Không phải Trung Quốc, đất hiếm từ một quốc gia đang ồ ạt chảy về châu Á - 2 ‘con rồng’ lớn đua nhau gom hàng

Đất hiếm của Mỹ do các công ty được Washington hậu thuẫn sản xuất đang tràn ngập thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc, do nhu cầu của Mỹ vẫn chưa “thành hình”, bất chấp nỗ lực của chính quyền Trump trong việc phát triển chuỗi cung ứng quốc gia.

Các sản phẩm đất hiếm do MP Materials, Energy Fuels và Phoenix Tailings sản xuất - những công ty nhận được hàng tỷ đô la hỗ trợ từ chính phủ Mỹ - đang được bán cho các công ty ở châu Á, nơi quy mô sản xuất nam châm vẫn lớn hơn so với sản lượng mới nổi ở Mỹ.

Việc Trung Quốc độc quyền nguồn cung đất hiếm và khoáng sản quan trọng trên toàn cầu đã trở thành mối lo ngại về an ninh quốc gia ở Mỹ và các nước phương Tây khác. Các kim loại này rất quan trọng đối với công nghệ thế kỷ 21 và được sử dụng trong sản xuất mọi thứ, từ hệ thống dẫn đường vũ khí đến pin xe điện.

Nick Myers, giám đốc điều hành của Phoenix Tailings, cho biết khách hàng Nhật Bản đang “tranh giành” các kim loại đất hiếm mà công ty sản xuất, do xuất khẩu các vật liệu này từ Trung Quốc giảm mạnh trong năm nay.

Ông cho biết khách hàng “chủ yếu ở Hàn Quốc và Nhật Bản”. “Trừ khi các nhà thầu quốc phòng hàng đầu của Mỹ hành động nhanh chóng, tôi sẽ bán hết… các công ty khác đang trả giá cao hơn và nhanh hơn”. Phoenix đang mở rộng sản xuất nhưng chưa phải là nhà sản xuất lớn và không công bố doanh số bán hàng.

Một loạt các công ty Mỹ đã vạch ra kế hoạch khai thác đất hiếm và sản xuất nam châm trong nước, nhưng các chuyên gia cho biết ngành công nghiệp này sẽ cần thời gian để phát triển.

“Hiện nay, có hai quốc gia sản xuất nam châm [neodymium sắt boron] với quy mô lớn. Một là Nhật Bản và một là Trung Quốc,” Thomas Kruemmer, tác giả của blog Rare Earth Observer, cho biết. Nam châm được sử dụng trong mọi thứ, từ ô tô đến máy bay chiến đấu và ngành công nghiệp bán dẫn.

MP Materials là nhà sản xuất đất hiếm hàng đầu của Mỹ. Doanh thu từ việc bán oxit và kim loại neodymium-praseodymium (NdPr) chủ yếu đến từ thỏa thuận giữa MP và Sumitomo Corporation of Americas, đơn vị phân phối vật liệu này cho khách hàng Nhật Bản, theo báo cáo thu nhập quý gần nhất của công ty.

Một số vật liệu cũng được bán cho một công ty công nghệ và công nghiệp giấu tên của Mỹ, theo một thỏa thuận được ký kết vào quý đầu tiên năm 2026.

MP cũng có kế hoạch sản xuất nam châm với quy mô lớn. Công ty đã ký kết các thỏa thuận với General Motors và Apple để cung cấp nam châm cho họ. Vào tháng 5, công ty này cho biết dự kiến bắt đầu vận chuyển nam châm thành phẩm cho GM trong năm nay.

Trong khi đó, Energy Fuels - công ty đã nhận được khoản tài trợ có điều kiện trị giá 725 triệu đô la từ chính phủ vào tháng 6 - có kế hoạch mở rộng sản xuất đất hiếm và cũng đang nhắm đến thị trường châu Á.

“Chúng tôi sẽ sớm xuất khẩu oxit sang Hàn Quốc”, Giám đốc điều hành Ross Bhappu cho biết. Năm ngoái, một nhà sản xuất lớn của Hàn Quốc đã sử dụng một lượng nhỏ NdPr của Energy Fuels để sản xuất nam châm.

Trung Quốc là nhà sản xuất lớn nhất thế giới về nam châm neodymium sắt boron được sử dụng rộng rãi. Bên ngoài Trung Quốc, Nhật Bản sản xuất 10.000-15.000 tấn mỗi năm, trong khi Hàn Quốc sản xuất 2.000-3.000 tấn hàng năm và Mỹ sản xuất 1.000 tấn hoặc ít hơn, theo John Ormerod, một chuyên gia tư vấn về đất hiếm tại JOC LLC.