Mỹ lên kịch bản kiểm soát Greenland, để ngỏ khả năng sử dụng quân đội

Nhà Trắng ngày 6/1 cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thảo luận nhiều phương án nhằm giành quyền kiểm soát Greenland. Ý tưởng này từng được ông đưa ra lần đầu vào năm 2019, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên. Ông lập luận rằng hòn đảo này có vai trò chiến lược đặc biệt đối với quân đội Mỹ và Đan Mạch chưa làm tròn trách nhiệm bảo vệ.

Theo tuyên bố từ Nhà Trắng, ông Trump coi việc sáp nhập Greenland là ưu tiên an ninh quốc gia hàng đầu, cần thiết để "răn đe các đối thủ của Mỹ trong khu vực Bắc Cực".

“Tổng thống và các cố vấn đang xem xét hàng loạt lựa chọn, và việc sử dụng quân đội Mỹ luôn là một lựa chọn mà tổng tư lệnh có thể cân nhắc”, Nhà Trắng cho biết.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khẳng định ý định giành quyền kiểm soát Greenland. Ảnh: AP

Một quan chức Mỹ tiết lộ tổng thống và các cố vấn đang cân nhắc nhiều lựa chọn khác nhau, từ đàm phán mua lại Greenland từ Đan Mạch cho đến ký Hiệp ước Liên kết Tự do (COFA).

Tuy nhiên, theo ông, mô hình COFA không đáp ứng được mong muốn của ông Trump là biến Greenland thành một phần lãnh thổ chính thức của Hoa Kỳ. Vị quan chức này cho biết, ngoại giao và đàm phán vẫn là lựa chọn ưu tiên, bởi tổng thống “rất tin vào các thỏa thuận”.

Theo nguồn tin của Reuters, Ngoại trưởng Marco Rubio, trong cuộc họp kín với các lãnh đạo Quốc hội đã trấn an các nghị sĩ rằng chính quyền không có kế hoạch xâm lược Greenland và mục tiêu chính vẫn là tìm kiếm một thỏa thuận mua lại từ Đan Mạch.

Ảnh chụp một vịnh hẹp ở phía tây Greenland từ trên không. (Nguồn: Reuters)

Dù vậy, nhiều nghị sĩ cả hai đảng đã công khai phản đối những phát biểu cứng rắn của chính quyền về Greenland, nhấn mạnh Mỹ cần tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch.

Trước sức ép gia tăng từ Washington, ngày 6/1, các lãnh đạo từ nhiều quốc gia châu Âu, trong đó có Pháp, Anh, Đức, Ý, Ba Lan, Tây Ban Nha và Đan Mạch, đã ra tuyên bố chung nhấn mạnh: “Greenland thuộc về người dân nơi đây. Chỉ Đan Mạch và Greenland mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến tương lai của hòn đảo”. Tuyên bố này cũng nhận được sự ủng hộ của Canada.

Tại Copenhagen, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen khẳng định nước này tin tưởng vào tư cách thành viên NATO của mình - liên minh mà Đan Mạch là một trong những thành viên sáng lập cùng với Mỹ.

Ông bác bỏ những chỉ trích cho rằng Copenhagen không đủ năng lực bảo vệ Greenland, đồng thời nhấn mạnh không có bằng chứng về sự hiện diện quân sự hay đầu tư ồ ạt của Trung Quốc tại hòn đảo như một số lo ngại từ Washington.

Chính quyền Greenland nhiều lần khẳng định rõ lập trường phản đối, nhấn mạnh hòn đảo này không muốn trở thành một phần của Mỹ. Trước diễn biến phức tạp, chính phủ Greenland đã đề nghị tổ chức một "cuộc đối thoại tôn trọng" với Mỹ nhằm làm rõ lập trường và hạ nhiệt căng thẳng.