đầu vòng đàm phán song phương thứ ba nhằm thúc đẩy sửa đổi Hiệp định USMCA. Ảnh chụp từ video của Reuters

Cuộc đàm phán kéo dài ba ngày tại Mexico không có sự tham gia của Canada. Đây cũng là cuộc thảo luận chính thức đầu tiên về việc sửa đổi USMCA kể từ khi chính quyền Tổng thống Trump từ chối gia hạn hiệp định vào ngày 1-7, qua đó kích hoạt lộ trình chấm dứt USMCA sau 10 năm nếu 3 nước không đạt được một thỏa thuận mới.

Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer cho biết mục tiêu hàng đầu của Tổng thống Trump là giảm thâm hụt thương mại với Mexico và Canada, đồng thời đưa thêm các hoạt động sản xuất trở lại Mỹ.

"Chúng tôi muốn có thêm hoạt động sản xuất ô tô tại Mỹ và điều đó đang bắt đầu diễn ra", ông Greer nói với CNBC, dẫn chứng kế hoạch mở rộng nhà máy của Toyota tại bang Texas để sản xuất các dòng xe bán tải trước đây được lắp ráp ở Mexico.

Theo số liệu của Bộ Thương mại Mỹ, thâm hụt thương mại hàng hóa của nước này với Mexico trong năm ngoái tăng 17%, lên 197 tỷ USD, trong khi thâm hụt với Canada giảm 21%, còn 48,3 tỷ USD.

Trong các cuộc đàm phán trước đó, Washington đề xuất quy định ít nhất 50% giá trị của ô tô sản xuất tại Bắc Mỹ phải có nguồn gốc từ Mỹ, thay vì áp dụng quy định về tỷ lệ xuất xứ khu vực như hiện nay. Nếu được thông qua, đây sẽ là thay đổi lớn đối với chuỗi cung ứng ô tô vốn gắn kết chặt chẽ giữa ba nước.

Về phía Mexico, Đại sứ Mexico tại Mỹ Roberto Lazzeri bày tỏ kỳ vọng ba nước có thể đạt được thỏa thuận mới vào cuối năm nay, nhấn mạnh việc sớm hoàn tất đàm phán sẽ giúp Bắc Mỹ duy trì sức cạnh tranh và thu hút đầu tư.

Mexico cũng mong muốn các cuộc đàm phán sẽ tạo điều kiện để Washington nới lỏng mức thuế 25% đối với ô tô và 50% đối với thép, nhôm mà chính quyền Tổng thống Trump đang áp dụng đối với hàng hóa Mexico và Canada.

Các cuộc đàm phán diễn ra chỉ một ngày sau khi Mỹ công bố áp thuế mới đối với gần 20 tỷ USD hàng hóa Canada nhằm đáp trả các biện pháp thuế đối ứng của Ottawa đối với ô tô, thép, nhôm, rượu và các sản phẩm sữa của Mỹ.

Động thái này tiếp tục làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa Washington và Ottawa, đồng thời khiến Canada gần như bị gạt khỏi tiến trình đàm phán sửa đổi USMCA. Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết Ottawa đã đưa ra nhiều đề xuất nhằm giải quyết các bất đồng thương mại với Mỹ, đồng thời khẳng định các mức thuế mà Washington áp đặt đã vi phạm các cam kết trong hiệp định thương mại Bắc Mỹ.

Trong khi đó, Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer đánh giá cao cách tiếp cận "thực dụng" của Mexico khi không áp dụng các biện pháp trả đũa thuế quan đối với Mỹ, đồng thời tăng cường phối hợp trong các lĩnh vực như kiểm soát xuất khẩu, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và ngăn chặn các sản phẩm có nguồn gốc từ hoạt động phá rừng bất hợp pháp.

Theo Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, các cuộc đàm phán lần này sẽ tập trung vào các lĩnh vực then chốt như ô tô, thép, nhôm, nông nghiệp và lao động. Một nội dung đáng chú ý khác là tăng cường "an ninh kinh tế" khu vực, nhằm hạn chế việc Trung Quốc và các nước châu Á sử dụng Mexico hoặc Canada làm cửa ngõ để tiếp cận thị trường Mỹ thông qua các ưu đãi của USMCA.

Các nguồn tin am hiểu tiến trình đàm phán cho biết Washington đang thúc đẩy Mexico và Canada áp dụng các rào cản thương mại tương tự như Mỹ đối với ô tô, linh kiện, thép, nhôm và nhiều mặt hàng khác có xuất xứ ngoài khu vực Bắc Mỹ, đặc biệt là từ Trung Quốc.