London đang trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận ngày càng lớn về công nghệ nhận diện khuôn mặt trực tiếp, khi cảnh sát ca ngợi đây là công cụ chống tội phạm hiệu quả còn các tổ chức dân sự cảnh báo nguy cơ giám sát hàng loạt và xâm phạm tự do cá nhân.

Giữa những tuyến phố đông đúc ở thủ đô nước Anh, nhiều người có thể đang bị camera quét khuôn mặt chỉ trong vài giây mà hoàn toàn không hay biết.

Công nghệ nhận diện khuôn mặt trực tiếp của Cảnh sát London đang làm dấy lên một cuộc tranh luận lớn tại Anh về ranh giới giữa an ninh công cộng và quyền tự do cá nhân trong thời đại giám sát số. Ảnh: Reuters
Hệ thống camera AI giám sát khuôn mặt được triển khai tại London. Ảnh: Reuters

Hệ thống sẽ chuyển hình ảnh khuôn mặt thành dữ liệu sinh trắc học rồi đối chiếu với danh sách theo dõi khoảng 17.000 người, phần lớn lấy từ dữ liệu giam giữ của cảnh sát.

Chỉ trong hơn một năm, công nghệ này đã hỗ trợ bắt khoảng 2.500 người bị truy nã, trong đó có nhiều nghi phạm liên quan tới bạo lực và tội phạm tình dục.

Bà Lindsey Chiswick, Giám đốc phụ trách nhận diện khuôn mặt trực tiếp của Sở Cảnh sát London, mô tả đây là công nghệ “mang tính đột phá” đối với hoạt động giữ gìn an ninh. Theo bà, hệ thống cho phép cảnh sát nhanh chóng xác định các nghi phạm nguy hiểm giữa đám đông, điều vốn rất khó thực hiện trước đây.

Bà Chiswick dẫn lại trường hợp một tội phạm ấu dâm từng bị kết án đã bị nhận diện khi đang đi cùng một bé gái tám tuổi trên đường phố London. “Người này lẽ ra không được phép đi một mình cùng một bé gái như vậy”, bà nói. Sau đó, nghi phạm đã bị đưa trở lại nhà tù vì vi phạm các điều kiện giám sát.

Cảnh sát London khẳng định hệ thống hiện có độ chính xác rất cao. Trong hơn 3 triệu khuôn mặt được quét suốt 12 tháng tính tới tháng 9 năm ngoái, công nghệ chỉ tạo ra 10 cảnh báo sai và tất cả đều được cảnh sát xác minh trước khi tiến hành can thiệp.

Tuy nhiên, các tổ chức bảo vệ quyền tự do dân sự cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở độ chính xác của công nghệ mà còn ở nguyên tắc pháp lý nền tảng.

Theo họ, việc quét khuôn mặt hàng loạt trên đường phố khiến mọi công dân đều có nguy cơ bị xem như đối tượng tình nghi dù không có dấu hiệu phạm tội cụ thể.

Tổ chức vận động chống giám sát đại chúng Big Brother Watch cảnh báo công nghệ này có thể bình thường hóa hoạt động theo dõi sinh trắc học quy mô lớn ở nơi công cộng. Tranh cãi càng bùng lên mạnh hơn sau khi hệ thống lần đầu được triển khai gần một cuộc biểu tình chống nhập cư tại London hôm 16-5.

Bà Jasleen Chaggar, cán bộ pháp lý cấp cao của Big Brother Watch, cho rằng “việc kiểm tra danh tính sinh trắc học không thể trở thành điều kiện để người dân thực hiện quyền tự do ngôn luận và hội họp”. Theo bà, nước Anh đang tiến gần tới hình ảnh của “một quốc gia nơi mọi công dân đều bị theo dõi”.

Trong khi đó, cảnh sát London khẳng định hệ thống được triển khai có giới hạn và chỉ nhằm bảo vệ an toàn công cộng. Lực lượng này cho biết công nghệ không được sử dụng trực tiếp trên tuyến tuần hành biểu tình mà chỉ xuất hiện tại các khu vực tiếp cận do có thông tin tình báo về nguy cơ đe dọa an ninh.

Tranh cãi tiếp tục nóng lên sau khi Tòa án Tối cao Vương quốc Anh tháng trước bác đơn kiện của Big Brother Watch và xác định việc sử dụng nhận diện khuôn mặt trực tiếp là hợp pháp. Chính phủ Anh hiện cũng đang xây dựng khung pháp lý mới cho công nghệ này.

Theo các khảo sát do cảnh sát London thực hiện, khoảng 80% người dân ủng hộ việc sử dụng nhận diện khuôn mặt để truy bắt tội phạm. Tuy nhiên, với giới hoạt động dân sự, sự ủng hộ của số đông không đồng nghĩa với việc công nghệ đó không đe dọa các quyền tự do cơ bản.

Theo Reuters

Đỗ Phú (hanoimoi.vn)